Bəhruz Quliyev: “Münxendə səslənən fikirlər əvvəlki mövqenin davamı kimi qiymətləndirilməlidir ki, beynəlxalq sistem var, amma effektiv deyil”
Prezident İlham Əliyev Münhen Təhlükəsizlik Konfransında BMT ilə bağlı ona ünvanlanan suala sərrast cavab verdi və dünya ictimaiyyətinə açıq mesaj ünvanladı. Prezident İlham Əliyev bildirdi: “Biz BMT-nin tamamilə iflic vəziyyətə düşdüyünü görürük”. Prezident Əliyev mövcud dünya nizamının işləmədiyini bəyan edib. “Kim güclüdür, o da haqlıdır” prinsipinə qarşı çıxan İlham Əliyev, sivil münasibətlərə əsaslanan yeni mexanizmlərin vacibliyini, BMT-də islahatların aparılmalı olduğunu vurğulayıb. Azərbaycan Prezident açıq bəyan etdi ki, “biz bunu çoxdan demişik, dünyada beynəlxalq hüquq işləmir, BMT də islahatlar olmalıdır”.
Prezident eyni zamanda ABŞ Prezidenti Donald Trampın sədrlik etdiyi Qəzza Sülh Şurasından da danışıb. Prezident Əliyev BMT haqda tənqidi danışsa da, Sülh Şurası barədə ümidverici danışıb.
“İlham Əliyevin Münxen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində səsləndirdiyi fikirlər əslində təkcə bir sualın cavabı deyil, qlobal nizamın hazırkı vəziyyətinə verilmiş siyasi qiymət idi.
Xatırladım ki, Prezidentin BMT ilə bağlı tənqidi mövqeyi yeni deyil. Azərbaycan uzun illərdir beynəlxalq hüququn selektiv tətbiq olunduğunu, qəbul edilən qətnamələrin icra mexanizmlərinin işləmədiyini açıq şəkildə bəyan edir. Xüsusilə də ərazi bütövlüyü ilə bağlı məsələlərdə ikili standartların mövcudluğu Prezident İlham Əliyevin əsas arqumentlərindən biri olub. Bu baxımdan, Münxendə səslənən fikirlər əvvəlki mövqenin davamı kimi qiymətləndirilməlidir ki, beynəlxalq sistem var, amma effektiv deyil.
Lakin diqqət çəkən məqam Prezidentin eyni çıxışda yeni təşəbbüslərə, o cümlədən, Donald Trampın irəli sürdüyü Qəzza ilə bağlı sülh ideyalarına daha konstruktiv və ümidli yanaşmasıdır. Bu yanaşma ilk baxışdan paradoksal görünə bilər. Belə ki, bir tərəfdə mövcud qlobal institutlara tənqid, digər tərəfdə yeni təşəbbüslərə müsbət münasibət.
Əslində isə burada ziddiyyət yox, praqmatik yanaşma var.
Əvvəla Prezident İlham Əliyev mövcud beynəlxalq sistemin böhran içində olduğunu açıq şəkildə etiraf edir. Bu, təkcə Azərbaycanın deyil, bir çox dövlətlərin bölüşdüyü reallıqdır. BMT kimi qurumların təsir imkanlarının zəifləməsi fonunda alternativ platformalar və yeni siyasi təşəbbüslər ön plana çıxır."Bu fikirləri baki-xeber.com-a “Səs” qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev deyib.
“Düşünürəm ki, Azərbaycanın xarici siyasət xətti hər zaman nəticəyönümlü olub. Yəni Azərbaycan üçün əsas məsələ təşəbbüsün kim tərəfindən irəli sürülməsi yox, onun real nəticə verib-verməyəcəyidir. Əgər hansısa platforma və ya təşəbbüs konkret sülh, sabitlik və ya ədalətli həll vəd edirsə, Azərbaycan buna açıqdır. Bu baxımdan, Trampın Qəzza ilə bağlı ideyasına verilən müsbət ton, əslində, alternativ mexanizmlərin axtarışına dəstək kimi dəyərləndirilə bilər.
Başqa bir tərəfdən, burada daha geniş mesaj var ki, dünya artıq tək mərkəzdən idarə olunan sistemdən uzaqlaşır. Yeni güc mərkəzləri, yeni təşəbbüslər və fərqli formatlar yaranır. Azərbaycan da bu yeni reallıqda çevik və balanslı siyasət yürütməyə çalışır, köhnə institutları tənqid edir, amma eyni zamanda yeni imkan pəncərələrini də bağlamır.
Hesab edirəm ki, Münxendə səslənən bu fikirlər bir daha göstərdi ki, Azərbaycan diplomatiyası emosional deyil, rasional və praqmatik xətt üzrə hərəkət edir. Mövcud mexanizmlərin işləmədiyini deyir, amma alternativlərin formalaşmasına da açıq olduğunu nümayiş etdirir. Bu isə dəyişən dünyada düzgün mövqe seçiminin göstəricisidir,"-deyə, baş redaktor əlavə edib.
İradə SARIYEVA
