NATO Türkiyə ilə İsveç və Finlandiyanın alyansa qəbulu ilə bağlı razılaşma əldə edib. Finlandiya hökuməti bildirir ki, Madrid sammitində Türkiyə hər iki ölkənin NATO-ya üzvlük müraciətini dəstəkləyəcək.
Həmçinin Finlandiya və İsveç hökumətləri də PKK, YPG və FETÖ terror təşkilatlarını dəstəkləməyəcəkləri yönündə öhdəlik götürüblər. NATO-nun Madrid sammiti çərçivəsində Türkiyə, Finlandiya və İsveç heyətləri arasında görüş keçirilib. Baş tutan danışıqlardan sonra Türkiyə, İsveç və Finlandiya üçtərəfli birgə memorandum imzalayıb.
Bildirilir ki, Ankara iki Skandinaviya ölkəsinin Şimali Atlantika Alyansına daxil olması üçün irəli sürdüyü tələblərin yerinə yetirilməsinə nail olub.
Sazişdə Ankaranın tələbləri aşağıdakı müddəalarla qarşılanıb:
1.PKK və onun uzantıları ilə mübarizədə Türkiyə ilə tam əməkdaşlıq.
2.Terrorun bütün forma və təzahürləri ilə mübarizədə Türkiyə ilə həmrəylik nümayiş etdirilməsi.
3.PYD/YPG və FETÖ-yə dəstək verməmək öhdəliyi.
4.Müdafiə sənayesi sahəsində embarqo məhdudiyyətlərinin qoyulmaması, əməkdaşlığın artırılması.
5. Terrorla mübarizə və müdafiə sənayesi üzrə İsveç və Finlandiyanın milli qanunvericiliyinə və təcrübələrinə düzəlişlər etmək öhdəliyi.
6. Terrorizm və mütəşəkkil cinayətkarlıqla mübarizə sahəsində kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi üzrə strukturlaşdırılmış əməkdaşlıq mexanizminin yaradılması.
7.Terrorçu cinayətkarların ekstradisiyasına dair konkret addımların atılması və ikitərəfli müqavilə tənzimləmələrinin aparılması.
8.PKK, onun qolları və cəbhə təşkilatlarının pul toplama və işə götürmə fəaliyyətlərinin qadağan edilməsi, onların araşdırılması.
9.Türkiyəyə qarşı terror təbliğatının qarşısının alınması.
10. Finlandiya və İsveçin Aİ təhlükəsizlik mexanizmlərində, o cümlədən PESKO (Aİ Daimi Strukturlaşdırılmış Əməkdaşlıq Prosesi) ən geniş iştirakının dəstəklənməsi.
11.Bu addımların icrasına nəzarət etmək üçün Ədliyyə, Kəşfiyyat və Təhlükəsizlik qurumlarının iştirakı ilə Daimi Birgə Mexanizmin yaradılması.
Maraqlıdır ki, bu razılaşmaların olmasına baxmayaraq, bəzi şərhçilər iddia edir ki, Türkiyə bu məsələdə qalib gəlməyib, sadəcə geri çəkilib. Bəs həqiqətdə vəziyyət necədir?
Milli Dirçəliş Hərəkatı Partiyasının sədri Fərəc Quliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Türkiyə yaranmış vəziyyətdən kifayət qədər doğru yararlandı: “Həm geri çəkilməyərək özünün gücünü nümayiş etdirdi. Psixoloji cəhətdən üstünlük qazandı. Türkiyənin qarşısındakı məqsəd heç də o deyildi ki, həmin iki ölkənin NATO-ya girişinin tam qarşısını alsın. Sadəcə, haqlı olaraq bildirirdi ki, ölkələr bir qurumun daxilində ortaq gələcək müəyyən edirlərsə, terror təşkilatlarına dəstəyi kənara qoymalıdırlar. Əldə olunan razılaşmanın müddəalarından görünür ki, Türkiyə istəyinə tam nail olub. İş burasındadır ki, FETÖ təşkilatı heç bir ölkə tərəfindən terror təşkilatı kimi tanınmırdı. Əldə olunan razılaşmada onu terror təşkilatı kimi tanıdılar. Bu ciddi uğurdu. Gələcəkdə FETÖ-dan istifadə edib Türkiyəyə təzyiq etmək istəyənlər də işlərini bilməlidir. Türkiyənin bu diplomatik qələbəsindən sonra digər işlər də sahmana düşəcək. Eyni zamanda bu, Yunanıstanı Türkiyənin üstünə qızışdıranlara yaxşı mesaj oldu. Türkiyə bu məsələdə maksimalist tələblərlə çıxış etmirdi. Kifayət qədər problemli məsələlər vardı ki, onları şərt kimi irəli sürmədi. Real və mümkün olan tələbi qoyub, onun həllinə nail oldu. Əlinə düşən imkandan çox məharətlə istifadə etdi. Mən bunu Türkiyə xarici siyasətinin uğuru adlandırıram”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
