Azər Allahverənov: “Bu impuls Zəngəzur dəhlizinin yaradılması ilə bağlı qərar oldu”
Azərbaycan və Türkiyə arasında Ermənistanın Zəngəzur vilayəti üzərindən keçən cənub dəmir yolu əlaqəsi Bakı-Tbilisi-Qars marşrutu ilə müqayisədə yol müddətini 25 faiz azalda bilər. Bu barədə Avropa Komissiyasının araşdırmasında bildirilir.
Araşdırmada qeyd olunur ki, Avropa İttifaqı Qara dənizi və ona bitişik ölkələri Avropanı Türkiyə, Cənubi Qafqaz, Mərkəzi Asiya və digər regionlarla birləşdirən əsas qapılar hesab edir: “Aİ üçün Türkiyə, Şərq Tərəfdaşlığı regionu (o cümlədən Cənubi Qafqaz) və Mərkəzi Asiya ilə nəqliyyat əlaqələrinin yaxşılaşdırılması xammal və malların daha sürətli və etibarlı idxalını təmin edə, həmçinin bütün Avrasiya üzrə yeni ixrac bazarları aça bilər ki, bu da qarşılıqlı faydalı ticarətin inkişafına gətirib çıxarar. Bu kontekstdə Şimal dəhlizinin etibarlılığının azalması və Cənub marşrutunun inkişafının ləngiməsi fonunda Transxəzər nəqliyyat dəhlizi Avropa ilə Asiya arasında dayanıqlı, şaxələndirilmiş və geosiyasi baxımdan davamlı multimodal nəqliyyat əlaqəsinin ən perspektivli istiqaməti kimi qiymətləndirilir”.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən millət vəkili Azər Allahverənovun fikrincə, birmənalı şəkildə deyə bilərik ki, Zəngəzur dəhlizinin istifadəyə verilməsi Orta Dəhlizin yükdaşıma potensialını daha da artıracaq: “Şübhəsiz istər “Şimal-Cənub” nəqliyyat dəhlizinin funksionallığı fonunda, faktiki Orta Dəhlizin potensialının artırılması həm təhlükəsizlik, həm sabitlik baxımından çox uğurlu bir layihə kimi dəyərləndirilir. Burada təbii ki, vaxt önəmli bir amil kimi dəyərləndirilə bilər. Çünki bu baxımdan çox sərfəli marşrut hesab olunur. Söhbət yüklərin tez bir zamanda təyinat nöqtəsinə çatdırılmasından gedir. Müasir dövrdə vaxt, bu və ya digər layihənin maddi ölçü vahidi birmənalı şəkildə onun səmərəliliyinə öz təsirini göstərir. O cümlədən, həmin layihənin işə salınmasına birbaşa təsir edir. Digər tərəfdən də multimodallıq məsələsi var. Bu da çox önəmli faktordur. Çünki multimodallıq ən azından iki nəqliyyat növünün yükdaşıma prosesinə cəlb olunmasını nəzərdə tutan funksiyadır. Nəzərə almaq lazımdır ki, Zəngəzur dəhlizi multimodal prinsiplər əsasın fəaliyyət göstərəcək. Dəhliz bu nöqteyi-nəzərdən də logistika işlərini həyata keçirən qurumlar üçün çox maraqlı hesab olunur. Məsələnin digər tərəfi isə təhlükəsizliklə bağlıdır. Çünki region kifayət qədər sabitdir. Azərbaycanın yaratdığı siyasi reallıq faktiki olaraq Cənubi Qafqazın nəqliyyat arxitekturasına yeni bir impuls vermiş oldu. Bu impuls da Zəngəzur dəhlizinin yaradılması ilə bağlı qərar oldu. Özü də bunun beynəlxalq yükdaşımaların ildən ilə artdığı bir şəraitdə ortaya çıxması önəmli hadisədir. Bütün bu parametrlərdən çıxış edərək Avropa Komissiyası hesabatında belə bir dəyərləndirmə ilə çıxış edib. Burada çox böyük dövlətlərin maraqlarının üst-üstə düşməsi, uğurlu şəkildə onların təmin olunması da önəmli faktordur. Bu, həmin dəhlizin dayanıqlığını, eyni zamanda onun təhlükəsizliyinə də müəyyən mənada zəmanət verən bir hal kimi dəyərləndirilə bilər”.
Vidadi ORDAHALLI
