Yaxın günlardə hər iki dövlət başçısı ATƏT-in Minsk Qrupunun ləğv edilməsi barədə birgə bəyanat imzalaya bilər
Ermənistan cəmiyyətində gedən iqtidar-müxalifət polemikasından aydın görünür ki, ermənilərin əksəriyyəti sülh istəyir. Cəmiyyət artıq müharibədən, övlad, ər, ata, qardaş itkisindən, qan tökülməsindən bezib, rahat, sülh və əminamanlıq içində yaşamaq istəyir.
Artıq cəmiyyət Qarabağı da istəmir, hətta Qarabağ ermənilərinə Ermənistanda düşmən kimi baxırlar. Sadə vətəndaşlar elə bilir ki, bütün bu yarım əsrlik qovğanın səbəbkarı "qarabağlılardır".
Arayış üçün qeyd edək ki, Qarabağdan qaçqın gələn erməniləri Ermənistanda "qarabağlı" hesab edirlər. Halbuki, həmin əhalinin 90 faizi Qarabağa 30 illik işğal dövründə Ermənistandan və xaricdən köçürülüb. Lakin bunun fərqinə varmadan yerli ermənilər onları bütün bəlalarının səbəbkarı sayır və hesab edirlər ki, Qarabağ uğrunda döyüşmək onlara heç lazım da deyilmiş. İndi isə cəmiyyət sülh istəyir. Biz erməni müxalifətinin parlamentdəki çıxışında da bunu aydın sezirik.
Bu, sülh razılaşması deyil, Paşinyanın seçki kampaniyasının bir hissəsidir - parlamentdə müxalif deputat Mamicanyan belə deyib.
"Bu sənədi sülh müqaviləsi adlandırmaq günahdır. Bu sənəd Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanın seçkiqabağı kampaniyanın bir hissəsidir. İndi o, seçki kampaniyasında "sülh" sözünü işlətmək üçün Əliyevlə danışıqlar aparır. Bu sənədə görə Ermənistanın necə əziyyət çəkəcəyi, hansı vəziyyətə düşəcəyi onun vecinə deyil. Onun bu sözə ehtiyacı var", - bunu "Mənim şərəfim var" müxalifət fraksiyasının rəhbəri Hayk Mamicanyan brifinqdə deyib.
Bu kontekstdə o bildirib ki, sənəd ətrafında gedən bütün prosesləri şərh etmək mümkün deyil.
Bəli, müxalif deputatın sözlərindən belə anlaşılır ki, Ermənistanda Azərbaycanla sülh müqaviləsinin bağlanması artıq ciddi sosial sifarişə çevrilib. Ona görə də Nikol Paşinyan növbəti seçkilərdə əksəriyyətin səsini qazanmaq üçün "sülh" sözündən daha çox istifadə edir.
Doğrudan da, Paşinyanın tezliklə adı "sülh sazişi" olan bir sənədin imzalanmasına nail olmaq üçün dəridən-qabıqdan çıxır. Hətta Ermənistan hakimıyyəti Azərbaycanın təklif etdiyi sülh sazişinin yalnız razılaşdırılmıs maddələrinə əsasən sülh sazişinin imzalanmasını təklif edir. Hazırda Ermənistan hakimiyyəti yarımçıq sülh müqaviləsi bağlamağa da razıdir. Paşinyan açiq şəkildə Ermənistan konstitusiyasının preambulasında dəyişiklik etməyə hələ qorxur. Ona görə də Ermənistan konstitusiya məhkəməsindən izahat aldı ki, konstitusiyasının preambulasındakı müstəqillik bəyannamasinə istinad heç bir əhəmiyyət kəsb etmir, sənəddə yalnız açıq ifadə edilən müddəalar əsas götürülür. Bu əslində Ermənistan konstitusiyasında Azərbaycana qarşı ərazi iddiasından əl çəkmək kimi qiymətləndiriə bilər. Yəni Ermənistan hakimiyyəti sülh sazişinin bağlanması üçün cəmiyyətin rəyi ilə Azərbaycan hakimiyyətinin tələblərini balanslaşdırmağa çalışır. Cəmiyyətə deyir, biz konstitusiyanı dəyişmirik, Azərbaycana isə deyir ki, konstitusiya məhkəməsinin verdiyi təfsir ilə sizin tələbiniz yerinə yetirilib.
Nikol Paşinyana sülh sazişinin bağlanmasi həm də xarici faktor üçün vacib lazımdır. Çünki Avropa və Amerika artıq bölgədə münaqisənin davam etdirilməsində maraqlı deyil. Çox güman ki, Co Baydenin hər iki dövlət başçısına ünvanladığı sülh təklifi məzmunlu məktubda "Amerikanın ata biləcəyi addımlar" qrifi altında gizlənən mətləblərdən biri ATƏT-in Minsk Qrupunun ləğv edilməsi ilə bağlıdır.
Xatırladaq ki, Azərbaycanın Ermənistandan tələblərindən biri bu idi ki, ATƏT-in Minsk Qrupunun ləğv edilməsi barədə birgə bəyanat versinlar. Amma Ermənistan ABS və Avropanın tapşırığı ilə bundan boyun qaçırırdı. Gözlənilir ki, yaxın günlardə hər iki dövlət başçısı ATƏT-in Minsk Qrupunun ləğv edilməsi barədə birgə bəyanat imzalasın.
Sonda qeyd edək ki, Paşinyan 2026-ci il seçkilərinə hazırlıq çərçivəsində qarşıdakı il ərzində həm sülh müqaviləsi bağlamaq, həm də Turkiyə və Azərbaycanla kommunikasiyaların açilmasına nail olmaq fikrindədir. Əgər bunları bacarsa, Paşinyan yenidən xalqdan mandat ala bilər və o bunu çox gözəl başa düşür. Sadəcə olaraq, ehtiyat edir ki, hər hansı bir səhv addım müxalifətə şans qazandıra və onun planlarını poza bilər. Ona görə də Nikol "suyu üfürə-üfürə içir" ki, səhv etməsin. Onun səhvini müxalifət "bağışlasa" da, Moskva heç vaxt bağışlamayacaq...
Akif NƏSİRLİ
