şənbə günü, 14 noyabr 2026
     

ABŞ və Rusiyanın Ermənistanda “nüvə savaşı” başladı...

Image


Məlum olduğu kimi, ABŞ və Ermənistan mülki nüvə energetikası sahəsində əməkdaşlıq barədə razılığa gəlib. Saziş ABŞ-ın Cənubi Qafqazda vasitəçilik etdiyi sülh razılaşmasından sonra Vaşinqtonun Rusiya ilə ənənəvi yaxın müttəfiq olan Ermənistanla əlaqələri gücləndirmək cəhdləri fonunda imzalanıb.

Xatırladaq ki, razılaşma ABŞ vitse-prezidenti Ceyms Vens və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan tərəfindən təsdiqlənib. Tərəflər ABŞ-ın nüvə texnologiyası və avadanlıqlarının ixracına imkan verən, “123 sazişi” kimi tanınan danışıqların başa çatdığını açıqlayıblar. Vens bildirib ki, saziş ilkin mərhələdə Ermənistana 5 milyard dollara qədər ABŞ ixracının yolunu açacaq, uzunmüddətli perspektivdə isə 4 milyard dollarlıq yanacaq və texniki xidmət müqavilələrini əhatə edəcək. Paşinyan isə bu razılaşmanın Ermənistan–ABŞ enerji tərəfdaşlığında yeni mərhələ olduğunu vurğulayıb. Hazırda enerji təminatında əsasən Rusiya və İrandan asılı olan Ermənistan, köhnəlmiş “Metsamor” AES-in əvəzlənməsi üçün ABŞ, Rusiya, Çin, Fransa və Cənubi Koreya şirkətlərinin təkliflərini nəzərdən keçirir. Rəsmi qərar verilməsə də, yeni saziş ABŞ layihəsinin seçilməsinə üstünlük yarada bilər. Bu addım Ukraynadakı müharibədən sonra bölgədə təsiri zəifləyən Rusiya üçün geosiyasi zərbə kimi qiymətləndirilir. Proses Moskvada böyük qəzəblə qarşılanır. Kremlin rəsmi nümayəndəsi Dmitri Peskov Ermənistanla ABŞ arasında iqtisadi və nüvə enerjisi sahəsində əməkdaşlığa dair imzalanan razılaşmalara münasibət bildirərkən deyib: “Ermənistanla Rusiyanı Avrasiya İqtisadi İttifaqı inteqrasiya layihəsi birləşdirir. Çətin ki, kimsə Avrasiya İqtisadi İttifaqının Ermənistanın iqtisadi inkişafının yüksək artım tempinin qorunub saxlanmasında oynadığı rolu mübahisələndirə bilsin”. Peskovun sözlərinə görə, Avrasiya İqtisadi İttifaqının Ermənistanın inkişafındakı rolu göz önündədir: “Ümid edirik ki, bizim əməkdaşlığımız davam edəcək. O ki qaldı Ermənistanın ABŞ ilə nüvə enerjisi sahəsində əməkdaşlığına, bilirsiniz ki, Ermənistanda sovet obyektləri mövcuddur, hansı ki, bunlar əlbəttə ki, sovet, Rusiya dizaynına malik obyektlərdir. Burada sözsüz ki, Rusiya daha çox üstünlüyə, rəqabətə davamlılığa malikdir. Rusiya dünyada nüvə enerjisi sahəsində qabaqcıl ölkələrdən biri kimi beynəlxalq səviyyədə ən yüksək rəqabətə malikdir. Əgər belə bir rəqabətə tərəfdaşın tələbatı olacaqsa... Yəni ki, Rusiya daha az pula uzun illər ərzində yaxşı keyfiyyəti təmin edə bilər”. Belə bir vaxtda Rusiya xarici işlər nazirinin müavini Mixail Qaluzin bildirib ki, Ermənistanda yeni atom elektrik stansiyasının tikintisi Moskva ilə İrəvan arasındakı münasibətlərin gündəliyindəki vacib mövzudur.

O qeyd edib ki, bu məsələ tərəflər tərəfindən müxtəlif səviyyələrdə müntəzəm olaraq müzakirə olunur. Rusiya artıq Ermənistana ətraflı layihə təklifləri paketi təqdim edib və yerli nüvə alimləri işə başlamağa hazırdırlar: “Rosatom”, təbii ki, erməni dostlarımızı nəzərə alaraq, layihəni mümkün qədər tez həyata keçirməyə hazırdır. Etibarlı, sınaqdan keçirilmiş texnologiyaların mövcudluğu, eləcə də tikinti, sonrakı istismar və mütəxəssis təlimi və yenidən hazırlığına ehtiyac da daxil olmaqla cəlbedici maliyyə parametrləri baxımından alternativlər yoxdur”.

Xarici işlər nazirinin müavini həmçinin vurğulayıb ki, Rusiya Ermənistanın enerji təhlükəsizliyinin qarantı kimi məsuliyyətlə xidmət etməyə və respublikanın nüvə sənayesinin inkişafına töhfə verməyə hazırdır. Qaluzin xatırladıb ki , Rusiya və Ermənistan nüvə enerjisinin dinc məqsədlərlə istifadəsi sahəsində geniş əməkdaşlıq təcrübəsinə malikdirlər: “Nüvə alimlərimiz eyni sovet məktəbindəndirlər və bir-birini yaxşı başa düşürlər. Mütəxəssislərimiz hazırda stansiyanın 2036-cı ilə qədər etibarlı və səmərəli işləməsini təmin etmək üçün bir sıra layihələr üzərində işləyirlər”. Bir daha xatırladaq ki, Ermənistanın mövcud atom elektrik stansiyası sovet dövründə tikilib. Onun iki enerji bloku var, lakin yalnız biri işlək vəziyyətdədir və istismar müddəti bu il başa çatır. İrəvan stansiyanın fəaliyyətini daha on il uzatmaqda maraqlıdır. Rusiya Milli Enerji Təhlükəsizliyi Fondunun aparıcı analitiki İqor Yuşkov məsələ ilə bağlı qeyd edir: “İlk növbədə, İrəvanın “Rosatom”la uzunmüddətli əlaqələri vacibdir. “Metsamor”dakı hazırkı atom elektrik stansiyası Sovet dövründə sovet layihəsinə uyğun olaraq inşa edilib və SSRİ-nin dağılmasından sonra Rosatom onun texniki xidmətinə cavabdeh olub və istismar müddətini uzadıb. “Rosatom” bu günə qədər Ermənistandakı atom elektrik stansiyasını idarə etməyə davam edir. Dövlət korporasiyamızın Ermənistanda iş təcrübəsi və seysmik təhlükə ilə xarakterizə olunan Cənubi Qafqaz bölgəsində nüvə elektrik stansiyalarının tikintisi və istismar şərtləri barədə ətraflı məlumatı var. Bu baxımdan, Ermənistan Metsamordakı eyni ərazidə və ya yeni bir yerdə yeni bir nüvə elektrik stansiyası tikmək istəyirsə, “Rosatom” ilə əməkdaşlığı davam etdirmək ən yaxşı seçimdir. İqtisadi və texniki baxımdan “Rosatom” ən yaxşı təklifi təklif edir, çünki dövlət korporasiyası stansiyanı Rusiya kreditləri hesabına tikə bilər, halbuki bu, hazırda Türkiyədə “Akkuyu” AES layihəsi ilə həyata keçirilir. Bundan əlavə, tikinti Qərb avadanlıqlarından daha ucuz olan Rusiya avadanlıqları ilə həyata keçirilir. Əlbəttə ki, siyasi səbəblərə görə Rusiya ilə əməkdaşlıqdan imtina etmək və Amerika şirkətləri ilə müqavilələr imzalamaq mümkündür. Lakin əsas sual onların zaman-zaman zəlzələlərin baş verdiyi Ermənistan üçün təhlükəsiz olacaq bir layihə təklif etməyə hazır olub-olmamalarıdır?”. İqor Yuşkov İrəvana xəbərdarlıq da ünvanlayıb: “Ermənistan hökuməti başa düşməlidir ki, amerikalıların Cənubi Qafqazda nüvə elektrik stansiyalarını idarə etmək təcrübəsi olmaması səbəbindən Amerika layihələrinin daha bahalı və həyata keçirilməsi daha çətin olacaq. Buna görə də, modul elektrik stansiyaları ilə bağlı ABŞ ilə dialoq tamamilə siyasi motivlidir. Yeri gəlmişkən, Ermənistanla əməkdaşlığa son qoymaq “Rosatom” üçün əhəmiyyətli itki olmazdı. Hazırda büdcə artıq kəsirdə olduğundan və bu cür layihələr üçün vəsait çatışmazlığı olduğundan xaricdə nüvə elektrik stansiyası tikmək üçün Rusiya krediti götürmək ehtimalı praktik olaraq istisna olunur. Lakin Amerika və digər xarici layihələr ümumiyyətlə kredit maliyyələşdirməsini nəzərdə tutmur: Ermənistan Rusiya ilə ödənişin təxirə salınması barədə danışıqlar apara bilsə də, Qərb layihəyə kommersiya baxımından yanaşacaq və əvvəlcədən ödəniş tələb edəcək”. Onun sözlərinə görə, Amerikanın Ermənistanda modul nüvə elektrik stansiyası tikmək təklifi ilə bağlı hələlik heç bir konkret məlumat yoxdur: “ABŞ-ın konkret olaraq nə təklif etdiyi hələ də məlum deyil. “Rosatom”un vəziyyətində bütün variantlar çoxdan sınaqdan keçirilib. Əgər İrəvanın böyük bir bloka ehtiyacı varsa, onda xarici dizaynlar üçün standart olan VVER-1200 var - o, Rusiyada Novovoronej AES-də, Belarusda iki belə blok fəaliyyətdədir və bu, Türkiyədəki “Akkuyu” atom elektrik stansiyasında tikilmiş blokdur. İstənilən yerə gedib blokun necə işlədiyini və hətta Türkiyədə necə tikildiyini görə bilərsiniz. Daha kiçik bloklara ehtiyac varsa, onlar Hindistanda tikilir və siz onları da görə bilərsiniz. Bəs Amerika təklifində hansı modul reaktorlardan və modul elektrik stansiyalarından danışılır? Bu, bir çox sual doğurur. “Rosatom”un mini-AES üçün təklifi var - onlar nüvə buzqıran gəmiləri üçün quru konfiqurasiyasında olan RITM-200 enerji bloklarından istifadə etməklə tikilir. İlk belə mini-AES Özbəkistanda tikiləcək və o, həmçinin yoxlama üçün də mövcud olacaq. Blok ümumiyyətlə tanınsa da, onlar nüvə buzqıran gəmilərində seriyalı şəkildə quraşdırılır və geniş əməliyyat təcrübəsi toplanıb. Ermənistana kiçik bir zavod lazım olarsa, belə bir layihəni sifariş edə bilər. Ermənistanın ABŞ ilə danışıqlarına gəldikdə isə, hələlik kommersiya səviyyəsində heç bir əlaqə olmayıb və yalnız siyasi bəyanatlar verilir”.

Tahir TAĞIYEV



VİDEO

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

İrəvanda Göy məscid murdarlandı, Azərbaycandan başqa heç bir qonşu müsəlman ölkə səsini çıxarmadı...

Saatlıq maaş sisteminə keçirik, pullar yeni qaydada hesablanacaq...

SON XƏBƏRLƏR

14.11.2026 / 10:15
Britaniyada ABŞ bazasında təhlükəsizlik həyəcanı - naməlum dron ordunu ayağa qaldırdı...

14.11.2026 / 09:40
Azərbaycan nefti bahalaşdı...

14.11.2026 / 09:17
Hörmüz boğazında daha bir tanker minaya düşdü...

14.11.2026 / 08:52
Husilər Ər-Riyad hava limanını vurdu

13.11.2026 / 22:49
Rusiyanın Ukraynada itkiləri yarım milyona çatdı - sızdırılan gizli sənədlər Moskvanı ifşa etdi...

13.11.2026 / 22:26
Məşhur milyarder süni intellektlə bağlı xəbərdarlıq etdi - xəstəxana və banklar təhlükədə...

13.11.2026 / 22:10
Ərəb Parlamenti husilərin maliyyə və silah təchizatını kəsmək üçün hərəkətə keçdi...

13.11.2026 / 21:55
Rusiya Əbu-Dabidə Finlandiyanın NATO-dan çıxmasını tələb etdi - Moldovanın parçalanması da gündəmə gətirildi...

13.11.2026 / 21:38
Leyla Əliyeva COP31 çərçivəsində Xəzərin ekoloji problemlərinə dair müzakirələrdə iştirak edib - FOTO

13.11.2026 / 21:22
Tramp Avropanın təhkükəsizliyi barədə Putindən məsləhət almaq istəyir... Qəribəlik...

13.11.2026 / 21:05
Əlil şəxslər “keçiddə” bir beçə aylıq müavinətdən niyə məhrum olsunlar?!

13.11.2026 / 20:47
Vüqar Rəhimzadə: Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələri çoxşaxəli siyasi-strateji müstəvidə

13.11.2026 / 20:30
Rusiya ABŞ-la qarşılıqlı hücum etməmək sazişi imzalaya bilər - NATO-ya dağıdıcı təhlükəsi...

13.11.2026 / 20:13
Məzuniyyətin pulla əvəzlənməsi - İşçi özü istəyirsə, pisdir?

13.11.2026 / 19:52
Süni intellektlə tələbələrin görüntülərini montaj edərək pul tələb edən şəxs saxlanıldı - VİDEO

13.11.2026 / 19:37
Avropanın Bakı zirvəsi təsadüfi qərar deyil...

13.11.2026 / 19:15
İşdə məhəbbət macərası - DOST Agentliyinin müdir müavini buna görə işdən azad olundu

13.11.2026 / 18:58
Zelenski Əliyevdən umacaqlarını Dublində bu cür dilə gətirdi...

13.11.2026 / 18:41
Güclü Avropanın gələcəyində Azərbaycanın yeri - Dublin zirvəsi perspektivi göstərdi...

13.11.2026 / 18:26
Prezident İlham Əliyevin İrlandiyaya işgüzar səfəri başa çatdı

13.11.2026 / 18:23
Dublin zirvəsi Qafqazda sülh prosesini sürətləndirir - Əliyev Avropa zirvəsində...

13.11.2026 / 17:56
Rusiya xarici ticarətdə dolları yuanla əvəzləyə bilmədi - uğursuzluğun səbəbi...

13.11.2026 / 17:55
Avropa ölkələri birgə xartiya imzaladılar - Rusiyadan gələcək təhlükələrə qarşı

13.11.2026 / 17:40
Firəngiz Əlizadə bəstəkarların əsas problemlərini gündəmə gətirdi - "Kabinetimə gəlib ağlayırlar"

13.11.2026 / 17:13
Bakıdan gəlib bağ evi tikən imkanlı şəxslərin üzündən bəzi rayonlarda torpağın sotu 15–20 min manata çatıb.... Niyə?

13.11.2026 / 16:55
İrandan Almaniyaya 29 kq-dan çox metamfetamin aparanlar Naxçıvanda yaxalandı

13.11.2026 / 16:40
Ev təsərrüfatlarının uçotunun arxasında nələr var - Şayiələr baş alıb gedir, bəs həqiqət harada?...

13.11.2026 / 16:26
“Yazıçılar Birliyi hara, restoran hara?” – Anar parlamentdən kömək istədi...

13.11.2026 / 16:10
KTMT-yə görə Ermənistan Kremldən daha bir "dişsiz həmlə" yeyəcək...

13.11.2026 / 15:53
Özbəkistanın Milli Universitetində hicabla bağlı narahatlıq baş qaldırıb - hələlik kənar müdaxilə yoxdur...

13.11.2026 / 15:48
ABŞ-ın Ukrayna siyasəti ziddiyətlər içində - ərazi bütövlüyünü imzalamaq hara, "Donbası verin" hara...

13.11.2026 / 15:10
İrəvandakı Göy Məscid üzərindən İslam dəyərlərinə növbəti zərbə vuruldu...

13.11.2026 / 14:41
Türkiyə Rusiya ilə AES əməkdaşlığına birdəfəlik son qoyur...

13.11.2026 / 14:36
Əməkhaqqına nəzarət mexanizmi gəlir: “paket maaş” ın taleyi həll olunur...

13.11.2026 / 14:01
Moskvada Ukraynanın keçmiş baş naziri Azarovun müşavirinin avtomobili partladıldı...

13.11.2026 / 13:45
İsrailin ABŞ-dan gözlədiyi xəbər gəldi - İranla yeni müharibəyə hazır olun...

13.11.2026 / 13:44
BIAF-ın ikinci mövsümü başa çatıb: 37 ölkədən 500-dən çox iştirakçı, 10 mindən artıq tamaşaçı

13.11.2026 / 13:29
Deputat Elm və Təhsil Nazirliyini tənqid etdi - valideynlər, müəllimlər həyəcan təbili çalır...

13.11.2026 / 13:24
Görmə məhdudiyyəti maneə deyil, əlçatmaz mühit maneədir!

13.11.2026 / 13:20
Gələn il bu müavinətlər artırılacaq...

13.11.2026 / 13:09
Müəllimlərin orta aylıq əməkhaqqı nə qədərdir?..

13.11.2026 / 12:57
Azərbaycan Avropa Siyasi Birliyinin əlavə öhdəlik yaradan bəyanatlarına qoşulmadı...

13.11.2026 / 12:43
Xəbərin fotosu başqa, məzmunu başqa - Media Şurası bu xəbərlərin vizual təqdimatına irad bildirdi...

13.11.2026 / 12:29
Tramp rəsmən elan etdi - ABŞ daha bir ölkəyə hücum edəcək...

13.11.2026 / 12:20
Aşpaz İlyas

13.11.2026 / 12:04
Müəllimlərə yeni qadağalar tətbiq edildi...

13.11.2026 / 12:00
Mühasibat uçotu: bəşəriyyətin iqtisadi yaddaşından qlobal maliyyə hesabatlılığı sisteminə

13.11.2026 / 11:37
Ukrayna Volqoqradda azərbaycanlı milyarderin zavodunu vurdu...

13.11.2026 / 11:20
Zakir Həsənov Yaşar Gülerə başsağlığı verdi

13.11.2026 / 11:14
Türkiyədə axtarışda olan qruplaşma rəhbəri Azərbaycanda həbs edildi

13.11.2026 / 11:03
Fin körfəzində Rusiya hərbi gəmisi vuruldu... NATO ölkəsi dəniz və hava məkanını bağladı...

13.11.2026 / 10:47
"Azərbaycan Yaxın Şərq münaqişəsi fonunda neft qiymətlərinin artımından faydalana bilər" - BVF

13.11.2026 / 10:35
ABŞ Avropanı da Rusiya ilə üçtərəfli danışıqlara qoşur... Moskva qəbul edəcəkmi...

13.11.2026 / 10:22
Bakıda Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə “Eternity-2026” təliminin açılışı oldu

13.11.2026 / 10:10
Narkotikin təsiri altında avtoxuliqanlıq edən şəxs həbs olundu

13.11.2026 / 09:57
İrəvanda Ermənistan-Kipr matçında separatçı simvollar açıldı - UEFA hansı cəzanı verəcək?

13.11.2026 / 09:33
İran Bəhreyndə ABŞ-ın erkən xəbərdarlıq radarını vurdu...

13.11.2026 / 09:16
Mindən çox güzəştli mənzil satışa çıxarılır - QİYMƏTLƏR AÇIQLANDI

13.11.2026 / 08:45
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında Britaniyanın Baş naziri ilə görüşdən görüntülər paylaşılıb

13.11.2026 / 01:52
ABŞ-da bahalaşma kütləvi etirazlara səbəb ola bilər - ölkənin borcu 40 trilyonu ötdü...

13.11.2026 / 01:34
Ukrayna danışıqlarında Avropanı kim(lər) təmsil edəcək? - ABŞ-ın da, Aİ-nin də öz maraqları var...

13.11.2026 / 01:20
Prezident İlham Əliyev Dublində Endi Börnhemlə görüşdü - FOTO

13.11.2026 / 00:55
“Tarixi anekdotlar”da Uzun Həsən və Şah İsmayıla qarşı təxribatın məqsədi nədir?

13.11.2026 / 00:43
“Sükut içində addımlar” tammetrajlı sənədli filminin təqdimatı keçirildi - FOTO

13.11.2026 / 00:37
Prezident İlham Əliyev Litva Prezidenti ilə görüşüb

13.11.2026 / 00:34
Leyla Əliyeva COP31 çərçivəsində şəhərlərdə havanın keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına dair müzakirələrdə iştirak edib - FOTO

13.11.2026 / 00:25
Prezident İlham Əliyevin Antonio Koşta ilə görüşü olub - FOTO

13.11.2026 / 00:17
Prezident İlham Əliyev Dublində Rumıniya Prezidenti ilə görüşdü - FOTO

12.11.2026 / 23:08
Azərbaycanla Britaniya arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında birgə bəyannamə imzalandı

12.11.2026 / 22:44
Əliyevin "Avropa Siyasi Birliyi" məkanında ikitərəfli görüşləri başladı - FOTO

12.11.2026 / 22:36
Sadiq Hüseynov tək mənim dayağım deyildi...

12.11.2026 / 22:10
Prezident İlham Əliyev Dublində Çexiyanın Baş naziri ilə görüşdü - FOTO

12.11.2026 / 22:01
Prezident İlham Əliyevin Dublində Yunanıstanın Baş naziri ilə görüşü olub - FOTO

12.11.2026 / 21:56
Əbu-Dabi görüşündən sonra Avropa Rusiya əleyhinə yeni sanksiya hazırlığına başladı...

12.11.2026 / 21:42
Prezident İlham Əliyevin sosial şəbəkə hesablarında Paşinyanla görüşdən görüntülər paylaşılıb

12.11.2026 / 21:39
Azərbaycan üzərindən Ermənistanla ticarət dayan(dırıl)ıb - İrəvan adekvat ola bilmir...

12.11.2026 / 21:25
İranla ABŞ razılaşdı, dünyanın hələ xəbəri yoxdur...

12.11.2026 / 21:10
Avropa Siyasi Birliyinin Azərbaycana ehtiyacı sürətlə artır...

12.11.2026 / 21:05
Leyla Əliyeva və Alyona Əliyeva COP31 çərçivəsində Sıfır Tullantı Muzeyinin açılışında iştirak ediblər - FOTO

12.11.2026 / 20:53
ABŞ-da ermənilərin dəstəklədiyi 64 demokratın 57-si Konqresə seçildi

12.11.2026 / 20:36
Qazaxıstanın Rusiyanı Türk Dövlətləri Təşkilatına yaxınlaşdırmaq istəyinin böyük təhlükələri üzə çıxır

İki ildən çoxdur azad sahibkarlıq yeni Rəqabət Məcəlləsi ilə tənzimlənir...

XƏBƏR ARXİVİ