“Beynəlxalq Respublikaçılar İnstitutunun bu yaxınlarda keçirdiyi rəy sorğusu maraqlı nəticələr verib ki, bu da cəmiyyətdə həm bütövlükdə hakimiyyətə, həm də ona qarşı olan qüvvələrə ciddi inamsızlığın olduğunu göstərir.
Təbii ki, sorğunun özü bu gün müstəqillik illərində heç vaxt olmadığı qədər qütbləşmiş bütün cəmiyyətin fikrini əks etdirə bilməz və buna baxmayaraq, ona diqqət yetirməyə dəyər. Ən azı ona görə ki, ölkəni Ermənistanın növbəti 5 ildə inkişaf vektorunu müəyyən edəcək taleyüklü parlament seçkiləri gözləyir”. Bu fikirlər “armenianreport” portalında yer alıb.
Nəşr yazır ki, indi Ermənistanda respondentlərin 61%-i siyasi xadimlərin heç birinə etibar etmir: “Eyni zamanda, respondentlərin 12%-i Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyana, 4%-i ikinci prezident Robert Köçəryana, 2%-i xarici işlər naziri Ararat Mirzoyana, 1%-i parlamentin spikeri Alen Simonyana və Respublika partiyasının rəhbəri Aram Sarkisyana etimad göstərir. 10% digər siyasi xadimlərə güvəndiyini, 10% isə cavab verməkdə çətinlik çəkdiyini bildirib. Gördüyümüz kimi, Paşinyanın reytinqi durmadan aşağı düşməkdə davam edir. Ötən il respondentlərin 16%-i baş nazirə etimad göstərib. Təbii ki, bu, Paşinyanın 2018-2020-ci illərdə, müharibədən əvvəl cəmiyyətdəki populyarlığı ilə müqayisədə bunlar heç nədir. Ən yaxşı vaxtlarda onun bəyənilmə reytinqi 80%-ə çatırdı. Bu başadüşüləndir - hakimiyyətə nisbətən təzə sima gəldi, korrupsioner məmurlardan təmizlənmə başladı, ölkənin ağır vəziyyətində cəmiyyətdə haqlı olaraq günahlandırılan keçmiş məmurlar qovuldu, bəziləri hətta istintaqa göndərildi.
Amma sonra islahatlar dalana dirəndi, müharibə oldu, biz onu uduzduq. Və nəticədə Paşinyan sürətlə xal itirməyə başladı. Paşinyanla cəmiyyət arasında sosial müqavilənin pozulduğu aşkar oldu. 2021-ci il parlament seçkilərinin nəticələri daha təəccüblü oldu. Bir çox sahələrdə - Qarabağ məsələsindən tutmuş Ermənistanın Aİ-yə uğursuz qəbuluna qədər proseslərə baxmayaraq, Paşinyanın “Vətəndaş Müqaviləsi” partiyası yenə də növbədənkənar parlament seçkilərində qalib gəlib. Niyə belə bir paradoks? Cavab göz qabağındadır - Paşinyan iqtidarı ilə cəmiyyətin böyük əksəriyyətlə rədd etdiyi köhnə elitanın siyasətçiləri arasında seçim qarşısında qalan seçicilər öz ağılları ilə səs verdilər və yenidən Paşinyanı seçdilər. O vaxtdan dörd il keçdi. Paşinyanın qeyri-sabit xarici siyasəti ilə müşayiət olunan dörd çətin il, həm “keçmiş”, həm də kilsənin təşkil etdiyi çoxsaylı etiraz aksiyaları. Lakin son sorğunun göstərdiyi kimi, müxalifətə qarşı dərin narazılıq və inamsızlıq aradan qalxmayıb. Ən son sorğu da bunu bir daha təsdiqlədi. İndiki hakimiyyətin əsas rəqibi - Robert Köçəryana Paşinyandan 3 dəfə az güvənilir. Bu nə deməkdir? Əgər gələn bazar günü növbədənkənar parlament seçkiləri keçirilsə, seçicilərin onlara marağı çox aşağı olsa belə, baş nazirin partiyası yenə də yeni parlamentdə ən çox yeri alacaq, yəni hökuməti yenidən formalaşdıracaq.
Bu da ikinci prezident üçün növbəti hökmdür. Onun, sadəcə olaraq, güvənəcəyi heç nə yoxdur – Köçəryana etimad göstərən o 4 faizin kim olduğunu bilmirəm, amma cəmiyyətimizin mütləq əksəriyyəti ona ikrahla baxır və onun hakimiyyət illərini titrəyərək xatırlayır. Ölkəmizin başına gələ biləcək ən rəzil, ən dəhşətli hadisə məhz Köçəryan və onun himayə etdiyi Sarkisyanla bağlıdır. Orduda, o cümlədən Silahlı Qüvvələrimizi son nəticədə məhv edən korrupsiya, oliqarxların və cinayətkar ünsürlərin hökmranlığı, reketlərin müdafiəsi və biznesin sıxışdırılması – bütün bunlar onların hakimiyyəti dövründə baş verib. Ermənistanda ağlı və yaddaşı sağlam olan heç kim yenidən o dəhşətli keçmişə qərq olmağa razı olmaz. Yəni iki şərin seçkisində insanlar daha kiçik olanı seçəcəklər. Eyni zamanda, heç bir siyasi xadimə etibar etməyən respondentlərin 61%-i də onu göstərir ki, bu gün Paşinyanın cəmiyyətdən daha geniş mandatı yoxdur. İnsanları ölkədə islahatların aparılmaması və ya çox ləng olması, ümumi rifahın bağışlanmaz dərəcədə yavaş artımı hakimiyyətdən soyudur. Paşinyanın Azərbaycan və Türkiyə ilə sülh gündəmi də qorxuludur - keçmişin yaraları hələ çox təzədir. Bununla belə, müxalifət indiki baş nazirə və onun proqramına etibarlı alternativ təqdim edə bilmədiyi üçün daha da pis vəziyyətdədir”. Bunlar fonunda politoloq Aleksandr İskəndəryan Nikol Paşinyanın niyə məhz indi kilsəyə və Samvel Karapetyanın strukturlarına hücum etdiyini açıqlayıb. Onun fikrincə, Paşinyanın hərəkətləri 2018-ci ildə “məxməri inqilab”dan sonra başlayan məntiqin davamıdır və yeni inqilabi hökumətin nəzarətində olmayan bütün potensial təsir mərkəzlərini aradan qaldırmağa yönəlib: “Mənə elə gəlir ki, Paşinyanın niyə anti-kilsə kampaniyasına başladığı aydındır. Vladimir İliç Lenin öyrədirdi: inqilab edəndə poçt, teleqraf və telefon götürmək lazımdır. 2018-ci ildə icra, qanunvericilik və - çətinliklə - məhkəmə hakimiyyətini ələ keçirdilər”. Bundan sonra, onun fikrincə, yeni hökumət insanları küçələrə çıxara biləcək müstəqil ictimai təsirin yalnız iki real mənbəyi - kilsə və diasporla tək qaldı. Kilsə nə qanuni, nə də təşkilati olaraq hökumət tərəfindən idarə olunmayan ən qədim ictimai qurumdur. İkinci qrup böyük resurslara və hakimiyyətin fikrincə, daxili siyasi vəziyyətə təsir etmək potensialına malik diaspor biznesmenləridir. İlk növbədə, “Taşir” Şirkətlər Qrupunun prezidenti Samvel Karapetyan bura daxildir. Karapetyan hakimiyyətin ruhanilərə və katolikos II Qareginə qarşı hərəkətlərini tənqid edəndən sonra iyunun 19-dan həbsdədir; o, hakimiyyəti ələ keçirməyə çağırışda ittiham olunur”. Politoloqun sözlərinə görə, Ermənistan hakimiyyəti seçkilər ərəfəsində mümkün küçə səfərbərliyindən narahatdır: “Bunun təhlükəsini 2018-ci ildə insanları küçələrə çıxara bilənlər xüsusilə dərk edirlər. Ermənistan hakimiyyəti “Bidzina İvanişvilinin kölgəsindən” – gürcü biznesmen və yerli “məxməri inqilab”ın lideri Mixeil Saakaşvilinin əleyhdarının oxşarının İrəvanda peyda olacağından qorxur. İvanişvilinin “Gürcü Arzusu” partiyası sonda ölkədə hakimiyyətə gəldi və Saakaşvili sərt təqiblərə məruz qaldı. Məhz buna görə hökumət “uzaq yanaşmalar”la hərəkət edir – potensial alternativ təsir mərkəzlərini əvvəlcədən zəiflətməyə çalışır”.
Tahir TAĞIYEV
