Rusiya prezidenti Vladimir Putin, Qərb Kyevi uzun mənzilli silahlarla təmin edəcəyi təqdirdə, Ukraynada “hələ vurulmayan” hədəflərə zərbə endiriləcəyini bildirib. “Rossiya-1” dövlət televiziya kanalına müsahibəsindən çıxarışlarda Putin deyib ki, Qərbin Ukraynaya silah verməsi ilə bağlı hay-küy münaqişəni uzatmaq üçün bir hiylədir.
Putin Rusiyanın hansı yeni hədəfləri vura biləcəyini açıqlamayıb. Lakin yeni hədəflərə zərbə endirilməsi Ukraynada müharibənin uzadılması deməkdir. Xatırladaq ki, Rusiya fevralın 24-də Ukraynaya hərbi hücuma başlayıb. 100 gündən çox davam edən döyüşlərdə on minlərlə insan həlak olub, milyonlarla insan ölkəni tərk edib. Rusiya münaqişə zamanı itkiləri barədə ətraflı məlumat yaymayıb. Lakin Qərb və Ukrayna təhlilçilərinə əsasən, itkilər Moskvanın ilkin olaraq gözlədiyindən qat-qat çoxdur. Belə bir vaxtda bəlli olub ki, Ukrayna Rusiya qüvvələrinin dərinliyinə zərbələr endirmək üçün M270 və M142 HIMARS raket sistemi əldə etmək istəyir. ABŞ prezidenti Co Bayden raket sistemlərinin Rusiya daxilindəki hədəfləri vurmaq üçün istifadə olunmayacağına əmin edildikdən sonra Ukraynaya HIMARS sisteminin veriləcəyini bildirib. Belə ki, Bayden Ukraynaya yeni müdafiə yardımı paketini açıqlayıb: "Mən Ukrayna ordusuna lazımi yardım göstərmək üçün yeni təhlükəsizlik yardımı paketini elan etmişəm. Ukrayna üçün əlavə maliyyə vəsaiti Konqresdə iki partiyanın dəstəyi ilə təsdiqlənib. ABŞ Ukraynanı daha çox silahla təchiz edəcək vəziyyətdədir”. Baydenin sözlərinə görə, növbəti hərbi yardım paketinə qabaqcıl silahlar, o cümlədən HIMARS raket sistemləri daxildir. Elə bu fonda Putin bildirib ki, yeni silahlar Ukrayna texnikasının itkilərini əvəz etmək üçün nəzərdə tutulub və mahiyyətcə heç nəyi dəyişməyəcək. Onun fikrincə, söhbət sadəcə olaraq, döyüş əməliyyatları zamanı itirilmiş silah ehtiyatlarının doldurulmasından gedir. Putin vurğulayıb ki, məsafə sistemin özündən deyil, istifadə olunan raketlərdən asılıdır: “Gördüklərimizin, eşitdiklərimizin, bildiklərimizin Ukrayna rejiminə etimad və ya inamsızlıqla heç bir əlaqəsi yoxdur, bu, amerikalıların hansı raketləri təmin etməsindən asılıdır. Amma bu gün eşitdiklərimiz və anladığımız raketlərin növündən asılı olaraq düz 45-70 kilometr uçan raketlərdir. Bax, eyni şey “Qrad”lar, “Qasırğa”lar, “Tornado”larda da mövcuddur. Onların da 40-70 kilometr uçuş məsafəsi var. Yeni heç nə yoxdur. ABŞ-ın Ukraynaya reaktiv yaylım atəşi raket sistemlərinin tədarükü mahiyyətcə heç nəyi dəyişmir. Rusiya xüsusi əməliyyata başlayanda Ukrayna ordusunda təxminən 515 raket kompleksi var idi, onlardan 380-i məhv edilib. Lakin bəziləri bərpa edilib və ya ehtiyatlardan götürülüb. Hazırda Kiyevdə 360-a yaxın belə raket kompleksi var. Kiyevə uzaq mənzilli raketlər verilərsə, bu halda Moskva lazımi nəticələr çıxaracaq və indiyə qədər toxunulmayan obyektlərə zərbələr endiriləcək”.
Hazırda Rusiya özü Ukraynaya ən ağır silahlarla zərbə endirir. Hətta bazar günü Rusiya Kiyevə Xəzər dənizindən Tu-95 strateji bombardmançı təyyarələrindən raketlər atıb. Müharibənin danışıqlar yolu ilə dayandırılmasına isə hələlik heç bir ümid yoxdur. Kreml hesab edir ki, Qərb Ukraynaya təzyiq edib onun danışıqalr aparmasına əngəl olur. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov bildirir ki, Qərb rəsmi Kiyevə Moskva ilə danışıqlar prosesini davam etdirməyi qadağan edib. Onun sözlərinə görə, Qərb ölkələri rəsmi Kiyevlə Moskva arasında danışıqların aparılmasına imkan vermir: "Bu, danışıqlar üçün hər hansı perspektivin olub-olmaması sualına cavabdır. Qərb Ukraynaya danışıqlar aparmağa imkan vermir. İki ay əvvəl Ukrayna bu məsələnin həlli ilə bağlı təklif irəli sürürdü. Bunu əsas təklif kimi qəbul etdik. Beləliklə, Qərb gün ərzində ukraynalılara bu prosesi davam etdirməyi qadağan etdi”. Kiyev hesab edir ki, müharibənin dayandırılması Moskvadan asılıdır. Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski vurğulayır ki, Kremlin rəhbəri Vladimir Putin verdiyi bir əmrlə Ukraynadakı müharibəni bitirə bilər. Lakin hələ də belə bir sərəncam yoxdur. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, Putin belə bir əmr versə, müharibə hər an dayana bilər: "Rusiya ordusu kilsələri yandırmağı, şəhərləri dağıtmağı, uşaqları öldürməyi dayandıra bilər. Əgər məhz o şəxs Moskvada sadəcə əmr versə... Və hələ də belə bir əmrin olmaması bütün dünya üçün açıq-aşkar təhqirdir”. Ukrayna müdafiə nazirinin müavini Anna Malyar da qeyd edir ki, Kreml müharibəni dayandırmağa tələsmir. O qeyd edir ki, başlıca səbəb bundan ibarətdir ki, Kiyev Rusiyanın əsas məqsədi olaraq qalır, ona görə də daim təhdid altındadır: “Biz həmişə açıq şəkildə demişik ki, Kiyev daim təhdid altındadır. Həqiqətən də insanlar paytaxta müxtəlif səbəblərdən qayıdırlar. Bununla belə, biz başa düşməliyik ki, müharibə qızğın mərhələdədir və Kiyev Rusiyanın əsas məqsədi olaraq qalır”. Ukraynanın müdafiə naziri Aleksey Reznikov isə qeyd edir ki, Rusiya bütün Ukrayna ərazisində hərbi əməliyyatlar aparır: “Müharibənin nə vaxt bitəcəyini hələlik proqnozlaşdırmaq mümkün deyil, lakin mənim optimist proqnozlarım ondan ibarətdir ki, bunu həqiqətən də bu il etmək olar”. O qeyd edib ki, Kreml hakimiyyətinin arzusu keçmiş torpaqlarını bərpa etməkdir: “Növbəti Polşa, Baltikyanı ölkələr, Slovakiya və başqaları olacaq. Ona görə də biz Rusiyanı dayandırmalı və gələcəkdə onun qarşısını almalıyıq”.
Nahid SALAYEV
