Ərazilərimiz düşmən tapdağından azad edildikdən sonra qarşılaşdığımız dəhşətli mənzərə bütün dünyanı narahat etməlidir. Azərbaycan əraziləri nəinki dağıdılıb, abidələr, evlər, obyektlər məhv edilib, hətta abidələrin, dini ibadət yerlərinin içərisi və ətrafı minalanıb. Bütün bunları erməni vandalları edib.
Ərazidə həyata keçirilən işlər nəticəsində ermənilərin mina cinayətləri kütləvi şəkildə üzə çıxır. Bir sözlə, Ermənistan, ermənilər yalnız abidələrimizi saxtalaşdırıb məhv etməyib, həm də qədim abidələrimizin ətrafını minalayıblar.
Belə tarixi abidələrdən biri də Suqovuşanda yerləşən Müqəddəs Yelisey məbədidir. Məlumatlara görə, Yelisey məbədinin də ətrafı minalanıb. Hətta ərazidə çəkiliş aparan AzTV-nin müxbiri minadan canını son anda qurtarıb.
Qeyd edək ki, Müqəddəs Yelisey kilsəsi xristian dövrünün abidəsidir və alban memarlıq irsi nümunəsidir.
Ermənilər dini abidələri hansı məqsədlə minalayıb?
“...Bu xristian-alban məbədində III Vaçaqanın məzarı yerləşir”
AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri Qasım Hacıyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ermənilərin Müqəddəs Yelisey kilsəsinin ətrafını minalaması təsadüfi hal deyil, bu ciddi bir məsələdir. “Deyim ki, bu xristian-alban məbədində III Vaçaqanın məzarı yerləşir. Ona görə də, ora xristian Albaniyası üçün müqəddəs məkanlardan biri olub. Vaxtilə bu kilsənin hər tərəfi abad olub, insanlar ora kütləvi şəkildə ziyarətlərə gediblər. Amma təəssüflər olsun ki, Müqəddəs Yelisey kilsəsinin yerləşdiyi ərazi də işğal edildi və bu məbədimiz də hazırkı vəziyyətə salındı. İndi dağılmış vəziyyətdə kol-kosun içində qalıb. İki ildir ki, azadlığa qovuşub, amma içinə girmək mümkün deyil. Ermənilər yolların qırağına, yaşayış yerlərinə, eyni zamanda da dini ibadət yerlərinin içinə, ətrafına mina basdırıblar. Məqsədləri odur ki, Azərbaycan xalqı öz tarixi irsindən bəhrələnə bilməsin. Təbii ki, mina partlasaydı kilsə də tamamilə yerlə yeksan olacaqdı, nə qədər insan tələbatı baş verəcəkdi. Müqəddəs Yelisey məbədinin ətrafının minalanması xüsusi düşünülmüş məkrli plan olub”.
Tarixə nəzər salan Q.Hacıyev qeyd etdi ki, ermənilər heç vaxt heç nəyə müqəddəs gözlə baxa bilmirlər, onlar üçün bu anlayış yoxdur. Onların hər bir davranışlarının məkrli olduğunu deyən Q.Hacıyevin sözlərinə görə, ermənilər hər bir məsələdən öz xeyirlərinə istifadə etmək istəyirlər, bunu edə bilmədikdə isə terrora əl atırlar. “O cümlədən də abidələrə qarşı belə edirlər. Onlar xristian-alban abidələrini xristian-Qriqoriyan abidəsi kimi, dünyaya təqdim edirlər. Amma abidələrə də münasibətləri çox dəhşətlidir. Müqəddəs Yelisey kilsəsini erməniləşdirə bilmədikləri üçün onun ərtafına mina döşəyiblər ki, kilsə bunlara qismət deyilsə, heç öz sahiblərinə də qismət olmasın. Amma indi təbii, onun ətrafı təmizlənəcək və. Ermənilər xristianlıq dininə necə “müqəddəs” baxırlarsa xristian abidələrinə də o cür baxırlar. Onların xristian-alban kilsəsinə vandal münasibətləri xristianlığın özünə münasibətləridir.
Sovet dövründə ermənilər Yelisey kilsəsinin üzərindəki qədim yazıları pozub tamam başqa şeylər yazıb saxtalaşdırıblar. Bunu bizim tarixçilər, arxeoloqlar çox yaxşı bilir, bu bizim kitablarımızda da var. Bunu müəllifi olduğum “Qarabağ tarixi” kitabında vermişəm ki, MüqəddəsYeliseyin üzərində, sövəsində olan yazıları dəyişdiriblər. Necə ki, xristian-alban abidələrinin üzərində xaç işarələrini dəyişdirib onları qriqoryan xaçları ilə əvəz ediblər. Ona görə də o nəticəyə gəlirik ki, ermənilər üçün müqəddəs heç nə yoxdur. Şəhərləri, kəndləri dağıtdıqları kimi, məbədləri, müqəddəs ocaqları da dağıdırlar. Hətta meşələri yandırırlar, uşaqların, böyüklərin keçəcəyi yerlərdə minalar basdırırlar. Erməni separatçıları bizim ərazilərimizindən çıxarılıb qovulana qədər onlar öz təxribatlarını davam etdirəcəklər. Separatçılar getsə, sadə ermənilər Azərbaycan vətəndaşları kimi yaşayarlar”.
Q.Hacıyev hesab edir ki, xaricdəki erməni diasporu, erməni sepaartçıları Ermənistanın içində revanşizmi alovlandırır, sülh müqaviləsinə mane olurlar. Onun sözlərinə görə, bu halda isə milli münaqişə daha da qızışır, revanşist ruhlu ermənilər öz əməllərini davam etdirirlər.
İradə SARIYEVA
