Afsəddin Nəbiyev: “Bunlar bir-birinə zidd deyil, Azərbaycanın milli maraqlar şəbəkəsinin müxtəlif həlqələridir”
Altı ay əvvəl Prezident Trampla Vaşinqtonda tarixi görüş və bu Xartiyanın tərtib edilməsi ilə bağlı işçi qrupunun yaradılması ikitərəfli əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaratmışdır. Bu fikirləri Prezident İlham Əliyev ABŞ-ın Vitse-Prezidenti Ceyms Devid Vens ilə mətbuata birgə bəyanatında səsləndirib.
“Bizim üçün böyük şərəfdir ki, strateji tərəfdaşlığımızı dünyanın ən güclü dövləti olan Amerika Birləşmiş ştatları ilə qururuq”, - deyə dövlətimizin başçısı əlavə edib.
Eyni vaxtda ABŞ və Rusiya ilə strateji tərəfdaşlıq Azərbaycan üçün hansısa diplomatik çətinliklər yarada bilərmi?
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini baki-xeber.com-la bölüşən AMİP-in sədr müavini Afsəddin Nəbiyev hesab edir ki, Azərbaycanın xarici siyasətində eyni vaxtda həm ABŞ, həm də Rusiya Federasiyası ilə strateji tərəfdaşlıq səviyyəsində münasibətlər qurması, müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində nadir və intellektual yanaşma tələb edən bir modeldir: “Bu diplomatik xətt, sadəcə iki güc mərkəzi arasında balans yaratmaq deyil, həm də beynəlxalq hüququn aliliyinə əsaslanaraq milli suverenliyi qlobal miqyasda təsbit etmək sənətidir. Azərbaycanın xarici siyasət doktrinası dövlətlərin suveren bərabərliyi prinsipinə söykənir. Prezident İlham Əliyevin ABŞ-ın Vitse-Prezidenti Vens ilə görüşündə səsləndirdiyi fikirlər Bakının Vaşinqtonla münasibətlərə verdiyi strateji önəmi və bu əməkdaşlığın yeni imkanlar açdığını nümayiş etdirir. Eyni zamanda, Azərbaycanın Rusiya ilə mövcud olan müttəfiqlik münasibətləri bu xəttə maneə deyil, əksinə, onu tamamlayan bir elementdir. Burada ən mühüm məqam odur ki, Azərbaycan beynəlxalq hüququn subyekti kimi öz xarici tərəfdaşlarını seçərkən heç bir kənar təzyiqi qəbul etmir. Bu, hüququn aliliyinin bariz nümunəsidir. Belə ki, dövlətimiz beynəlxalq sənədlər və xartiyalar çərçivəsində öz öhdəliklərini yerinə yetirərkən, eyni zamanda milli maraqlarını hər şeydən üstün tutur. Əlbəttə ki, qlobal güclərin maraqlarının kəsişdiyi bir coğrafiyada hər iki tərəflə strateji tərəfdaş olmaq müəyyən diplomatik incəliklər tələb edir. Lakin bu, Azərbaycan üçün "çətinlik" deyil, "idarəolunan risk" və "strateji üstünlük" kimi xarakterizə olunmalıdır”.
A.Nəbiyevin dəyərləndirməsinə görə, rəsmi Bakı sübut edir ki, ABŞ-la enerji təhlükəsizliyi, terrorizmlə mübarizə və texnoloji innovasiyalar sahəsində əməkdaşlıq etmək, Rusiya ilə regional təhlükəsizlik, nəqliyyat dəhlizləri və iqtisadi inteqrasiya məsələlərində tərəfdaşlıq etməyə mane olmur: “Azərbaycanın bu yanaşması bir tərəfin qazanması, digərinin itirməsi məntiqini sıradan çıxarır. Əksinə, Azərbaycan hər iki super dövlət üçün etibarlı, proqnozlaşdırıla bilən və müstəqil qərar vermə qabiliyyətinə malik tərəfdaş imici formalaşdırıb. Azərbaycanın dünyanın super dövlətləri ilə qurduğu münasibətlər göstərir ki, dövlətin gücü sadəcə onun ərazisi və ya resursları ilə deyil, həm də apardığı diplomatik zəkanın dəqiqliyi ilə ölçülür. Vaşinqtonla strateji dialoqun dərinləşməsi və eyni zamanda Moskva ilə müttəfiqlik ruhunun qorunması, Azərbaycanın regional liderliyini möhkəmləndirir. Bu siyasət nəticəsində Azərbaycan Cənubi Qafqazın geosiyasi konfiqurasiyasını müəyyən edən əsas amilə çevrilib. Hüquqi müstəvidə imzalanan sənədlər məsələn, ABŞ-la nəzərdə tutulan yeni Xartiya və ya Rusiya ilə Müttəfiqlik Bəyannaməsi bir-birinə zidd deyil, Azərbaycanın milli maraqlar şəbəkəsinin müxtəlif həlqələridir. Birmənalı olaraq qeyd etmək olar ki, Azərbaycanın ABŞ və Rusiya ilə eyni vaxtda strateji tərəfdaşlıq yürütməsi diplomatik çətinlikdən daha çox, Azərbaycan diplomatiyasının qələbəsidir. Bu model, ölkəmizin heç bir blokun və ya güc mərkəzinin forpostu olmadığını, əksinə, beynəlxalq hüquq çərçivəsində öz yolunu cızan müstəqil bir güc olduğunu bütün dünyaya nümayiş etdirir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bu xətt Azərbaycanı qlobal siyasi arenada daha dayanıqlı və nüfuzlu bir tərəfdaş halına gətirir”.
Vidadi ORDAHALLI
