Ermənistanın revanşist qüvvələri Nikol Paşinyan iqtidarı ilə mübarizədə getdikcə daha rəzil duruma düşməkdədir. Bu vəziyyətdə zərbə alan əsas tərəf isə “Qarabağ klanı”, xüsusən də onun əsas təmsilçiləri olan Robert Köçəryan və Serj Sarkisyandır.
Məlumdur ki, bu günlərdə “Hayreniq” (“Vətən”) partiyası Ermənistan parlamentindəki Ermənistan Respublikaçılar Partiyası ilə birgə yaratdığı “Şərəf duyuram” blokunda fəaliyyətini dayandırmaq haqda bəyanat yayıb. “Hayreniq” partiyasının rəhbəri, dövlət təhlükəsizlik xidmətinin keçmiş rəhbəri Artur Vanetsyanın yaydığı bəyanat küçə mübarizəsinin artıq effekt vermədiyini etiraf edib. Paşinyanın etdiyi inqilab nəticəsində hakimiyyətə gəlməsinin fonunda siyasi kariyerası parlayan Vanetsyan Ermənistan DTX-nın rəisi təyin olunmuşdu. Lakin sonrakı proseslər göstərdi ki, Vanetsyanın təyinatı Nikol Paşinyanın yanlış qərarlarından biri olub. Çünki az sonra Vanetsyan düşmən mövqeyi nümayiş etdirərək Serj Sarkisyanla Paşinyan hakimiyyətinə qarşı birləşdi. Lakin indi o, Sarkisyanı da yarı yolda qoydu. Ermənistanın “1in.am” nəşri bu xüsusda yazır: “Ermənistan parlamentinin “Şərəf duyuram” fraksiyasının rəhbəri, “Vətən” partiyasının sədri, Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin keçmiş rəisi Artur Vanetsyan deputat mandatını yerə qoyduğunu, eləcə də Ermənistan Respublikaçılar Partiyası ilə müttəfiqliyi de-yure və de-fakto dayandırdığını bəyan edib. Başqa sözlə, Artur Vanetsyan qərarını dəyişməsə, “Şərəf duyuram” fraksiyası artıq yoxdur. Hələlik o, təbii olaraq sözünün üstündə qalır, yəni iki aya yaxın davam edən mübarizə hakimiyyət dəyişikliyi ilə bitməyəndən sonra istefa verir. Vanetsyan bəyan etmişdi ki, Paşinyanı vəzifədən uzaqlaşdırmasa, parlamentə qayıtmayacaq. Belə də edir və əlbəttə, bu hadisə üçün söyləmək olar ki, “Şərəf duyuram” blokunu dağıtmaq bahasına şərəfini saxlayır. Lakin Artur Vanetsyanın qərarı “Şərəf duyuram” blokuna zərbə vurmur. “Şərəf duyuram” bloku parlamentdə və küçədə əsla ilk qüvvə deyildi. Birinci qüvvə Robert Köçəryan və Daşnaksütunun təşkil etdiyi “Hayastan” bloku idi və Artur Vanetsyan praktik olaraq çadırları yığışdırmaq qərarından sonra hazırda öz tərəfdarları qarşısında simasını xilas etməyə çalışan “Hayastan” blokuna zərbə vurur. Artur Vanetsyan mandatından istefa verməklə “Hayastan” bloku üçün öz tərəfdarlarında və ya seçici kütləsində simanı saxlamaq prosesini çətinləşdirir”.
Ekspertlərin fikrincə, Vanetsyan düşünürdü ki, aksiyalar kontektsində müxalifət yeni bir sima kimi baş nazir postuna onun namizədliyini irəli sürəcək. Ancaq bu baş vermədi. Əksinə, aksiyaları maliyyələşdirən Robert Köçəryan daşnak İşxan Saqatelyanın ortalığa çıxmasına şərait yaratdı. Sonuncu həm də parlament sədrinin müavinidir. Bu da Vanetsyanın məlum addımlar atmasına səbəb oldu. Bundan başqa, Robert Köçəryan və Serj Sarkisyan “Qarabağ klanı”nın liderləri olduğu üçün erməni cəmiyyətində onlara patoloji nifrət var. Məhz buna görə mitinqlər Ermənistanda kütləviləşmədi. Vanestyan da bu perspektivsizliyi gördü, özünün vahid sima kimi bu hərəkata başçılıq etmə gücünün olmadığını anladı və “Qarabağ klanı”nın parlamentdəki təmsilçisi olmaqdan imtina etdi. Xalq isə bu vəziyyətdə nəzərə alır ki, Ermənistanda keçirilən, siyasi şou məqsədi daşıyan mitinqlər heç bir əhəmiyyət kəsb etmir və ölkəni uçuruma aparır. Bununla yanaşı, bu mitinqlər Ermənistanda mövcud olan ağır sosial, iqtisadi, siyasi böhranı daha da dərinləşdirir. Mitinqlərin əsas təşkilatçıları olan, Ermənistan xalqını illər ərzində öz yalanları ilə aldadan Sarkisyan-Köçəryan cütlüyü və onların rəhbərlik etdiyi radikal müxalifət isə yalnız yenidən hakimiyyətə yiyələnməyə cəhd edir. Onlar üçün xalq arxa planda olduğundan, cəmiyyət bu qüvvələrə dəstək vermir. Beləliklə, Qarabağ məsələsinə görə əhalinin kütləvi şəkildə küçələrə axışacağını zənn edən və revanşist fikirlərin bu prosesdə katalizator rolunu oynayacağına böyük ümidlər bəsləyən erməni müxalifəti fiasko ilə üzləşib. Ermənistan əhalisi, artıq çətin də olsa, sülhə yönəlməyə başlayıb. Bu prosesdə, sözsüz ki, Azərbaycanın regiondakı qüdrətinin ermənilər arasında yaratdığı qorxu və ümidsizlik də az rol oynamayıb. Azərbaycanın qətiyyətli mövqeyi, mütləq qalib olmasına baxmayaraq, sülh naminə Ermənistan tərəfinə verilmiş şanslar, görünür, erməni xalqının şüuruna da müsbət təsir göstərməyə başlayıb. Ən əsası da, müxalifətin aparıcı qüvvəsi "Qarabağ klanı"nın liderləri olduğundan, Ermənistan cəmiyyətində onlara etimad göstərilmir. Əksinə, onları Ermənistanın və ermənilərin üzləşdiyi bütün bəlalarının və faciələrinin əsas səbəbkarı kimi görürlər. Xalq da artıq onların hansı oyun oynadığını və nəyə xidmət etdiyini, bu məqsədlərin arxasında ancaq hakimiyyətə hərsiliyini dayandığını dərk edir. Ona görə də onlara dəstək vermirlər. Erməni ictimaiyyəti Azərbaycanın gücünü və qüdrətini 44 günlük müharibədə görüb. İnsanlar növbəti fəlakəti yaşamaq istəmirlər. Bunu təkcə sadə xalq deyil, bir çox siyasi qüvvələr də dərk edir və bu səbəbdən də Qarabağdan imtina etməklə Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanmasının tərəfdarıdırlar. Bu hal Paşinyana rəqibləri üzərində üstünlük vəd edir, radikal müxalifəti sıradan çıxarır.
Nahid SALAYEV
