Bakı Hərbi Məhkəməsində Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin (MTN 2015-ci ildə ləğv olunub) İstintaq Baş İdarəsinin sabiq rəisi Mövlam Şıxəliyev, istintaq idarəsinin rəis müavini, 1-ci şöbənin rəisi Yasin Məmmədov, istintaq idarəsi 2-ci şöbənin rəisi, polkovnik Vüsal Ələkbərov və istintaq idarəsinin metodiki yardım və kriminalistika şöbəsinin rəis müavini Sahib Ələkbərovun cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi davam edir.
Məhkəmədə ifadə verən təqsirləndirilən şəxs Sahib Ələkbərov ona verilən suala belə cavab verib: “Siz Azərbaycanda yaşamırsız? Bu məsələlər bilmirsiz necədir? Biz kimik ki? Zakir Qaralov, Rüstəm Usubov, Mövlam Şıxəliyev nə tapşırıb, onu da eləmişik!”
Məhkəmə prosesində Qarabağ müharibəsində əsl qəhrəmanlıq göstərmiş Ramiz Əliyev sərbəst ifadəsində bildirib ki, 2014-cü il oktyabrın 31-də MTN əməkdaşları tərəfindən həbs olunub. İstintaqı aparan Yasin Məmmədov ondan külli miqdarda pul tələb edib. 9 aylıq həbs müddətində onu hər hansı bir şəxslə üzləşdirməyiblər. Həbsdə olduğu müddətdə tanıdığı qızıl alverçilərini Yasin Məmmədov istintaqa çağırmaqla onlardan külli miqdarda pul alıb: “Həbsdən çıxandan sonra Bakıda, Mərkəzi Univermaqda qızıl satan Ağasalam Ağamalıyevlə görüşdüm. Təsəvvür edin ki, Ağasalamla mənim tanışlığım olub. Telefon nömrəsi də məndə vardı. Həbsə alınandan sonra Yasin Məmmədov telefonumu qabağına qoyub və kimin adı çıxıbsa, MTN-ə çağırıb, Bakıda və Gəncədə qızıl satan nə qədər dost-tanışım varsa, kimdən nə qədər bacarıbsa, alıb. Ağasalam Ağamalıyev də həmin qızıl satan tanışlardan biri idi. Onu mənə görə MTN-ə çağırıb soyublar. İndi o, bu iş üzrə zərərçəkəndir, mən isə şahid. Halbuki, elə ən böyük zərəri mən çəkmişəm. Mən Gəncədən Bakıya, bu məhkəməyə gəlmək üçün qohumlardan borc almışam. Məni müflis duruma salan Yasin Məmmədovdur. Amma məni zərərçəkən kimi tanımırlar. Baş Prokurorluqda Əli Babayev var. O, 2015-ci ildə çağırıb məni dindirdi, sonra da zəng edib dedi ki, gözün aydın, muştuluğumu ver, bəs səni zərərçəkən kimi tanıdıq. Dedi ki, get Baş Prokurorluğun Ağır Cinayətlərə Dair İstintaq İdarəsində ifadə ver. Sonradan mənə zəng elədilər, həmin idarəyə də getdim, ifadə verdim. Üstündən 7 il keçib, çağırıb soruşan yoxdur ki, bəs sən zərərçəkən idin axı?
Kəşfiyyatçı olmuşam, bu gün də bədənimdə 48 qəlpə, 2 güllə yarası var. Məni 2014-cü il oktyabrın 31-də “Sınıq körpü”dən Azərbaycana keçəndən dərhal sonra tutdular. Olduğum taksinin qabağını bir maşın kəsdi, arxada da biri saxladı. Maşınlardan düşənlər dedilər ki, MTN-dəndirlər. Taksi sürücüsü Əli Əliyevi və məni MTN-in Qazax şöbəsinə, oradan da Bakıya, nazirliyin özünə gətirdilər. Mənə dedilər ki, səni güdmüşük, üzərində 398 qram qızıl var. Başqa nəsə olub-olmadığını soruşdum. Dedilər ki, səndə olan ancaq qızıldır. Dedim ki, üzərimdəki qızıldırsa, bu nə əməliyyatdır? Məni gömrükçülər tutmalı, bəyan etmədən qızıl keçirdiyimə görə cərimələməli, məsələ də həll olunmalı idi. Məgər üzərimdə atom bombası var ki, mənə qarşı belə bir əməliyyat keçirirsiz?"
Şahidin sözlərinə görə, 6 ay davam edən istintaq zamanı gördüklərindən dəhşətə gəlib: “Dövlət mənə 45 manat təqaüd verirdi. Daha onu da vermirlər. Həmin pulla mən xəstə övladımı, 2-ci qrup əlil yoldaşımı, xəstə anamı və 2 uşağımı saxlaya bilməzdim. Ona görə də qızıl alverçisinə çevrilmişəm. Bunu məni tutan MTN-çilərə də dedim. Yasin Məmmədov deyirdi ki, kim olduğunu səndən yaxşı bilirik. Mənim Qarabağ veteranı olduğum, kəşfiyyatçı olmağımla bağlı, döyüş yolum haqda danışırdı. Üstəlik dedi ki, sən 1992-ci il mayın 8-də Kəlbəcərdə ermənilərin "AN-24" təyyarəsini vurmusan. Bunu özüm də bilirdim. Amma Yasin Məmmədov mənə dedi ki, vurduğun təyyarədə erməni dövlət xadimləri ölüblər. Buna görə də Ermənistanda rəsmi matəm elan olunub. Təyyarəni vurduğuma görə mənə o dövrdə Kəlbəcərin icra başçısı İlham Həsənov 10 min rubl mükafat da vermişdi. Amma həmin təyyarədə ermənilərin dövlət xadimlərinin olduğunu, bu hadisəyə görə Ermənistanda matəm elan olunduğunu mənə MTN-də dedilər. İşi MTN-in İstintaq İdarəsinin müstəntiq qrupunun rəhbəri Yasin Məmmədov aparırdı. Ona dedim ki, bunları bilirsənsə, heç olmasa məni zaminə buraxın. Əli ilə 1 işarəsi göstərdi. Soruşdum, dedi ki, 100 min gətir, səni zaminə buraxaq. Erməni təyyarəsini vurduğuma görə bu məbləği istədiyini xəbər aldım. Cavab verdi ki, Azərbaycan təyyarəsini vursaydın, 300-400 min alardıq. Əsəblərim dözmədi, qışqırdım, qollarımı tutdular. Yasin Məmmədov kresloya yayxanıb dedi ki, get yat, ağlın başına gələr”.
Təbiiddir ki, aparılan bu cür qanunsuz istinaqa prosessual nəzarəti prokurorluq etməliydi. Ancaq biz görürük ki, prokurorluğun sabiq rəhbərliyi bu işləri qulaqardına vurub. Hətta məhkəmədə ifadə verən təqsirləndirilənlər də etiraf edir ki, Zakir Qaralov və Rüstəm Usubovun tapşırıqlarına əməl ediblər. Belə olan halda, Zakir Qaralovla Rüstəm Usubovun MTN cinayətlərindəki rolunu necə dəyərləndirmək olar?
Hüquqşunas Səməd Vəkilov “ Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, ləğv edilmiş MTN-lə bağlı gedən məhkəmə prosesləri cəmiyyət tərəfindən maraqla izlənilir: “Məhkəmədə səslənən hər bir ifadə ciddiyə alınmalıdır. Çünki Cinayət Prosesual Məcəlləyə görə, məhkəmədə verilən ifadələr sübut növündən biri kimi qəbul edilir. Bu baxımdan da, səslənən bütün ifadələr sübut növü kimi araşdırılmalıdır. Məhkəmə istintaqı zamanı prokurorluğun sabiq rəhbərliyinin adları çəkilirsə, onlar mütləq mənada şahid qismində məhkəməyə cəlb edilməlidirlər. Bunu onunla əsaslandırmaq olar ki, cinayət prosessual qanunvericiliyin 349-cu maddəsinə görə, məhkəmə yalnız öz araşdırdığı sübutlara qiymət verir. Bunun üçün də, məhkəmə istintaqı zamanı adıçəkilən şəxslər mütləq mənada dindirilməlidir. Belə olanda məhkəmə düzgün nəticəyə gələ bilər. Yalnız ibtidai istintaq zamanı verilən ifadələri əsas götürmək olmaz. İstənilən halda, məhkəmə çəkişmə prinsipinə əməl etməlidir. Çəkişmə prinsipi ədalət mühakiməsinin ən vacib komponentidir. İstər Zakir Qaralov, istərsə də Rüstəm Usubov mütləq məhkəməyə dəvət olunmalıdır. Yalnız belə olan halda məhkəmə ədalətli qərar qəbul edə bilər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
