Məlum olduğu kimi, Qazaxıstan rezidenti Kasım-Jomart Tokayev Sankt-Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumunun plenar iclasında çıxışında “Donetsk və Luqansk Xalq Respublikaları”nı “kvazi-dövlətlər” adlandıraraq, rəsmi Nursultanın nə vaxtsa onları tanıyacağına şübhə etdiyini bildirib.
Qazaxıstan liderinin fikrincə, xalqların öz müqəddəratını təyinetmə prinsipindən geniş istifadə olunması xaosa səbəb ola bilər: “Əgər millətlərin öz müqəddəratını təyin etmək hüququ yer kürəsində həqiqətən reallaşarsa, o zaman hazırda BMT-nin üzvü olan 193 dövlət əvəzinə Yer kürəsində 500 və ya 600-dən çox dövlət yaranacaq. Təbii ki, xaos olacaq”.
Tokayevin belə mövqe sərgiləməsindən hiddətlənən qatı ermənipərəst, Dövlət Dumasının MDB işləri üzrə komitəsinin sədr müavini, MDB ölkələri İnstitutunun direktoru Konstantin Zatulin Qazaxıstanı təhdid edib: “Tokayevin prezident Putinin iştirakı ilə keçirilən tədbirdə bu barədə dedikləri dürüst görünsə də, mənim fikrimcə, düzgün deyildi. Bu, Kremlin sahibinə meydan oxumaq kimi görünürdü. Şübhə etmirdim ki, MDB, Avrasiya İttifaqı və KTMT-dəki müttəfiqlərimiz adlanan dövlətlər öz öhdəliklərini və müttəfiqliklərini özünəməxsus şəkildə başa düşürlər. Onlar bütün inteqrasiya birliklərinə İsveç masası (səhər yeməyi) kimi yanaşırlar, bəyəndiklərini alırlar, bəyənmədiklərini isə almırlar. Heç kim onlardan heç nə gözləmirsə, heç olmasa susmaq olardı. Onlar çox yaxşı bilirlər ki, rusların çoxluq təşkil etdiyi bir sıra rayonların, qəsəbələrin Qazaxıstan adlanan yerlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Biz hər yerdə, o cümlədən Ukraynaya münasibətdə deyirik: əgər bizim dostluğumuz, əməkdaşlığımız, tərəfdaşlığımız varsa, heç bir ərazi məsələsi gündəmə gəlmir. Əgər yoxsa, onda hər şey mümkündür. Ukraynada olduğu kimi. Ona görə də mənə elə gəlir ki, Qazaxıstanda da bu məsələyə (müharibəyə başlamaq) diqqət yetirmək lazımdır”.
Onu da qeyd edək ki, Zatulin hakim Vahid Rusiya Partiyasında təmsil olunur. Buna rəğmən, Rusiya ilə eyni bloklarda təmsil olunan Qazaxıstanı da təhdid edir.
“Rusiya dövlətinin düşüncələrini bir vaxtlar Jirinovski vasitəsilə dilə gətirirdilərsə, indi bu işi Zatulin icra edir”
Məsələyə münasibət bildirən Böyük Azərbaycan Partiyasının sədri Elşad Musayevin fikrincə, bütün bunlar Rusiyanın imperiya ambisiyalarının sərhəd tanımadığından irəli gəlir: “Əvvəla, Qazaxıstan prezidenti Tokayev çox düzgün mövqe sərgilədi. Çəkinmədən Qazaxıstan dövlətinin mövqeyini ortaya qoydu. Özü də hüquqa əsaslanan mövqe ortaya qoydu. Biz nəzərə almalıyıq ki, Tokayev həm də peşəkar diplomatdır və bu sahədə dünyada böyük təcrübəsi var. Özü də Tokayev bunu Sankt-Peterburqda, Putinin yanında səsləndirdi. Tokayevin sərgilədiyi mövqe tamamilə doğrudur. İkinci tərəfdən, bu həm də onu göstərdi ki, Rusiya zəifləyib. Yəni gəlib Rusiyanın ikinci paytaxtında bu fikirləri səsləndirib. Sankt-Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumunun plenar iclasında iştirak edən Putin faktiki olaraq Tokayevə cavab verə bilmədi. Bütün bunlar Rusiyanın zəifləməsinin göstəricisidir. Üçüncüsü, Zatulin Rusiya şovinist dairələrin təmsilçisidir. Rusiya dövlətinin düşüncələrini bir vaxtlar Jirinovski vasitəsilə dilə gətirirdilərsə, indi bu işi Zatulin icra edir. Zatulinin yüksək səslə bağırması Tokayevə mesajdır ki, sən haqlı deyilsən. Bu onu göstərir ki, Kreml üçün müttəfiq anlayışı yoxdu. Rusiya ona yaxın olan dövlətlərə vassal kimi baxır”.
Bir sözlə, partiya sədri güman edir ki, bundan sonra Rusiyada Qazaxıstana yönəlik təhdidlər arta bilər.
Vidadi ORDAHALLI
