Azərbaycanda söz və məlumat azadlığının, plüralizmin inkişaf etdirilməsi sahəsində mətbutın rolu çox böyükdür. Qeyd etdiyimiz istiqamət daha çox mətbuatla bağlıdır. Çünki söz və məlumat azadlığının əsas təsbit edildiyi, ifadə olunduğu, qorunduğu sahə mətbuatdır. Azərbaycan mediası hər zaman bu ümdə xətti davam etdirib.
Əlbəttə, söz və məlumat azadlığının yeni meyarlarının yaradılması, onların günümüzlə səsləşən vəziyyətə köklənməsini təmin etmək üçün mütləq mənada qanunvericilik bazası olmalıdır. Bu gün Azərbaycan mediasının yeniliklərə uyğun gələn qanunvericilik bazası formalaşdırılıb və o çağdaş medianın bütün qollarını özündə əks etdirir. Qanunvericilik bazasının yenilənməsi məhz son dövrlər medianın inkişafı sahəsində həyata keçirilən islahatların hərəkətverici qüvvəsinə çevirilib. Əlbəttə, mövcud islahatlar söz və məlumat azadlığının müdafiəsində dayandığı kimi, söz və məlumat azadlığından sui-istifadəyə qarşıdır.
Heç şübhəsiz, medianın qanunvericilik bazasının formalaşdırılması, eyni zamanda peşə etikası qaydalarının yenilənməsi və s məsələlər bu sahədəki neqativlərə qarşıdır, belə olduğu halda isə yalnız yeni-yeni inkişaf hadisələrindən danışa bilərik.
Azərbaycan söz azadlığının qorunduğu ölkədir...
Məlumdur ki, Prezident İlham Əliyevin ölkəyə rəhbərliyi dövründə də media sektorunun inkişafı üçün ciddi addımlar atılıb, söz, fikir azadlığının təmin olunması istiqamətində əsaslı nailiyyətlər əldə edilib. Bu gün MEDİA-nın fəaliyyəti, jurnalistlərə fəxri adların verilməsi, onların orden və medallarla təltif olunması, qəzet redaksiyalarına, informasiya agentliklərinə maliyyə dəstəyinin göstərilməsi media sektorunun inkişafını sürətləndirdi. Bu addım Azərbaycan jurnalistlərinin həvəslənməsi, peşələrinə daha sıx bağlanması ilə nəticələnir. Ekspertlər bildirirlər ki, Azərbaycan söz və məlumat azadlığının təmin olunması, medianın inkişaf etdirilməsi istiqamətində görülən işlərdə nəinki Qafqazda liderdir, bütün dünyada ön sıralardadır. Azərbaycan söz azadlığının qorunduğu, mətbuat azadlığı prinsipinə hörmətlə yanaşılan ölkələrdən hesab edilir. Ekspertlər qeyd edirlər ki, kütləvi informasiya vasitələri – qəzetlər, jurnallar, televiziya və radiolar, informasiya agentlikləri və informasiyanın müntəzəm formada yayıldığı digər vasitələr cəmiyyətin inkişafına ciddi təsir göstərən, onun vəziyyətini və mahiyyətini müəyyənləşdirən siyasi sistemin tərkib hissəsidir. Kütləvi informasiya vasitələri cəmiyyətdə ictimai fikri, dövlətə inamı və sosial fəallığı formalaşdırmaqla yanaşı, həm də onları istiqamətləndirir.
Ölkəmizdə “Media haqqında” Qanunun qəbul edilməsi bu sahədə yeni istiqamətlərin inkişafına stimul verdi. Bu qanunun qəbul edilməsi çox vacib idi və onun qəbul edilməsi ilə çox aktual bir məsələ öz həllini tapdı. Ekspertlər deyirlər ki, yeni qanunun qəbul edilməsi böyük zərurətə çevrilmişdir. Əlbəttə, bu qanun peşəkar media subyektləri və jurnalistlər üçün geniş imkanlar və potensial güzəşt və imtiyazlar üçün hüquqi əsas yaradıb, ölkə mediasının daha yüksək inkişaf mərhələsinə keçidinə dəstəkdir.
Ölkənin media subyektləri inkişaf yolunda...
Ekspertlər qeyd edir ki, media subyektlərinin inkişafı üçün vacib olan məsələlərdən biri onlar arasında sağlam rəqabət mühitinin yaradılmasıdır. Media Agentliyi ortaya qoyduğu yanaşmalarla, layihələrlə buna münbit şərait yaradır. Əlbəttə, sağlam rəqabət mühitinin formalaşması və inkişafı üçün, əlbəttə ki, bu yanaşma çox vacibdir. Çünki qarşıya qoyulan tələblərdən biri də budur ki, Azərbaycanın müasir qəzet oxucusu və xəbər saytlarının izləyicisi keyfiyyətli kontentlə təmin olunmalı, ölkənin media subyektləri inkişaf etməlidir. MEDİA Agentliyinin konseptual yanaşması da məhz bunlardan ibarətdir.
Bu gün MEDİA tərəfindən Azərbaycan jurnalistikasın, media subyektlərinin, tərəqqisi, jurnalistlərin peşə hazırlığının, peşəkarlığının artırılması üçün çoxsaylı layihələr həyata keçirilir. Jurnalistlərin peşə etikası ilə bağlı xüsusi layihənin qəbul edilməsi də olduqca mühüm bir məsələ idi. Qeyd edildiyinə görə redaksiyalarda müzakirəsi keçirilən və qəbul edilən sənəddə l bütün tərəflərin, o cümlədən media məhsulu islehlakçısının da maraqları nəzərə alınmış, onların hüquqlarının qorunması təmin edilib. Əlbəttə, bu sənəd jurnalistlərin, media subyektlərinin peşəkarlıq səviyyəsinin yüksəldilməsi üçün çox önəmlidir. Müasir media kütləvi informasiya vasitələrinin sırasında sosial medianın da xüsusi rolu var və yeni qanunvericilik bazasında bu sahədə öz əksini tapıb. Media subyektlərinin, informasiya sahəsinin rəqəmsallaşması prosesi artıq irəliləməkdədir.
Bir sözlə, “Media haqqında” Qanun media sahəsində gedən böyük islahatların bayraqdarıdır. Təbii ki, ölkəmizdən kənar bəzi qüvvələr qanuna köğlgə salmaq üçün əlindən gələni etsələr də, bu qanuna və onun qayəsinə heç zaman kölgə sala, ləkə vura bilməzlər. Beynəlxalq təşkilatların bəziləri nə qədər çalışsalar da qaralama kampaniyaları aparılmayacaq. Onlar aylardır boyu hələ bu qanun layihə şəkilində olanda ona qarşı müxtəlif qərəzli fikirlər səsləndirib və absurd iddialar irəli sürüblər. Onların qərəzləri bizi yolumuzdan döndərə bilməz. Azərbaycanda müstəqil media inkişaf edir və dövlətçilik maraqlarına xidmət edir.
İradə SARIYEVA Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
