ABŞ prezidenti Cozef Baydenin administrasiyası “Azadlığa Dəstək Aktı”nın 907-ci maddəsinə ABŞ-ın Azərbaycana dövlət yardımı göstərməsini qadağan edən düzəlişin təsirinin dayandırılması müddətini uzadıb.
Qeyd edək ki, “907-ci düzəliş” Qarabağ münaqişəsi ilə əlaqədar 1992-ci ildə ABŞ Konqresi tərəfindən qəbul edilib. Amma 11 sentyabr 2001-ci il tarixli terror aktından sonra Konqres prezidentə düzəlişi dayandırmaq hüququ verən qanun qəbul edib. Düzəliş ilk dəfə 1992-ci ildə senator Con Makkeyn tərəfindən təklif edilmişdi, ancaq daha sonra naməlum səbəblərə görə geri qaytarıldı. Bundan sonra yenidən senator Con Kerrinin və erməni lobbi təşkilatlarının dəstəyi ilə konqresmen Ueyn Ouens tərəfindən Konqresdə irəli sürüldü. Düzəliş erməni lobbi təşkilatlarının güclü təzyiqi nəticəsində Konqres tərəfindən qəbul edilib. 2002-ci ildə bəzi düzəlişlər edilərək ABŞ prezidentinə sənədi bir il müddətinə dondurmaq səlahiyyətləri verilib. ABŞ-ın indiki prezidenti Cozef Baydenin düzəlişin qəbulunda fəal rol oynadığını və dəfələrlə onun ləğv edilməsinə qarşı çıxış etdiyini də qeyd etmək lazımdır. Hazırda Qarabağ münaqişəsi öz həllini tapıbsa, ABŞ niyə bu düzəlişi ləğv etmir, bunu sırf Azərbaycana təzyiq aləti kimi əlində saxladığı qənaətinə gəlmək olarmı?
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyasının sədri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, 1992-ci ildə Azərbaycana qarşı tətbiq edilən “düzəliş” ABŞ-ın ölkəmizə qarşı atdığı son dərəcə ədalətsiz addım idi: “Bundan sonrakı dönəmdə ABŞ rəhbərliyi dəfələrlə bu “düzəliş”i ləğv etməyə cəhd göstərdisə və ya buna iddia etdisə də, heç bir nəticəsi olmadı. 1996-cı ildə keçirilən “Lissabon Sammiti”ndə Heydər Əliyev bunu açıq şəkildə ABŞ-ın vitse-prezidenti Albert Qora söylədi. Dedi ki, biz sizin maraqlarınızı təmin etmək üçün hər şeyi etdik, ancaq siz “907-ci düzəliş”i ləğv etmədiniz. Sonrakı dönəmdə ABŞ prezidentlərinə “düzəliş”i dayandırmaq səlahiyyəti verildi. Həm keçən, həm də bu il Bayden bu “düzəliş”in icrasını dayandırdı. Bundan sonra ABŞ Konqresi Azərbaycana hərbi yardımı məhdudlaşdıran qərar verdi. Çox güman ki, bu il də məhdudlaşma siyasəti davam edəcək. Nədən götürmək istəmirlər? Çox təəssüf ki, ABŞ Azərbaycan və Türkiyəyə qarşı qərəzli siyasət yeridir. Biz bunu ölkələrimizə qarşı alınan ədalətsiz qərarlardan da görürük. Baydenin ümumiyyətlə bu “düzəliş” i götürmək fikri yoxdur. Həm Konqres, həm də Senatda erməni lobbisinin güclü təsiri var. Hətta belə bir məsələ qalxsa belə, buna imkan verməyəcəklər. Bu “ əlavə”ni ABŞ həm də Azərbaycana təzyiq kimi əlində saxlayır. Ancaq onların əlində başqa təzyiq üsulları da var. Sadəcə, zamanında verilən bu qərarı qüvvədə saxlamağı onlar özləri üçün daha əlverişli sayırlar. Düşünürəm ki, bu məhdudiyyət uzun müddət qalacaq. Bizim ABŞ-a təsir imkanlarımız arzuolunan səviyyədə deyil. Baxmayaraq ki, bu imkanlar günü-gündən artır. Buna görə də biz bu ədalətsizliyə dözmək məcburiyyətindəyik”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
