İordaniyada ABŞ-ın üç hərbçisinin ölümü ilə bağlı cavabdehlik İranın dəstəklədiyi qrupların üzərindədir.
Belə bir açıqlama ilə ABŞ prezidenti Co Bayden çıxış edib: "İordaniyanın şimal-şərqində - Suriya sərhədi yaxınlığında yerləşən qüvvələrimizə pilotsuz uçuş aparatı ilə hücum nəticəsində üç ABŞ əsgəri həlak olub, çoxlu sayda hərbçi yaralanıb. Bu hücumla bağlı kəşfiyyat məlumatları toplanır. Bunu İranın radikal silahlıları tərəfindən həyata keçirildiyini bilirik".
Qeyd edək ki, İordaniyada yerləşən ABŞ-nin hərbi bazasına pilotsuz uçuş aparatı ilə hücum olub. Amma İordaniyanın rabitə naziri, hökumət rəsmisi Muhannad əl-Mubeydin Baydenin Amerika qüvvələrinin Krallıq ərazisinə hücum edildiyi barədə açıqlamasını təkzib edib. Nazir bildirib ki, hücuma məruz qalan Amerika hərbi bazası İordaniya sərhədlərindən kənarda yerləşir: "Suriyanın Əl-Tanf şəhərində, İordaniyanın sərhədi yaxınlığında yerləşən ABŞ hərbi bazası hücuma məruz qalıb". Tehranın BMT-dəki daimi nümayəndəsi də bildirib ki, İranın İordaniya-Suriya sərhədindəki pilotsuz uçan aparatlarının ABŞ hərbi bazasına zərbə ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Amma Pentaqon rəhbəri Lloyd Austin ilk növbədə İranın dəstəklədiyi silahlı qruplaşmalara doğru zamanda, lazımi yerdə cavab verəcəyini vəd edib. "Bloomberg" agentliyi isə öz mənbələrinə istinadən məlumat yayıb ki, Amerika Birləşmiş Ştatları Yaxın Şərqdəki hərbi bazasına hücuma cavab vermək üçün müxtəlif variantları, o cümlədən İrana qarşı gizli əməliyyat keçirmək imkanlarını nəzərdən keçirir. Qeyd olunur ki, üç amerikalı əsgərin həyatına son qoyan hücum Vaşinqtondan daha qətiyyətli reaksiyaya səbəb olacaq və bu, Qəzza zolağında qarşıdurma başlayandan bəri miqyasına görə üstün olacaq. Agentlik mümkün addımlar arasında ABŞ-ın İrana zərbə endirəcəyini bildirir: "ABŞ cavab üçün bir neçə variantı nəzərdən keçirir. Onlardan biri Vaşinqtonun İrana zərbə endirəcəyi gizli əməliyyatdır. Bu halda ABŞ məsuliyyəti öz üzərinə götürməyəcək, Tehrana aydın siqnal göndərəcək. İkinci variantda hədəf 2020-ci ilin yanvarında general Qasım Süleymaniyə sui-qəsd əməliyyatına göstəriş verən keçmiş ABŞ prezidenti Donald Trampın dövründə olduğu kimi İran rəsmiləri olacaq. Birləşmiş Ştatların nə seçməsindən asılı olmayaraq, Baydenin qərarı onun prezidentliyi dövründə ən vacib qərarlardan biri olacaq. O, bazaya hücuma görə məsuliyyət daşıyanları cəzalandırmaq və İranı cilovlamaq istəyir, lakin bu, Tehranla birbaşa qarşıdurmaya səbəb ola bilər. Gərginlik ABŞ-ın İsrail və Qəzza zolağı arasında atəşkəsə nail olmaq səylərini sarsıda bilər və Vaşinqton "daha çox iqtisadi qarışıqlıq" ehtimalını nəzərdən keçirməlidir. Pentaqon isə bildirib ki, "ABŞ-ı, qoşunlarımızı və maraqlarımızı qorumaq üçün lazım olan bütün tədbirləri görəcəyik". Nəşrin yazdığına görə, Amerika hərbçilərinin həlak olmasından sonra İrana qarşı hərbi əməliyyata genişmiqyaslı hazırlıq işləri aparır: "Getdikcə daha çox ABŞ konqresmeni İrana cavab zərbələri endirməyə çağırır".
Suriya-İordaniya sərhədində ABŞ hərbi bazasına hücumu şərh edən senator Lindsey Qraham qeyd edib ki, Birləşmiş Ştatlar Amerika qoşunlarına qarşı hücumlara cavab olaraq İran daxilindəki hədəfləri vurmalıdır: "ABŞ prezidenti Co Bayden administrasiyası etmə dedikcə, iranlılar bunu edir. Bayden administrasiyasının ritorikası İranda rezonans doğurmur. Onun İranı cilovlamaq siyasəti monumental uğursuzluq olub. ABŞ əsgərlərinə regionda 100-dən çox hücum olub. İran sakitləşməyib. Mən Bayden administrasiyasını təkcə hərbçilərimizin öldürülməsinə cavab olaraq deyil, həm də gələcək təcavüzün qarşısını almaq üçün çəkindirici vasitə kimi İran daxilində həssas hədəflərə zərbələr endirməyə çağırıram. İran rejiminin anladığı tək şey gücdür. Onlar bunun əvəzini öz infrastrukturu və qoşunları ilə ödəməyənə qədər Amerika hərbçilərinə hücumlar davam edəcək". O qeyd edib ki, İranın qarşısını almaq üçün Baydenin milli təhlükəsizlik komandasına inamını çoxdan itirib: "İranı indi vurun. Onları bütün gücünüzlə vurun". Senator ilk dəfə deyil ki, icra hakimiyyətini İslam Respublikasına qarşı silahdan istifadə etməyə çağırır. Keçən dekabr ayında Qraham Tehranın Yəməndəki husi üsyançılarına dəstək verdiyi iddiası ilə İrandakı hədəfləri bombalamağı təklif etmişdi. Artıq o da bəlli olub ki, ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinə məxsus ən azı altı KC-135 hava tankeri Cənubi Kaliforniyadakı hava bazalarından havaya qalxıb və ABŞ-ın şimal-şərqinə doğru hərəkət edərək Atlantik okeanından Böyük Britaniya və Avropaya, daha sonra isə Yaxın Şərqə keçməyə hazırlaşır. ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin katibi Karlos Del Toro isə qeyd edir ki, ABŞ üsyançı husi hərəkatının mövqelərinə zərbələr endirməyə davam edəcək, əməliyyatın vaxtı husilərə yardım göstərən İranın hərəkətlərindən asılıdır: "Yəqin ki, İrandan əməliyyatın nə qədər davam edəcəyini soruşmalıyıq. Onlar husilərə maddi dəstək verməyə və onları silahla təmin etməyə davam edirlər. Ümid edirəm və gözləyirəm ki, bu, sonsuza qədər davam etməyəcək".
Tahir TAĞIYEV
