Bəxtiyar Həsənov:"... artıq bu faktı dana bilmirlər"
Uzun illərdir İrəvanı "tarixi erməni şəhəri" kimi qələmə verməkdən, hətta bu cəfəng iddianı dərsliklərə salmaqdan çəkinməyən erməni tarixçiləri artıq öz yalanlarından beziblər. Çünki bir yalan digər yalanların yaranmasına səbəb olur.
O qədər yalan danışıb tarixi dolaşdırblar ki, indi özləri o dolaşlqda boğulurlar. İllərdir ki, İrəvanın tarixini "qədimləşdirməyə" çalışırlar, amma hara əl atırlar, oradan Azərbaycan-türk izi çıxır. Odur ki, indi İrəvanın Azərbaycan şəhəri olduğunu etiraf etməyi qərara alıblar.
Belə ki, Ermənistanda orta məktəblər üçün 7-ci sinif tarix dərsliyində qədim Azərbaycan şəhəri olan İrəvanın həqiqi tarixinin yazılması ekstremist qüvvələrin qəzəbinə səbəb olub. Ermənistanın Təhsil Nazirliyinin qarşısında toplaşan Erməni Demokratik Hərəkatının üzvləri nazir Janna Andreasyanın 24 saat ərzində istefa verməsini tələb ediblər.
Trend erməni KİV-nə istinadən xəbər verir ki, Təhsil Nazirliyi nümayişçilərin iddialarını əsassız hesab edib və onların tələbinin yerinə yetirilməyəcəyini bildirib.
Aksiyaya rəhbərlik edən Vazqen Petrosyan bildirib: "Mitinqə toplaşanlar istəmirlər ki, böyüyən nəsil İrəvanın tarixini Türkiyənin sifariş etdiyi dərsliklər əsasında öyrənsin, bu nöqsana yol verən təhsil naziri istefa verməyənə qədər tələbimizdən əl çəkməyəcəyik".
Erməni mətbuatı yazır ki, tarix elmləri namizədi Smbat Ovannisyanın müəllifi olduğu həmin dərslik Ermənistanda qızğın mübahisələrə səbəb olub. Belə ki, ermənilərə görə, İrəvanın tarixi Erebunidən (guya erməni dövləti olmuş Urartunun bir qalası) başlayır və kitabda bu fakt qeyd olunmayıb. Tənqidçilər hesab edirlər ki, müəllif "türk millətçi tarixşünaslığının ənənələrindən" istifadə edib. Bundan başqa, dərslikdə ermənilərlə heç bir əlaqəsi olmayan Urartu dövləti ilə bağlı da erməni tarixçilərini qane etməyən məlumatlar var.
Ermənistanın təhsil fondunun rəhbəri Vaqram Soqomonyan isə bəyan edib ki, tarix dərsliyinə 46 düzəliş ediləcək. Digər erməni tarixçiləri həmin kitabın tədrisinin qadağan edilməsi təklifini irəli sürüblər.
"... Tarixi belə yazmaları tarixi faktlar qarşısında acizliklərindən irəli gəlir"
AMEA-nın Abbasqçulu Ağa Bakıxanov adına Tarix və Etnologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Bəxtiyar Həsənov "Bakı-Xəbər"ə "Təbii ki, Ermənistanda tarixçilər son zamanlar tarix yazanda ciddi tarixi faktlara əsaslanmağa çalışırlar. Çünki bizdə tarixçilərin arxiv sənədləri, mənbələr əsasında yazdığı tarix çox aydın şəkildə göstərir ki, İrəvan Azərbaycan türklərinə məxsus olan orta əsr şəhərlərindən biridir. Ona görə ermənilər də artıq bu faktı dana bilmirlər. Çünki bu mənbə əsasında təsdiqini tapır. Bu səbəbdən də erməni tarixçiləri yazanda istər-istəməz tarixi mənbələrə baxmalı olurlar. Təbii, hər bir tarixçinin borcudur ki, tarix yazanda mənbələrə müraciət etsin, mənbələr əsasında verilmiş məlumatları oxucuların diqqətinə çatdırsın.
Ola bilər ki, erməni tarixçilərin müəyyən bir qismi obyektiv davranır və gerçəyi yazır. Sözsüz ki, bu da ermənilərin qəzəbinə səbəb olur. Çünki 200 illik bir tarix var ki, bu dövrdə ermənilər özləri üçün bir "tarixi ideologiya" yaradıblar. "Böyük Ermənistan" ideologiyasına "əsaslanaraq" əsassız şəkildə bu torpaqlara iddia edirlər. Bunlar əsassız iddialardı, çünki bunların heç bir mənbəsi, heç bir əsası yoxdur. Artıq ermənilərin də bir çoxu başa düşür ki, onlar tərəfindən yazılan bu saxta tarix istər-istəməz gələcəkdə təkcə Azərbaycan tarixçiləri yox, başqa tarixçilər, xarici tarixçilər tərəfindən də ifşa ediləcək. Çünki onlar tarixi təhrif ediblər. Tarixçilər mənbələrdə gördükləri faktları dana bilməzlər, hər şey faktlar əsasında göstərilir ki, İrəvan türklərə məxsus bir şəhərdir. Ermənilərin dağıtmasına baxmayaraq, hələ də İrəvanda Azərbaycan mədəniyyətinin, tarixinin izlərinə rast gəlmək olar, orada hələ də bizim abidələrin qalıqları var. Oradakı evlər, ərazilər hamısı Azərbaycan türklərinin dədə-baba yurdlarıdır. Ona görə də ermənilər nə qədər dansalar da, təbii ki, faktlar qarşısında heç nə deyə bilməyəcəklər. Bu səbəbdən də onların bəzi tarixçiləri doğru olaraq mənbələrə əsaslanıb İrəvan şəhərinin Azərbaycan türklərinə məxsus olması ilə bağlı yazıblar. Erməni kilsəsi başda olmaqla, ermənilərin şovinist, revanşist kəsimi tarix boyu ərazi iddiaları irəli çıxış ediblər. Onlar hətta Qərbi Azərbaycan torpaqları ilə kifayətlənmirlər. Bildiyiniz kimi, Qərbi Azərbaycan torpaqlarının bir hissəsi XIX əsrdən sonra onların əlinə keçib. XX əsrin əvvəllərində onlara burada 9 min kvadratkilometr ərazidə bir dövlət yaradılıb. Ancaq onlar bununla kifayətlənməyiblər. Bu da onların ideologiyasından irəli gəlir. Bu ideologiyanın da başında kilsə dayanır. Keçmiş dövrdə yaradılmış Daşnaksütun partiyası, ASALA
və başqa təşkilatlar ayrı-ayrı ölkələrdə fəaliyyət göstərirlər, bu təşkilatların tərkibində terror dəstələri də olub. Onlar XX əsrin əvvəllərindən indiyə qədər terrorla da məşğul olublar. Onlar 1988-ci ildə nə qədər insanlarımızı orada məhv etdilər, torpaqlarını, evlərini, mülklərini əllərindən aldılar, Ermənistanı tam monoetnik bir hala gətirdilər. İndi Ermənistanda ermənilərdən başqa kimsə yaşamır, yaşamaq da istəmir. Ona görə də onların təbii ki, tarixi belə yazmaları tarixi faktlar qarşısında acizliklərindən irəli gəlir"-deyə B.Həsənov bildirdi.
İradə SARIYEVA
