Bəhruz Quliyev: "Bu, həm siyasi mühitin daxili mexanizmlərini, həm də xarici təsirlərin mümkün izlərini göstərən ciddi araşdırma mövzusudur"
Saleh Rüstəmli 1992-1993-cü illərdə Gədəbəy rayonunun icra başçısı olub. O, həmçinin 1989-1995-ci illərdə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) Gədəbəy rayon təşkilatının sədri vəzifəsini icra edib.
Onun siyasi fəaliyyəti rayonun icra hakimiyyətinin başçısı və partiya rəhbərliyi ilə bağlı olub. Eyni zamanda, müharibə veteranı olduğu, İlk Qarabağ müharibəsində iştirak etdiyi və döyüşlərdə rol aldığı bildirilir.
Rüstəmli 2018-ci ildə Rusiyadan Azərbaycana qayıtdıqdan sonra tutulub. Ona ilkin olaraq narkotik maddələri saxlama ittihamı irəli sürülüb, daha sonra isə “qanunsuz sahibkarlıq”, “külli miqdarda gəlirləri dövlətdən gizlətmək” və “pul vəsaitlərinin leqallaşdırılması” maddələri əlavə edilib. 2019-cu ildə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsi onu 7 il 3 aylıq həbs cəzasına məhkum edib. Həbs müddətində, 2021-ci ilin noyabrında, aclıq aksiyasına başlayıb, “quru aclıq” elan edib, lakin sonradan dayandırıb.
27 may 2022-ci ildə prezident tərəfindən imzalanan əfv sərəncamı ilə Saleh Rüstəmli azadlığa buraxılıb və evinə qayıdıb. Lakin bəzi xəbərlərdə onun ölkəni tərk etdiyi bildirilir.
Saleh Rüstəmli həm icra başçısı, həm müharibə yolu, həm də AXCP əlaqəsi ilə tanınan simadır. Onun həbsi, ittihamları və azadlığa buraxılması mediada və ictimaiyyətdə geniş əks-səda doğurub, xüsusilə insan haqları, siyasi fəalların vəziyyəti və məhkəmə-ədalət mövzularında müzakirələrə səbəb olub.
İndi isə AXCP funksionerlərindən biri dindirilmə zamanı deyib ki, Saleh Rüstəmlı Rusiyada yaşadığı vaxt ona təzyiq göstərilib ki, Azərbaycana qayıtsın və Əli Kərimliyə Azərbaycanda Rusiyaya qarşı aparılan təbliğatı dayandırmaq lazım olduğunu izah etsin. Əli Kərimli bu təbliğatı dayandıra bilərdi, ya yox, bu başqa məsələdir. Sual ondan ibarətdir ki, bu bir fakt kimi Əli Kərimli ilə bağlı istintaq prosesinə daxil edilə, bu fakt ətrafında sorğü-sual açıla bilərmi?
Saleh Rüstəmli ilə bağli AXCP funksionerinin ifadəsində Əli Kərimliyə aid edilən məsələ, yəni Rusiyada təzyiq nəticəsində “Azərbaycanda Rusiyaya qarşı təbliğatın dayandırılması” barədə məlumat, siyasi və subyektiv xarakterli bir iddiadır. Bu, hazırda fakt kimi tam təsdiqlənmiş deyil, sadəcə şahid şəxs tərəfindən səsləndirilmiş bir məlumatdır.
Digər tərəfdən, istintaq orqanları üçün maraqlı olan məlumatlar, cinayət tərkibi ilə əlaqəli faktlardır. Əgər ifadədə qeyd olunanlar konkret bir cinayət hadisəsinə (məsələn, qanunsuz təzyiq, rüşvət, və s.) aid deyilsə, istintaq prosesinə daxil edilməsi məcburi deyil, amma araşdırma üçün daxil edilə bilər.
Eyni zamanda, istintaq orqanı istənilən şahid və ya zərərçəkmiş ifadələri əsasında şəxs haqqında məlumat toplamaq hüququna malikdir. Burada Əli Kərimli birbaşa ittiham predmetində deyilsə də, ona qarşı sorğu-sual açmaq mümkündür, amma bu, yalnız faktların dəqiqləşdirilməsi məqsədilə olacaq. Yəni “cinayət işi açmaq” və ya “ittiham irəli sürmək” üçün yetərli deyil, sadəcə istintaq marağı üçün sorğu-sual mümkündür.
Yəni nəticə olaraq hüquqi baxımdan Saleh Rüstəmli haqqında deyilən məlumat istintaqa fakt kimi daxil edilə bilər.
Əli Kərimliyə aid bu iddia ətrafında sorğu-sual açmaq da mümkündür, amma bu yalnız araşdırma xarakteri daşıyacaq, avtomatik ittihama çevrilmir.
Məlumatın özünün sübut kimi istifadə edilə bilməsi üçün əlavə araşdırma və təsdiq tələb olunur.
Sadə dildə desək, istintaq bu faktı qeyd edə və sorğu-sual apara bilər, amma bu fakt Əli Kərimlini dərhal cinayət məsuliyyətinə cəlb etməyə əsas vermir.
"AXCP funksionerinin dindirilmə zamanı səsləndirdiyi məlumat Saleh Rüstəmlinin Rusiyada təzyiq altında Azərbaycana qaytarılması və ona Əli Kərimliyə “Rusiyaya qarşı təbliğatı dayandırmaq” mesajı çatdırmaq tapşırığının verilməsi artıq sıradan bir siyasi iddia deyil. Bu, həm siyasi mühitin daxili mexanizmlərini, həm də xarici təsirlərin mümkün izlərini göstərən ciddi araşdırma mövzusudur." Bu fikirləri "Səs" qəzetinin baş redaktoru, siyasi ekspert Bəhruz Quliyev deyib.
Ekspert bildirib ki, belə bir açıqlama istintaq üçün əhəmiyyətli informasiya sayıla bilər. Çünki burada həm xarici müdaxilə ehtimalı, həm də siyasi təsir mexanizmlərinin olması iddia edilir. Bu tip ifadələr hüquqi çərçivədə yoxlanılmalı, əlaqəli şəxslərdən əlavə izahat alınmalı, faktın mənbələri və motivləri araşdırılmalıdır.
"Bu məlumat istintaq üçün vacib istiqamət açır və araşdırılmağa dəyər real fakt kimi qəbul edilə bilər," - deyə baş redaktor əlavə edib.
Dəniz NƏSİRLİ
