Qazaxıstan prezidenti Qasım Jomart Tokayev Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumunda Rusiyanın ona təqdim etmək istədiyi “Aleksandr Nevski” ordenindən imtina edib.
Bu barədə yayılan məlumatı Qazaxıstan PA-nın mətbuat xidməti təsdiqləyib.
Bildirilib ki, buna səbəb Tokayevin səlahiyyət müddətinin sonuna kimi yerli və xarici ölkə mükafatlarını qəbul etməmək barədə qərarıdır.
Qeyd edək ki, Tokayevin eyni qərara görə bundan öncə Qırğızıstanın ən yüksək dövlət ödülü “Manas”dan imtina etdiyi bildirilir.
Bununla yanaşı, Prezident Qasım Jomart-Tokayevin Sankt-Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumunda bir sıra bəyanatlar səsləndirməsindən sonra Rusiya Qazaxıstan neftinin ixrac üçün daşınmasına məhdudiyyətlər qoyur. Artıq Qazaxıstan neftinin ixracının Novorossiysk limanında dayandırıldığı bildirilir.
Buna səbəb kimi liman sularında İkinci Dünya müharibəsindən qalma mina ola biləcək obyektlərin tapılması göstərilib. Tədqiqat üçün Rusiya limanına ildə 67 milyon ton neft nəql edən Xəzər Boru Kəməri Konsorsiumunun (CPC) uzaq yanalma qurğularına bitişik akvatoriya bağlanıb.
Növbəti minatəmizləmə işləri iyunun 20-nə planlaşdırılıb və ayın sonuna qədər davam edə bilər. Neftin nəqlinin dayanması Tokayevin Sankt-Peterburqa səfəri fonunda baş tutub, burada Qazaxıstan Prezidenti Kreml üçün gözlənilməz olan bəyanatlarla çıxış edib. Xüsusilə o, Qazaxıstanın qondarma "dxr" və "lxr"i tanımadığını, onları “kvazi-dövlət qurumları” hesab etdiyini bildirib.
Tokayevin Rusiya ilə bağlı nümayiş etdirdiyi bu cəsarətli mövqe nə ilə bağlı ola bilər?
Azərbaycan Naminə Alyans Partiyasının sədri Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Qazaxıstan prezidentinin Rusiyanın ordenindən imtina etməsi və sonra “dxr” və “lxr” haqda verdiyi bəyanat rəsmi Moskvanın dünyada neçə təkləndiyini bir daha sübut edir: “Hətta ən yaxın müttəfiqləri belə, Rusiyanın yanında olmaq, ona dəstək verməkdən qəti şəkildə imtina edirlər. Açıq deyə bilərik ki, hətta Belarus da Rusiyanın gözlədiyi dəstəyi ona vermir. Qazaxıstanın bu addımlarının isə konkret səbəbi var. Putin gənc sahibkarlarla görüşündə Birinci Pyotru yada saldı. Onun Rusiya İmperiyasını necə yenidən formalaşdırdığını dedi. Bildirdi ki, onların da payına belə aqibət düşüb. Təbiidir ki, bu yöndə verilən ismarıclar hamını narahat edir. Xüsusilə də, Rusiyanın Ukraynada atdığı addımlar keçmiş ittifaq respublikalarını dərindən narahat edir. Buna etiraz kimi kəskin bəyanatlar verilməsə də, bu cür addımlar atılır. Bununla Putinin apadığı siyasətin nə qədər yanlış olduğu onun diqqətinə çatdırılır. Rusiya ətrafında düşmənlərdən ibarət bir cəbhə yaradıb. Hətta ən yaxın ölkələr belə ona inanmır və hər cür təhlükə gözləyirlər. Rusiya bununla bağlı ciddi düşünməlidir. Verilən məsuliyyətsiz bəyanatlarla bağlı vəziyyət bu cür davam etsə, Rusiyanı daha ağır günlər gözləyəcək. Qazaxıstan prezidentinin verdiyi bəyanat bir siqnaldı. Biz də Ukraynanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyirik. Bunu dipomatik dillə ifadə edirik. Qazaxıstan prezidentinin belə kəskin üslub seçməsi münasibətlərin hansı səviyyədə gərgin olduğunun açıq göstəricisidir. Qazaxıstan həm də Rusiya kömürünün ölkəsinə keçməsinə qadağa qoyub. Rusiya siyasətini dəyişib normal dövlət kimi davranmalıdır. Əks halda, həmin ölkənin təklənməsi prosesi davam edəcək”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
