Məhəmməd Əsədullazadə: "Ən real ssenari odur ki, müəyyən qeyri-rəsmi və məhdud kontaktlar ola bilər, amma onların təsiri, ciddiliyi çox aşağıdır və hələlik real siyasi nəticə verəcək səviyyədə deyil"
Axios-un məlumatına görə, son günlər ABŞ və İran rəsmiləri arasında birbaşa əlaqənin bərpa olunduğu bildirilir. İddiaya əsasən, ABŞ nümayəndəsi ilə İranın xarici işlər naziri arasında mesajlaşma baş tutub və əsas məqsəd münaqişəni dayandırmaqdır. Lakin bu təmasların nə dərəcədə ciddi və təsirli olduğu aydın deyil. Hətta İran tərəfinin danışıqlarda real səlahiyyətə malik olub-olmadığı da sual altındadır. Eyni zamanda İran rəsmiləri bu xəbərləri açıq şəkildə təkzib edir və bildirirlər ki, müharibə başlayandan sonra heç bir birbaşa əlaqə olmayıb. Onların fikrincə, bu cür məlumatlar ya yanlışdır, ya da manipulyasiya məqsədi daşıyır. ABŞ tərəfi isə əksinə, müəyyən kontaktların olduğunu bildirir. Bununla belə, onlar da İran nümayəndələrinin nə dərəcədə qərarvermə səlahiyyətinə malik olduğuna şübhə ilə yanaşır. Ümumi nəticə belədir: məlumat tam təsdiqlənmiş hesab olunmur. Bir tərəf (ABŞ mənbələri) əlaqələrin olduğunu deyir, digər tərəf (İran) isə bunu inkar edir. Sual yaranır: bu nə dərəcədə inandırıcıdır? Müharibədən əvvəlki dövrdə belə tərəflər arasında birbaşa kontakt əldə olunmamışdı. Hətta sonuncu Əbu-Dabi görüşündə nümayəndə heyətləri ayrı-ayrı otaqlarda oturmuş, bir araya gəlməmişdilər. BƏƏ-nin xarici işlər naziri vasitəçi kimi çıxış edirdi və danışıqlar otaqdan-otağa şifahi mesajların çatdırılması yolu ilə aparılırdı. Siyasi şərhçi Məhəmməd Əsədullazadə “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında bildirdi ki, bu tip məlumatlar adətən geosiyasi gərginlik dövrlərində tez-tez ortaya çıxır və çox vaxt tam təsdiqlənmiş olmur. Politoloq bildirdi ki, Axios kimi mənbələr bəzən hökumət daxilindəki anonim məlumatlara əsaslanaraq xəbər yayırlar, amma bu məlumatlar rəsmi təsdiq almadan mübahisəli qalır: "Ən real ssenari odur ki, müəyyən qeyri-rəsmi və məhdud kontaktlar ola bilər, amma onların təsiri, ciddiliyi çox aşağıdır və hələlik real siyasi nəticə verəcək səviyyədə deyil. Məntiqi baxımdan yanaşanda, belə birbaşa kontaktın birdən-birə yaranması tam qeyri-mümkün deyil, amma çətin və məhdud ehtimallıdır. ABŞ tərəfinin “kontakt var” deməsi ilə İranın “yoxdur” deməsi eyni anda doğru ola bilər, çünki bu kontaktlar rəsmi və açıq formatda olmaya bilər. Digər vacib məsələ səlahiyyət məsələsidir. ABŞ-ın şübhəsi burada realdır: İran sistemində qərarların böyük hissəsi yalnız hökumət yox, daha yuxarı siyasi və dini strukturlar tərəfindən verilir. Xarici işlər naziri səviyyəsində mesajlaşma olsa belə, bu, avtomatik olaraq real razılaşma demək deyil. Hazırda SEPAH ABŞ-la danışıqların qəti əleyhinədir və dövlət idarəçiliyində xüsusi rola malikdir. Hətta ali lider belə SEPAH-ın ciddi təsiri altındadır. Üstəlik, Əli Laricanının ölümü də ABŞ ilə danışıqlara gedən yolu çətinləşdirib, çünki əsas danışıqlar onun rəhbərliyi ilə aparılırdı". Akif NƏSİRLİ
