Ermənilər və onların “ekspertlər qrupu” Azərbaycana qarşı yeni iddialarda bulunmağa başlayıblar. Maraqlıdır, ermənilər bizi öz adlarından deyil, hər dəfə hansısa qondarma “beynəlxalq qurum”un adından ittiham edirlər.
Erməni mediası indi də “Caucasus Heritage Watch” təşkilatına “istinad” edərək, bu bölgədə olmayan “mədəni isrləri”nin “dağıdılmasından” danışır. “Caucasus Heritage Watch” təşkilatı iddia edib ki, guya Azərbaycan Naxçıvan Muxtar Respublikasındakı “erməni abidələrinin” 98%-ni “dağıdıb”. Guya təşkilatın “araşdırmalarına” görə, 1997-2011-ci illər ərzində azərbaycanlılar regionda “ən azı 108 erməni monastırını, kilsəsini və qəbiristanlığını dağıdıb və ya partladıblar”.
“Caucasus Heritage Watch” təşkilatının “tədqiqatçıları” qeyd edirlər ki, azərbaycanlılar Naxçıvanda tapdıqları bütün “erməni abidələrini dağıdıblar”. Qondarma təşkilatın qondarma mütəxəssisləri yalandan iddia edirlər ki, guya 2011-ci ilə qədər ermənilərin Naxçıvanda olmasının bütün “fiziki izləri, nadir istisnalar xaric, praktiki olaraq yoxa çıxıb”. Qeyd olunur ki, guya sahə tədqiqatı mümkün olmadığı üçün hesabat 1970-1980-ci illərə aid məxfilikdən çıxarılan Amerika peyk şəkillərinə, 1930-1990-cı illər arasında sovet topoqrafları tərəfindən hazırlanmış müfəssəl xəritələrə və müasir peyk şəkillərinə əsaslanır.
Bu bədnam “hesabat”da yer alan məsələlərin hamısının qondarma olduğu məlumdur. Təbii, ermənilər bu çirkin kampaniyaya xarici ölkə alimlərini cəlb ediblər. Guya Naxçıvanda “erməni irsinin məhv edilməsi” prosesi baş verib və bu da xariciləri möhkəm narahat edir. Guya “erməni mədəni obyektləri” Azərbaycan irsi məlumat bazalarından çıxarılıb. Əlbəttə, bu da yalan məlumatdır, olmayan bir şey necə siyahıya daxil edilə, yaxud çıxarıla bilər?
Bu gün ermənilər xarici havadarlarının dəstəyi ilə ötən əsrin müəyyən dövrlərinə aid olan hansısa qondarma materaillara “istinad” edib özlərindən “Amerika” açırlar. Məsələ burasındadır ki, Naxçıvanda, qədim Əylis və digər kəndlərdə erməni irsi yoxdur. Naxçıvandakı qədim qoç, at heykəlləri, başqa nümunələr birbaşa Azərbaycan-türk irsi ilə bağlıdır.
Bizi erməni “mədəni irsini dağıtmaqda” günahlandırmağa cəhd edən ermənilər maliyyələşdirdikləri “mütəxəssislər”in dili ilə öz adlarını bizə yamamaq istəyirlər. Bununla da öz bədnam əməllərini ört-basdır etmək niyyətlərini ortaya qoyurlar. Azərbaycanı erməni “mədəni irsini dağıtmaqda” ittiham etməyin özü çox gülünc səslənir. Azərbaycan ərazisində, bütövlükdə Cənubi Qafqazda hansısa “erməni irsindən” danışmaq özü tarixə böyük ədalətsizlikdir. Bizim coğrafiyada erməni irsi olmayıb, bu coğrafiyada nə varsa hamısı buradakı yerli əhaliyə aiddir, o cümlədən də aborigen xalq olan azərbaycanlılara məxsusdur. Həmin təşkilat belə ədalətlidirsə, ermənilərin kütləvi şəkildə amansızlıqla dağıtdıqları abidələrin, Azərbaycan isrinin tarixi ilə maraqlansınlar. Onda kimin hansı əməl sahibi olduğunu açıq şəkildə görərlər.
AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun Qafqaz Siyasəti şöbəsinin müdiri, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Elnur Kəlbizadə “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, erməni tərəfin iddiaları tamamilə əsassızdır. “Naxçıvan qədim Oğuz-türk yurdudur. “Azərbaycanlıların etnogenezində mühüm rol oynayan türk tayfaları Naxçıvanda böyük bir tarix, böyük bir mədəniyyiyyət yaradıblar, dünya mədəniyyətinin incisi hesab edilən abidələr inşa ediblər. Təbii ki, özünün bütün tarixi boyunca digər xalqların tarixini, qəhrəmanlıqlarını, mədəniyyətini mənimsəməyə çalışan ermənilər zaman-zaman Azərbaycanın ayrılmaz tərkib hissəsi olan Naxçıvana da iddialar irəli sürüblər, bu ərazini ələ keçirməyə çalışıblar. Məhz naxçıvanlıların qəhrəmanlıqları, orada yaşayan azərbaycanlı əhalinin özünü daim Azərbaycanın bir hissəsi hesab etməsi sayəsində ermənilər və onların havadarları bu mənfur niyyətlərini gerçəkləşdirə bilməyiblər. Bu gün müxtəlif erməni “alimləri” Naxçıvandakı qoç heykəllərinin guya ermənilərə məxsusluğu ilə bağlı müəyyən iddialar irəli sürürlər. Sual etmək olar, ümumiyyətlə qoç “erməni mədəniyyəti”nin hansı hissəsi üçün aktualdır? Yaxud gerçəkdən də bu qoç heykəlləri ermənilərə aiddirsə, niyə ermənilər bu abidələrin üzərindəki yazıları erməni dilində yox, ərəb, fars qrafikası ilə yazıblar? Belədirsə, nə üçün Naxçıvandakı abidələrin üzərindəki yazılar erməni adları deyil, türk, müsəlman adlarıdır? Ermənilər tarixin hansı dövründə islamın yayıcısı rolunda çıxış ediblər? Ermənilər nə üçün o zaman o abidələrin üzərinə Qurandan ayələr həkk edirdilər? Naxçıvandakı, o cümlədən Əylisdəki və başqa yerlərdəki abidələrlə bağlı ermənilərin irəli sürdükləri iddiaların heç bir əsası yoxdur. Əylis Naxçıvanın digər əraziləri kimi qədim türk yurdudur. Xüsusən Əylisdə əhalinin formalaşmasında qıpçaq türkləri çox önəmli rol oynayıb. Sonrakı dövrdə isə müəyyən dövlətlərin niyyətlərinə uyğun olaraq Cənubi Qafqaza kütləvi şəkildə köçürülən ermənilərin bir qismi gətirilərək bəzi ərazilərdə məskunlaşdırılıblar. Onlar gəlib məskunlaşdıqları ərazidə olan abidələri də özününküləşdirməyə çalışıblar, saxtakarlıq əməlləri törədiblər. Birmənalı şəkildə demək olar ki, ermənilərin bu abidələrlə bağlı irəli sürdükləri iddiaların heç bir əsası yoxdur. Erməni adının özü kimi, ermənilərin iddia etdikləri abidələrin də indiki haylara heç bir aidiyyəti yoxdur”.
Ermənilərin “erməni irsinin” dağıdılması ilə bağlı iddialarına gəlincə, E.Kəlbizadə qeyd etdi ki, Naxçıvanda erməni irsi olmayıb və onların iddia etdikləri abidələr alban xristianlıq dövrünə aidir.
İradə SARIYEVA
