Əli Orucov: “...Kiyevə təzyiqləri artıracaqsa və təslimçi sülhə məcbur edəcəksə, o zaman səsləndirilən razılaşma ilə bağlı iddialar öz təsdiqini tapacaq”
Donald Tramp administrasiyasının Venesuelaya müdaxiləsi, prezident Nikolas Maduronu tutub ABŞ-a aparması, üzərində məhkəmə qurulması heç də təsadüfi deyil. Eyni zamanda ABŞ prezidenti Trampın digər Latın Amerikası ölkələrini və onların liderlərini hədələməsi də təsadüfi sayılmır. ABŞ-ın Venesuelaya məlum müdaxiləsindən sonra belə iddialar gündəmə gəlir ki, bu hadisə ABŞ prezidenti Donald Trampla Rusiya prezidenti Vladimir Putinin pərdə arxası razılaşmasının nəticəsidir. Yəni Trampla Putin Ukrayna və Latın Amerikası ölkələri məsələsində sövdələşiblər. İddialara görə, Tramp Ukraynanı, Putin də Venesuela da daxil olmaqla Latın Amerikası ölkələrini qurban verib. Bu gün Putinin Venesuelanı, Trampın da Ukraynanı müdafiə etməməsi, necə deyərlər, taleyin ümidinə buraxması bu gizli sövdələşmənin nəticəsi kimi təhlil edilir.
Ümumiyyətlə bu sövdələşmə nə qədər mümkün görünür? Doğrudanmı, Putinlə Tramp bu məsələlərdə sövdələşə bilərdilər?
“Hələlik bu fərziyyədir”
Politoloq Əli Orucov baki-xeber.com-a bildirdi ki, Putinlə Tramp arasında dünyanın yenidən bölüşdürülməsi və nüfuz dairələri ilə bağlı sövdələşmənin olduğu barədə iddialar təsadüfi deyil: “Belə bir razılaşmalar Çinlə də aparıla bilər. Görünən odur ki, Ağ Ev rəhbəri biznesmen olaraq yürütdüyü xarici siyasətin də əsasını ticari, iqtisadi maraqlar və maddi qazanclar təşkil edir. Venesuela neft ehtiyatlarına görə dünyada lider ölkədir. Ən böyük siyasi, iqtisadi, hərbi tərəfdaşları Rusiya, Çin, İran Hindistan, Türkiyə sayılır. Həbs edilən prezident Maduro təhlükəsizliyini məhz Moskva və Pekinin ümidinə bağlamışdı.
ABŞ istədiyini beynəlxalq hüququn normalarına məhəl qoymayaraq həyata keçirdi. Kreml sərt və gərəkən reaksiya vermədi. Məncə, Putin anlayır ki, Karakası indiki halı ilə müdafiə edə bilməyəcək, ona görə də Trampla ya bazarlığa gedib, yaxud da ABŞ-la münasibətini korlamağa təşəbbüs göstərməyib. Əgər Birləşmiş Ştatlar növbəti dönəmlərdə Kiyevə təzyiqləri artıracaqsa və təslimçi sülhə məcbur edəcəksə o zaman səsləndirilən razılaşma ilə bağlı iddialar öz təsdiqini tapacaq.
Hələlik isə bu fərziyyədir. Digər tərəfdən məncə Amerika qitəsi ABŞ üçün tarixən strateji mahiyyət kəsb etdiyindən onun üçün daha vacibdir. Nəzərə alsaq ki, Birləşmiş Ştatlar özünün xammal ehtiyatlarının 70 faizini Latın Amerikası hesabına qarşılayır, o zaman nədən burada kənar oyunçuların müdaxiləsinə imkan verilməməsi aydınlaşır”.
Venesuelanın sıradan bir ölkə olmadığını deyən Ə.Orucovun sözlərinə görə, buranın zəngin resurslarına yiyələnmək dünya iqtisadiyyatını istənilən formada şəkilləndirmək imkanı qazandırır. “Ona görə də Rusiya istəsə də istəməsə də özünü dünyanın prezidenti sayan Donald Tramp yaranmış əlverişli fürsəti dəyərləndirməyə bilməzdi.
Ancaq bir təcrübəni də diqqətə alaq ki, Rusiya heç vaxt öz müttəfiqlərini sonadək müdafiə etməyib”-deyə Ə.Orucov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
