Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov Ermənistanda işgüzar səfərdədir. Lavrov Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan, Prezident Vaaqn Xaçaturyan və xarici işlər naziri Ararat Mirzoyanla görüşlər keçirib.
Lavrov erməni həmkarı Mirzoyanla görüşdən sonra birgə mətbuat konfransı keçirib. Mətbuat konfransında Lavrov deyib ki, Ermənistan, Azərbaycan və Rusiya baş nazirlərinin müavinlərinin iyunda baş tutan görüşünü müsbət qiymətləndirmək olar. Rusiyalı nazirin sözlərinə görə, onlar ritmik şəkildə işləyirlər və hələ də həllini tapmayan məsələləri həll etməyə hazırlaşırlar: “Baş nazirlərin müavinlərindən ibarət üçtərəfli işçi qrupu Ermənistan və Azərbaycan arasında avtomobil marşrutunun əlaqələndirilməsini yekunlaşdırır. Bildiyiniz kimi, dəmir yolu marşrutu razılaşdırılıb. Hazırda avtomobil marşrutu və qurulacaq rejim tamamlanmaq üzrədir. Rejim sadələşdiriləcək. Lakin o, mütləq Ermənistan ərazisinin suverenliyinin tanınmasına əsaslanacaq. Burada heç bir qeyri-müəyyənlik ola bilməz”.
Lavrov Baş nazir Nikol Paşinyanla görüşündə deyib ki, Rusiya Ermənistanla Azərbaycan arasında münasibətlərin tam normallaşmasında maraqlıdır və buna hər cür kömək göstərməyə hazırdır. Nazir vurğulayıb ki, Azərbaycanın bu barədə irəli sürdüyü təkliflərlə, eləcə də İrəvanın buna mövqeyi ilə kağız üzərində tanışdır: “Qarşılıqlı razılaşma əldə etmək üçün Rusiyanın edə biləcəyi hər şeyi reallaşdırmağa hazırıq. Dediyim kimi, biz bütün razılaşmaların tam yerinə yetirilməsinə yönəlmişik”.
Eyni zamanda rusiyalı nazir onu da vurğulayıb ki, yekun razılaşmaların olacağına şübhə yoxdur. Moskva buna hər cür şərait yaratmağa çalışır: “Təbii, tərəflərin öz spesifik baxışları var ki, bu heç də həmişə üst-üstə düşmür. Xüsusilə qarşıdakı mərhələdə necə işləmək barədə bunu demək olar. Lakin bütün tərəfdaşlarımız və biz özümüz də eyni anlayışa sahibik: üç yüksək səviyyəli bəyanat hamımızın rəhbər tutmalı olduğumuz aydın yol xəritəsidir”.
Ermənistandan əvvəl Lavrov Türkiyənin paytaxtı Ankarada səfərdə olub həmkarı Mövlud Çavuşoğlu ilə bir sıra məsələləri müzakirə edib. O cümlədən, tərəflər Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərini, Qarabağ məsələsini müzakirə ediblər. Lavrov İrəvana səfər etməzdən əvvəl Rusiya XİN-in nümayəndəsi Mariya Zaxarova nələrin müzakirə ediləcəyini bəyan etdi. Zaxarovanın sözlərinə görə, Lavrovun İrəvana baş tutacaq səfəri zamanı Ermənistan rəhbərliyi ilə Ermənistan, Azərbaycan və Rusiya liderləri arasında 10 noyabr 2020-ci il, 11 yanvar və 26 noyabr 2021-c il tarixli bəyanatların icrası ilə bağlı ətraflı fikir mübadiləsi aparacağı gözlənilir. O cümlədən, sözügedən razılaşmaların müddəalarının yerinə yetirilməsi müzakirə olunacaq.
Maraqlıdır, nə baş verir ki, sadalanan məsələlərin xüsusi müzakirəsi üçün Lavrov Ankaradan İrəvana gedir?
“Kreml sülhyaratma fəaliyyətindən daha çox münaqişənin dondurulmasına önəm verir”
Məsələyə münasibət bildirən Demokratik Dəyişim Partiyası Təşkilat Komitəsinin sədri Əli Mustafayevin fikrincə, Lavrovun Ankaradan sonra İrəvana səfər etməsi o demək deyil ki, Rusiya sadalanan razılaşmaların icrasına yönəlik səylərini artıracaq: “Zatən İrəvanda Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatında təmsil olunan ölkələrin xarici işlər nazirlərinin görüşü planlaşdırılırdı. Bu səbəbdən Lavrovun İrəvana gedəcəyi bəlli idi. İrəvandan əvvəl onun Ankara səfəri daha çox Ukrayna limanları ətrafında yaranan vəziyyətlə bağlı olub. Bu baxımdan düşünmürəm ki, Rusiya üçtərəfli razılaşmaların icrası ilə bağlı səylərini artırsın. Söhbət praktiki real addımların atılmasından gedir. Təkcə ümumi müsbət fikirlər səsləndirməklə iş bitmir. Əsas odur ki, kompleks konkret addımların atılması təmin edilsin. Şəxsən mən buna şübhə edirəm. Çünki Kremlin Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin yoluna düşməsində marağı yoxdur. Kreml sülhyaratma fəaliyyətindən daha çox münaqişənin dondurulmasına önəm verir. O üzdən, düşünmürəm ki, Lavrovun İrəvanda apardığı müzakirələr 10 noyabr 2020-ci il, 11 yanvar və 26 noyabr 2021-c il tarixli üctərəfli bəyanatların tam icrasına səbəb olacaq. Düzdür, Lavrov Ankarada bəyan etdi ki, Rusiya Azərbaycan-Ermənistan arasında sərhədlərin delemitasiyası, kommunikasiya xəttlərinin açılması ilə bağlı işlərin sürətlənməsini istəyir. Ancaq onun bununla bağlı dedikləri səmimi deyil. Əfsuslar olsun ki, Rusiyanın hər dəfə müdaxiləsi sözügedən məsələlərin həllini yubadır. Ona görə də proseslərdə ciddi irəliləyişin olmasını demək çətindir. Səbəb də odur ki, Rusiya bunda maraqlı deyil. Rusiya istəyir ki, ən yaxşı halda məsələlər alayarımçıq həll olunsun. Yəni Moskvanın mənafeyinə uyğun məsələlər həll olunsun, digərləri dondurulmuş vəziyyətdə qalsın. Rusiyanın marağında olan odur ki, dəmir yolu açılsın. Çünki Ermənistanla əlaqə qurmaq baxımından bu onlara lazımdır. Bu baxımdan hesab edirəm ki, ciddi və köklü nəsə gözləməyə dəyməz”.
Əli Mustafayev onu da əlavə etdi ki, Rusiya Cənubi Qafqazın Kremlin təsir dairəsində qalmasını istəyir.
Vidadi ORDAHALLI
