Qulamhüseyn Əlibəyli: “Rusiya məqsədyönlü şəkildə seçki ərəfəsində Ermənistana təzyiqləri artırır”
“Beynəlxalq Sülh və Rifah üçün Tramp Marşrutu” (TRIPP) layihəsinin həyata keçirilməsi ilə bağlı sazişin imzalanması Cənubi Qafqazda regional tarazlığı pozub. Problem ondadır ki, bu imzalar daha dərin prosesləri işə salıb. Onlar Türkmənçay müqaviləsinin imzalandığı 1828-ci ildən bəri mövcud olan regional tarazlığı pozub.
Bunu Rusiya baş nazirinin müavini Aleksey Overçuk bildirib.
Daha sonra nazir müavini bunları qeyd edib: “İndi Ermənistan bu layihənin Rusiyasız həyata keçiriləcəyini bəyan edib, Türkiyə artıq Naxçıvana dəmir yolunun tikintisinə vəsait xərcləməyə başlayıb və Mehri hissəsinin bərpası perspektivləri daha az aydınlaşıb. Bütün bunlar Ermənistana təzyiq göstərir”.
Diqqəti çəkən odur ki, Putinlə Paşinyanın gərgin görüşündən sonra Overçuk dəhlizə qarşı hücuma keçib. Halbuki, Overçuk indiyə qədər Zəngəzur dəhlizinə münasibətdə belə sərt xarakterli tənqidi mövqe ortaya qoymamışdı.
Maraqlıdır, niyə məhz indi belə tənqidi mövqe ortaya qoydu?
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən sabiq millət vəkili, hüquqşünas Qulamhüseyn Əlibəyli baki-xeber.com-a açıqlamasında bildirdi ki, Rusiyanın Zəngəzur dəhlizinə qarşı Overçukun dili ilə sərt mövqeyi bir neçə səbəbdən qaynaqlana bilər: “Bunlardan birincisi ondan ibarətdir ki, bu cür çıxışlar daha çox Ermənistanın daxilindəki revanşist qüvvələrə kömək məqsədilə həyata keçirilir. Yəni bu cür gözlənilməz və sərt xarakterli siyasi gedişlərlə Rusiya çalışır ki, revanşist qüvvələr hakimiyyətə gəlsinlər. O üzdən, onlara öz dəstəyini bu şəkildə ifadə edir. Rusiya istəmir ki, Ermənistanın Azərbaycan və Türkiyə ilə normal əlaqələri qurulsun. Eynən Moskvaya bağlı erməni müxalifəti də bu mövqedən çıxış edir. Bu baxımdan Overçukun açıqlaması həm də revanşistlərə ünvanlanan bir mesaj kimi dəyərləndirilməlidir. İkinci səbəb ondan ibarətdir ki, Rusiya hər zaman çalışıb ki Zəngəzur dəhlizini (Tramp yolu) öz nəzarəti altında saxlasın. Yəni yolun Ermənistandan keçən hissəsi, logistika Rusiyanın nəzarətində olsun. Rusiya tərəfi dəfələrlə bunu açıq şəkildə bildirib və buna çalışır. Ona görə də ötən ilin avqustunda sazişin imzalanması, yolun TRIPP adlandırılması, bütövlükdə ABŞ-ın bu regiona daxil olması Rusiyanı bu nəzarət imkanından məhrum edir. Ona görə Rusiya məqsədyönlü şəkildə seçki ərəfəsində Ermənistana təzyiqləri artırır. Güya dəhliz iqtisadi baxımdan səmərəli olmayacaq. Üçüncüsü, Rusiya çalışır ki, regionda Azərbaycanın və Türkiyənin imkanlarını məhdudlaşdırsın. Çünki istər-istəməz həmin yolun açılması bir tərəfdən qərb ölkələrinin, digər tərəfdən regionda Türkiyənin imkanlarının genişlənməsinə gətirib çıxaracaq. Nəticədə bütövlükdə türk dünyasını birləşdirən bir vasitəyə çevriləcək. Rusiya bunu istəmir. Ona görə də Zəngəzur dəhlizi bu formada hədəf alınır. Bir sözlə, Rusiya regionda öz təsir imkanlarını itirib. İnd isə o imkanları aqressiv və təcavüzkar formada geri qaytarmağa çalışır. Anlayır ki, Azərbaycanla Türkiyəyə çox ciddi şəkildə təsir göstərə bilməyəcək. Ona görə də Ermənistan üzərində fokslanır. Çünki bu ölkədə təsir rıçaqları mövcuddur. Orada hərbi bazaları var, strateji müttəfiqlik sazişi mövcuddur, eyni bloklarda təmsil olunurlar və s. Rusiya çalışır ki, bu imkanlardan maksimum istifadə edib Ermənistana təzyiq göstərsin”.
Vidadi ORDAHALLI
