Yaxın tezlikdə Laçın şəhərində Azərbaycan bayrağının dalğalanacağı artıq Ermənistanda da etiraf edilir. Azərbaycanın Qarabağı Ermənistanla birləşdirəcək avtomobil yolunun tikintisinə başlaması və prosesin yekunlaşma mərhələsinə yaxınlığı fonunda bu məsələ ilə bağlı qarşı tərəfdə indi olduqca maraqlı fikirlər səsləndirilir.
Bir daha xatırladaq ki, 2020-ci ilin 10 noyabrında Azərbaycan və Rusiya prezidentlərinin və Ermənistan Baş nazirinin imzaladığı üçtərəfli bəyanatda Laçın dəhlizinə alternativ yolun çəkilməsi nəzərdə tutulur. Bəyanatın 6-cı bəndinə əsasən, üç il ərzində Laçın dəhlizi boyunca Xankəndi ilə Ermənistan arasında rabitəni təmin edən yeni bir nəqliyyat marşrutunun inşası üçün plan müəyyən ediləcək və bu xətti qorumaq Rusiya sülhməramlı kontingentinə yenidən tapşırılacaq. Azərbaycan bu yolun çəkilişini nəzərdə tutulandan tez icra edir.
Erməni media eksperti Nairi Oxikyan “Facebook” səhifəsində Laçın dəhlizinə alternativ çəkilən yolun tikintisindən foto paylaşaraq, baş verənlər fonunda qeyd edir: “Laçın rayonunun Azərbaycana qaytarılacaq torpaqları ilə bağlı söz-söhbətə istehza edən əziz və hörmətli məmurlar bu fotolarla tanışdırlarmı?. Bu, Zəngəzurun Kornidzor kəndi yaxınlığından başlayaraq Xankəndiyə gedən yeni yoldur. Yol artıq asfaltlanır və erməni hakimiyyəti dəvəquşu kimi başını quma soxub. Guya heç nə görmürlər və təhlükənin olmadığını deyirlər. Azərbaycan rəhbərliyi söz verib (bundan Ermənistan hakimiyyətinin də xəbəri var) ki, yolun tikintisi başa çatan kimi bir saniyə belə gözləmədən Laçın şəhərində Azərbaycan bayrağını ucaldacaq. O zaman Ermənistan hakimiyyəti nə deyəcək, öz hərəkətsizliyinə necə haqq qazandıracaq, aylardır bu məsələni qaldıranları ələ saldıqlarını necə izah edəcəklər, ən əsası isə Laçın, Sus və Zabuxda yaşayan ermənilərin şəraitini necə təmin edəcəklər? Bunlar heç kimin cavab vermək istəmədiyi suallardır”. Ermənistanın ictimai fəalı, bloger Aşot Qorqyan isə bildirir: “Ermənistan hökuməti, yəni Nikol Paşinyan Laçın şəhərini Azərbaycana verməyə məcburdur. Çünki başqa çıxış yolu yoxdur. Bu, növbəti təslimçilikdir. Laçın şəhər mərkəzi və yaxınlıqdakı kəndlər Azərbaycana qaytarılacaq. Düz iki ildir ki, proses ona doğru gedir. İki il əvvəlki sazişdə Paşinyan belə bir öhdəlik götürüb. Rus qoşunları da bu məsələyə səsini çıxarmır. Vəziyyətlə barışmağımızı tələb edirlər”.
Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan özü də artıq məsələyə aydınlıq gətirib. O, onlayn şəkildə keçirdiyi mətbuat konfransında qeyd edib ki, Laçın dəhlizinə alternativ yolun tikintisi başa çatdıqdan sonra keçmiş Dağılq Qarabağ Muxtar Vilayətindən kənarda yerləşən ərazilər Azərbaycana keçəcək: “Dəyişiklikdə məqsəd Ermənistanla Qarabağ arasında daha güclü və etibarlı yol marşrutunu təmin etməkdir. Ermənistan hazırda rus tərəfdaşları ilə işçi müzakirələr aparır, çünki dəhliz Rusiya sülhməramlılarının tam nəzarəti altında olmalıdır. İşçi müzakirələrimizdə belə bir anlayış var ki, yeni marşrut daha keyfiyyətli və daha yaxşı olacaq”. Paşinyanın sözlərinə görə, Azərbaycanın nəzarətinə keçəcək Laçın şəhəri və Zabux kəndində işğal illərində məskunlaşan ermənilər mənzillə təmin olunacaq. Beləliklə, Paşinyan artıq açıq etiraf edir ki, Laçın şəhəri və Zabuxda yaşayan ermənilər ya buranı tərk edib mənzillə təmin ediləcəklər, ya da Azərbaycan vətəndaşı kimi burada qalmaqda davam edəcəklər. Paşinyanın açıqlaması İrəvanın artıq prosesə hazırlaşdığını deməyə əsas verir. Çıxarılacaq ermənilərin hara köçürüləcəyi vacib məqamdır, Ermənistana, yoxsa Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti nəzarətində olan Azərbaycan ərazilərinə? Paşinyan bu ermənilərin mənzillə təmin ediləcəyini deyir, lakin mənzilin harada veriləcəyini açıqlamır. Mənzilin Ermənistan hökuməti tərəfindən təmin ediləcəyini nəzərə alsaq, onların Ermənistan ərazisinə köçürüləcəyi məntiqi ortaya çıxır. Bundan başqa, Laçından çıxan ermənilər çətin Xankəndiyə köçsün. Çünki tezliklə bu yerləri də tərk edəcəklərini yaxşı bilirlər. Ermənistanın müdafiə nazirinin keçmiş müavini Artak Zakaryan isə qeyd edir ki, istənilən halda Bakı Laçınla bağlı istəyinə çatır: “Xarici qüvvələr də Nikolun imzaladığı müqaviləni yerinə yetirməyə və Laçını təslim etməyə tələsir”. O, Paşinyan və komandasının tamamilə təcrid olunduğunu bildirib: “Nikol və təslim olan xunta demək olar ki, tamamilə təcrid olunub. Xarici dünya Nikol hakimiyyətindən qətiyyən narahat deyil. Düşərgədən düşərgəyə qaçan, milli maraqlarla heç bir əlaqəsi olmayan ziddiyyətli gündəmlər güdən hakimiyyətə kim hörmət edəcək? Rusiyanın xarici işlər naziri Lavrovun Bakıdan verdiyi son açıqlamalar Nikolun siyasəti qarşısında tərs silləyə çevrilib. Qərb nikolizmdən maksimum yararlanır (ABŞ-ın keçmiş prezidenti Ruzveltin Nikaraquanın keçmiş diktatoruna qısa şərhi üslubunda). Xarici aləm üçün heç bir perspektivi olmayan Ermənistan hökuməti o dərəcədə təcrid olunub ki, mövcudluğu yalnız bu xarici qüvvələrin xeyirxahlığından asılıdır”.
Nahid SALAYEV
