İyunun 24-də “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Rusiya Federasiyası Hökuməti arasında beynəlxalq informasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi sahəsində əməkdaşlıq haqqında Saziş” imzalanıb. Sənədi Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov və Rusiyanın xarici işlər naziri Serqey Lavrov imzalayıblar.
Rusiya ilə Azərbaycanın informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması sahəsində əməkdaşlıq haqqında saziş işə düşəndən sonra bu Ermənistanın və Qarabağ separatçılarının Rusiyanın informasiya məkanının imkanlarından istifadə etmələrinin yolunda hansı maneələri yarada biləcək? Bunu Ermənistana və separatçılara Rusiya informasiya məkanında bir zərbə sənədi saymaq olarmı? Ermənistanın və separatçıların Rusiyanın informasiya məkanında fəaliyyətlərinin məhdudlaşdırılması bizə nə verəcək?
İki ölkə arasında belə bir sənədin imzalanmasını əksər ekspertlər müsbət hesab edirlər. Ekpertlərin fikrincə, Azərbaycanla Rusiya arasında informasiya təhlükəsizliyi sahəsində son vaxtlar müşahidə olunan gərginliklər bu cür sənədin imzalanmasına səbəb olub və bu həm Rusiya, həm də Azərbaycan üçün faydalıdır. Ekspertlər qeyd edirlər ki, bu sənədin imzalanması Ermənistanın və separatçıların Rusiyanın media platformasından, məkanından bizə qarşı istifadə etməsinin qarşısını alacaq, daha ermənilərin əleyhimizə dedikləri, danışdıqları yayımlanmayacaq.
Tanınmış siyasi şərhçi Azər Həsrət baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, Azərbaycan və Rusiya arasında informasiya təhlükəsizliyinə dair sənədin imzalanması zəruri idi və bu gerçəkliyə çevrildi: “Əlbəttə ki, Azərbaycanın özəlliklə də Rusiya informasiya məkanında bu məsələləri tənzimləməsinə çox ciddi ehtiyac var idi. Yəni bizdə Rusiya ilə bağlı informasiyaların yayılması Rusiya üçün elə də ciddi problem deyil. Yəni neqativ informasiyalar, yaxud anti-Rusiya informasiyaları baxımından. Çünki Azərbaycan özü kiçik ölkədir, ikinci bir tərəfdən də, Azərbaycan dilinin beynəlxalq səviyyədə təsir imkanları rus dili ilə müqayisədə çox aşağıdır. Lakin rus dilində və Rusiya müstəvisində anti-Azərbaycan informasiyaların yayılması bizim üçün çox ciddi problem idi və günü bu gün də problemdir. Bu baxımdan da belə bir sazişin imzalanması əlbəttə ki, təqdirəlayiqdir, faydalıdır. Lakin bir şeyi də unutmayaq ki, media müstəqil fəaliyyət sahəsidir. Yəni dövlət özünə aid olan kəsimdə nəyisə tənzimləyə biləcək, yaxud istəsə tənzimləyəcək. Amma müstəqil medianın müstəqil olduğu bəhanəsindən də imtina etməyə bilər. Yəni bu Rusiyadır. Bu baxımdan, mən hər şeyin bir anda həll olunacağını düşünmürəm. Amma artıq ən azından Azərbaycanın əl atıb tuta biləcəyi bir sənəd var. Bu sənədə əsaslanaraq Azərbaycan dövləti Rusiya dövləti qarşısında ciddi şəkildə məsələ qaldıra bilər. Ümumilikdə götürəndə hardasa anti-Azərbaycan hücumlarının, isteriyalarının bir qədər səngiyə biləcəyini proqnozlaşdıra bilərik. Lakin ümumilikdə bunun tam olaraq başa çatacağını deyə bilmərik. Ona görə deyə bilmərik ki, bildirdiyim kimi media müstəqil fəaliyyət sahəsidir, dövlət bütün hallarda mediaya müdaxilə edə bilməyəcək və bilməz. Bu baxımdan, əlbəttə ki, məsələnin tam olaraq bitdiyini demirik, amma qismən, hətta müəyyən qədər bitdiyini deyə bilərik”.
A.Həsrətin sözlərinə görə, məsələn, Rusiya dövləti “RİA Novosti”, İtar-Tass, Sputnik və sair bənzər mediaya artıq Qarabağın “Arsax” deyil Qarabağ olduğunu başa sala biləcək. “Eyni zamanda Azərbaycanın Ermənistanın işğalından azad etdiyi torpaqların, ərazilərin adlarını məhz Azərbaycan dilində təqdim edilməsini nəhayət ki, Rusiya bu sazişdən irəli gələrək təmin etməli olacaq. Yəni elə şeylər var ki, dövlət onlara birbaşa müdaxilə edə bilər. Məsələn, dünyanın tanıdığı Azərbaycan dövləti var, onun ərazi bütövlüyü var, həmin ərazilərdə yer adları var. Bu şeyləri hətta Rusiyanın müstəqil mediası belə ağlına, ağzına gələn şəkildə təqdim edərsə Rusiya dövləti müdaxilə edib o səhvi düzəltməlidir. Artıq bu sazişdən sonra bunu etməyə borclu olacaqlar”.
“Bunu Ermənistana və separatçılara Rusiya informasiya məkanında bir zərbə sənədi saymaq olarmı?” sualına gəlincə, A.Həsrət “Bu yöndə o qədər də optimist deyiləm. Deməyim odur ki, bu sazişin imzalanması yaxşıdır. Bu saziş qarşılıqlı şəkildə və media azadlığı təmin edilməklə icra ediləcəksə buna sözümüz yoxdur. Amma eyni zamanda bunu Rusiyadakı ermənipərəst, yaxud ermənilərin nəzarətində olan mediaya birbaşa tətbiq etmək əlbəttə Rusiyanın özü üçün də asan deyil. Hərçənd, Rusiya dövləti istəsə bu saziş olmadan belə, öz ölkəsində, öz ərazisində medianın obyektivliyini təmin edə bilər. Sadəcə olaraq Rusiya bir qayda olaraq bir tərəfli, özünə sərf edəndə bu cür məsələlərin üzərinə gedir. İndi görünür Azərbaycan dövləti də belə bir şəraitdə qarşılıqlı şərtlər əsasında belə bir saziş imzalayıb ki, yəni obyektiv media fəaliyyəti göstərilsin, dezinformasiyadan qaçılsın, ümumiyyətlə, dövlətlərin, xalqların hədəfə alınmasının qarşısı alınsın və sair. Amma bizim üçün önəmli olan tək bir məqam var: ermənilərin Rusiya mediasından Azərbaycana qarşı sui-istifadə etməsi. Rusiya bu sui-istifadənin qarşısını alacaqmı? Artıq saziş imzalanıb və biz nəticəni gözləyəcəyik. Rusiya bunu təmin edəcəkcə istədiyimiz nəticəni əldə edəcəyik...” - deyə bildirdi.
İradə SARIYEVA
