Prezident İlham Əliyevin səfəri zamanı Azərbaycan və Özbəkistan arasında hərbi sahədə də əməkdaşlıq haqqında saziş imzalanıb. Sənədi Azərbaycanın müdafiə naziri, general-polkovnik Zakir Həsənov və Özbəkistanın müdafiə naziri Baxodir Kurbanov imzalayıb. Bundan başqa, iki ölkə arasında hərbi-texniki əməkdaşlıq haqqında saziş də imzalanıb.
Prezident İlham Əliyev həmkarı Şavkat Mirziyoyev ilə geniş tərkibdə görüşdə iki ölkə arasında hərbi əməkdaşlıqdan söz açıb. Dövlət başçısı bildirib ki, dünyadakı vəziyyət nəzərə alınmaqla hər bir ölkə müdafiə qabiliyyətini möhkəmlətməyə çalışmalıdır: “Düşünürəm ki, hərbi əməkdaşlıq, hərbi-texniki əməkdaşlıq, habelə hərbi təhsil sahəsində əməkdaşlıq istiqamətində əlavə addımlar atılacaq. Bu sahədə də qarşılıqlı fəaliyyətimiz möhkəmlənəcək, çünki həm Özbəkistanda, həm də Azərbaycanda elə mövzular var ki, onları müzakirə etmək lazımdır, kənar təhdidlər var, ölkələrimiz və xalqlarımız onlarla üzləşməli olur. Buna görə də düşünürəm ki, bu sahədə təcrübə mübadiləsi və praktiki qarşılıqlı fəaliyyət həmişəkindən daha vacib olacaq”.
Bütün bu deyilənlərin fonunda, Türkiyədən sonra türkdilli dövlət olan Özbəkistanla hərbi saziş bizə nə vəd edir? Bunun əhəmiyyəti nədən ibarətdir?
“İmzalanan saziş Azərbaycanın müdafiə və təhlükəsizlik qabiliyyətinin daha da gücləndirilməsini özündə ehtiva edir”
Məsələyə münasibət bildirən politoloq Tural İsmayılov buna bir neçə aspektdən yanaşdı: “Nəzərə almaq lazımdır ki, bu gün Azərbaycan öz müdafiə və təhlükəsizlik qabiliyyətini gücləndirməklə məşğuldur. Xüsusən də 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığımız qələbədən sonra Azərbaycan regionun əsas söz sahibi ölkələrindən birinə çevrilib. Bu gün Azərbaycan siyasi güc baxımından təkcə regional konteksdə deyil, eyni zamanda, qlobal konteksdə də kifayət qədər maraq doğuran və diqqətləri üzərinə cəlb edən ölkələrdən biridir. Məhz Azərbaycanın Qoşulmama Hərəkatına uğurlu sədrliyi dövründə ölkəmiz həm də türk dövlətləri arasında bir sıra əməkdaşlıq formatlarında iştirak etdi. Bununla belə, nəzərə almaq lazımdır ki, Azərbaycanla Türkiyə arasında imzalana “Şuşa bəyannaməsi” mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Çünki “Şuşa bəyannamə”sində hərbi və müdafiə sənayesi sahəsində də qarşılıqlı prioritet əməkdaşlığın gücləndirilməsi məsələləri yer alıb. Bu, digər türk dövlətləri ilə də Azərbaycanın hərbi sahədə əməkdaşlıq etməsinə bir vəsilə oldu. O baxımdan, Azərbaycanla Özbəkistan arasında Daşkənddə imzalanan bəyannamənin mühüm əhəmiyyəti var. Nəzərə almaq lazımdır ki, Özbəkistan da Azərbaycan kimi heç bir hərbi blokda təmsil olunmur və balanslaşdırılmış xarici siyasət kursu həyata keçirir. Digər tərəfdən, Özbəkistanla Azərbaycan arasında uzun illərdir davam edən strateji əlaqələr bu gün ən pik səviyyəyə çatır. Nəzərə almaq lazımdır ki, hərbi sahədə imzalanan əməkdaşlıq sazişi Azərbaycan və Özbəkistan hərbçilərinin birgə təlimlər keçməsinə vəsilə olacaq. Həmçinin, müdafiə sənayesi sahəsində də ortaq məsləhətləşmələri zəruri edir. İmzalanan hərbi saziş Azərbaycanın müdafiə və təhlükəsizlik qabiliyyətinin daha da gücləndirilməsini özündə ehtiva edir. Bu sazişin ən böyük əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, digər türk dövlətləri ilə də bu tip sazişlər imzalana bilər. Çünki “Şuşa bəyannaməsi”ndən sonra Qazaxıstanla Türkiyə arasında hərbi ortaqlığı nəzərdə tutulan saziş imzalanıb. Nəzərə alsaq ki, yaxın günlərdə Qazaxıstan prezidenti Kasım Comərt Tokayevin Azərbaycana səfəri gözlənilir, o zaman digər türk dövlətləri ilə də belə sazişlər imzalana bilər”.
Politoloq onu da əlavə etdi ki, gələcəkdə Türkiyə-Azərbaycan-Özbəkistan arasında hərbi sahədə birgə ortaq addımların atılması da istisna deyil.
Vidadi ORDAHALLI
