Bəhruz Quliyev: “Qarabağ məsələsinin həlli KTMT-nin əvvəlki yanaşmalarını iflasa uğradıb”
Baş nazir Nikol Paşinyan və Prezident İlham Əliyevin səyləri sayəsində Ermənistanla Azərbaycan arasında münasibətlər sabitləşib. Bu barədə Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Kremldə Paşinyanla görüşdə bildirib.
Həmçinin, Putin Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin nizamlanmasında ABŞ prezidenti Donald Trampın iştirakını da xatırladıb. Putin qeyd edib ki, Qarabağın Azərbaycanın bir hissəsi kimi tanınmasından sonra Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı (KTMT) bu məsələyə müdaxilə etməkdən imtina etdi: “Düşünürəm ki, 2022-ci ildə Praqada Qarabağın Azərbaycanın bir hissəsi olduğunu tanıdıqdan sonra KTMT-nin bu prosesə müdaxiləsinin tamamilə yersiz olacağı eyni dərəcədə aydındır, bu proses Azərbaycandaxili ölçü qazanıb”.
Bununla Putin bir növ etiraf edib ki, Qarabağın tanınması KTMT-nin siyasətini dəyişib. Yəni Ermənistan Qarabağı Azərbaycanın tərkib hissəsi kimi tanıyandan sonra KTMT-nin hansısa formada müdaxilə etməsindən söhbət belə gedə bilməzdi.
Sözügedən məsələni baki-xeber.com-a şərh edən “SƏS” qəzetinin baş redaktoru, politoloq Bəhruz Quliyevin fikrincə, Putinin Kremlin divarları arasında Paşinyanla keçirdiyi son görüşdə səsləndirdiyi fikirlər regionda gedən geosiyasi proseslərin mahiyyətini açıq şəkildə ortaya qoyur: “Xüsusilə, Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli və prinsipial siyasəti nəticəsində formalaşmış yeni reallıqların artıq beynəlxalq güclər tərəfindən də qəbul edilməsi diqqətdən yayınmır. Putinin Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin sabitləşməsində həm Bakının, həm də İrəvanın rolunu vurğulaması əslində uzun müddət davam edən münaqişənin yekun nəticəsinin siyasi təsdiqi kimi qiymətləndirilməlidir. Qarabağın Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi kimi tanınması isə artıq təkcə regional deyil, qlobal siyasi konsensusun bir hissəsinə çevrilib. Bu isə Azərbaycanın apardığı məqsədyönlü diplomatiyanın və hərbi-siyasi strategiyanın məntiqi nəticəsidir. Rusiya liderinin eyni zamanda ABŞ Prezidenti Trampın da bu proseslərdə iştirakını xatırlatması göstərir ki, böyük güclər arasında müəyyən koordinasiya mövcuddur. Bu, regionda yeni güc balansının formalaşdığını və Azərbaycan faktorunun bu balansda həlledici rol oynadığını bir daha təsdiqləyir. Hesab edirəm ki, ən diqqətçəkən məqamlardan biri isə Putinin KTMT ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər idi. Bu bəyanat faktiki olaraq dolayısı ilə etiraf edir ki, Qarabağ məsələsinin həlli KTMT-nin əvvəlki yanaşmalarını iflasa uğradıb və təşkilat yeni reallıqlarla hesablaşmaq məcburiyyətində qalıb. Bütün bunlar fonunda düşünürəm ki, Paşinyanın seçki ərəfəsində Rusiyaya yaxınlaşmaq cəhdləri də təsadüfi deyil. Ermənistan rəhbərliyi anlayır ki, regionda sülh və sabitliyin əsas təminatçısı artıq Azərbaycan və onun formalaşdırdığı siyasi-hüquqi reallıqlardır. Bu baxımdan İrəvanın manevr imkanları məhduddur və o, yeni geosiyasi şərtlərə uyğun davranmağa məcburdur”.
Vidadi ORDAHALLI
