Faiq Ələkbərli: “Türk dövlətlərinin türk milli memarlıq ənənələrini yaşatması, müasir şəhərsalma mədəniyyətinə töhfə vermək üçün fəaliyyətlərini birləşdirməsi çox yaxşı haldır”
Bakıda davam edən BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası (WUF13) çərçivəsində Türk Dövlətləri Təşkilatına (TDT) üzv dövlətlər arasında şəhər və ərazi planlaşdırması, davamlı inkişaf sahələrində əməkdaşlığa dair anlaşma memorandumu imzalanıb.
İmzalanma mərasimi “Urban Expo” sərgisindəki Azərbaycan pavilyonunda işə başlayan Türk Dövlətləri Təşkilatının Yüksək Səviyyəli Şəhər Dialoqunda baş tutub.
TDT-nin üzvü olan dövlətlərin müşahidəçilərinin birgə şəhərləşməni davam etdirməsi üçün hökumətlərdən, bələdiyyələrdən, özəl sektordan, elmdən və vətəndaş cəmiyyətindən yüksəksəviyyəli nümayəndələrin bir araya gəldiyi tədbirdə həmin regionda urbanizasiya məsələsi və əsas şəhər problemlərini həlli istiqamətində müzakirələr aparılır.
Türk dövlətləri dünya şəhərsalmasına türk milli-mənəvi, mədəni və tarixi dəyərlərə söykənən hansı şəhərsalma metodikası ilə töhfə verə bilər?
AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitunun şöbə müdiri, fəlsəfə doktoru, siyasi ekspert Faiq Ələkbərli baki-xeber.com-a bildirdi ki, tarixən türk dünyası şəhərsalma mədəniyyətinə böyük töhfələr verib və bu gün də müasir dünyanın ən unikal tikililəri sırasında türk ölkələrinin ayrıca yeri var. “Azərbaycanda keçirilən bu nüfuzlu beynəlxalq tədbirdə Türk Dövlətləri Təşkilatının iştirakı çox əhəmiyyətlidir. Türk dövlətlərinin dünya şəhərsalmasına türk memarlıq mədəniyyətinin ən unikal nümunələrini bəxş edib. Tarixə baxdıqda da görürük ki, qədim və orta çağdakı türk dövlətləri böyük şəhərsalma ənənələrinə malikdir. Türk dünyasında mövcud olan şəhərlər bunun bariz nümunəsidir. Uyğurystandan başlamış Anadoluya, Kərkükə, Azərbaycana, Krıma, Zəncana, Təbrizə qədər böyük şəhərsalma mədəniyyətimiz var. Daşkənd, Aşqabad, Bakı, Gəncə, Ankara, İstanbul, Baxçasaray, Kərkük, Təbriz, Həmadan-bizim tarixi şəhərlərimiz dünyada məşhurdur. Bu da onu göstərir ki, şəhərsalma məsələsində türk xalqları həmişə özünə məxsus izlər qoyublar. Hətta dünyanın elə şəhərlər var ki, orada da türk memarlarının izləri var. Pekində, Dehlidə, Moskvada, Roma, eləcə də digər şəhərlərdə türk memarlarının böyük əməyinin olduğunu görürük. Bu da onu göstərir ki, türk xalqlarında şəhərsalma ənənəsi həmişə olub. Bir çoxları bizi nə qədər köçəri kimi qələmə versələr də, əslində biz böyük şəhərlər inşa etmişik”.
F.Ələkbərli qeyd etdi ki, Memar Sinan, Əcəmi Naxçıvani, Balyan ailəsi, Memar Kəmaləddin, Turqut Cansever, Seyfi Arkan və başqaları həm türk və də dünya şəhərsalma mədəniyyətində xüsusi rol oynayıblar. Müasir dövrdə də türk memarlarının dünya şəhərsalmasına verdiyi töhfələrin əvəzsiz olduğunu deyən F.Ələkbərli vurğuladı ki, indiki halda Türk Dövlətləri Təşkilatının şəhərsalma məsələsində fəal iştirakı diqqət çəkəndir: “Türk dövlətlərinin türk milli memarlıq ənənələrini yaşatması, müasir şəhərsalma mədəniyyətinə töhfə vermək üçün fəaliyyətlərini birləşdirməsi çox yaxşı haldır. Şübhəsiz ki, bu ənənələr daim davam edəcək. WUF13 də göstərir ki, türk dövlətləri dünyada yeni şəhərlərin salınmasına öz töhfəsini verməyə hər zaman hazırdır”-deyə F.Ələkbərli qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
