Məlum olduğu kimi, işğaldan azad olunan ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri Azərbaycanın inkişaf strategiyasının əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda “ağıllı şəhər”, “ağıllı kənd” və “yaşıl enerji” konsepsiyalarının tətbiqi həm regionun müasir simasının formalaşdırılmasına, həm də dayanıqlı inkişaf modelinin qurulmasına xidmət edir.
Xüsusilə alternativ enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsi və ekoloji tarazlığın bərpası beynəlxalq platformalarda da diqqətlə izlənilir.
Maraqlıdır, Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərdə tətbiq etdiyi bu model Ümumdünya Şəhərsalma Forumu - WUF çərçivəsində beynəlxalq maraq doğura bilərmi?
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən siyasi ekspert Elşad Həsənov prinsipcə, bunu istisna etmədi: “Ona görə ki, bununla bağlı Azərbaycanın təcrübəsi ortadadır. Ərazilərimiz işğaldan azad ediləndən sonra Azərbaycan bərpa və yenidənqurma işlərinə start verib. Özü də müasir standartlara uyğun olaraq şəhərsalma işləri həyata keçirilir. Müasir ekoloji tələblərə uyğun olaraq yaşayış məntəqələri salınır. Bu zaman alternativ enerji mənbələrindən istifadə edilməsinə xüsusi önəm verilir. Külək, günəş enerjisindən geniş istifadə edilir. Bir sıra rayonların hidro resurslarından geniş və səmərəli istifadə edilir. Azad edilmiş ərazilərdə şəhər və kəndlərin elektrik enerjisinə olan tələbatın ödənilməsində kiçik su elektrik stansiyalarının imkanlarından istifadə edilir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi Böyük Qayıdış proqramı bir çox beynəlxalq qurum və tərəfdaş ölkələr üçün çox böyük maraq doğurur. İşğaldan sonra ilk olaraq ərazilər minalardan təmizləndi. Ondan sonra sıfırdan yaşayış məntəqələri salındı. Ona görə ki, işğal dövründə yaşayış məntəqələri məhv edilərək yer üzündən silinmişdi. Sözügedən proses bu gün də davam edir. Çünki işğal dövründə ərazilərimiz həddən artıq minalarla çirkləndirilib. Azərbaycanın həyata keçirdiyi “ağıllı şəhər”, “ağıllı kənd” və “yaşıl enerji” layihələri Ümumdünya Şəhərsalma Forumunda maraqla öyrəniləcək. Deməyim odur ki, bir sıra ölkələr şəhərsalma və kəndsalma proseslərində Azərbaycanın tətbiq etdiyi ağıllı kənd modelindən, yaşıl enerjiyə keçid strategiyasından faydalana bilərlər. Bu layihələr həm ekoloji baxımdan, həm də dayanıqlı inkişaf nöqteyi-nəzərindən olduqca səmərəli və cəlbedicidir. Onu da qeyd edim ki, məcburi köçkünlər təkcə mənzillə təmin edilmir. Onlar həm də işlə təmin edilir. O baxımdan Azərbaycanın həyata keçirdiyi layihələr maraqla izlənilir”.
Vidadi ORDAHALLI
