Ermənistanın ilk süni peykinin orbitə çıxarılması ilə bağlı baş nazir Nikol Paşinyanın açıqlamaları bu ölkənin özündə hələ də istehza və məsxərə predmetidir.
Qeyd edək ki, ötən həftə Ermənistanın baş naziri hökumətin iclasında ölkəsinin ilk kosmik peykinin kosmosa buraxıldığını bəyan etdi: “2022-ci il mayın 25-də İrəvan vaxtı ilə saat 22:35-də ABŞ-ın Kanaveral burnunda yerləşən kosmik stansiyadan Ermənistan Respublikasının ilk kosmik peyki orbitə buraxılıb”. İddiaya əsasən, peyk orbitə “SpaceX” şirkətinin “Falcon 9” raketi ilə çıxarılıb. Peyk orbitə buraxılan zaman yüksək texnologiyalar sənayesi naziri Robert Xaçatryan və Ermənistanın ABŞ-dakı səfiri Lilit Makunts stansiyada olublar. Baş nazirin sözlərinə görə, peykin buraxılması ilə bağlı bütün qərarlar müəyyən mülahizələrə əsaslanaraq gizli qəbul edilib. Buraxılış Ermənistanın “Geocosmos” dövlət qurumu ilə İspaniyanın “Satlantis” şirkəti arasında əməkdaşlıq nəticəsində mümkün olub. Paşinyanın fikrincə, Ermənistan “kosmik fəaliyyət dövrünə” qədəm qoyur. Bununla yanaşı, Paşinyan qeyd edir ki, peyk idarəetmə mərkəzi və qəbuledici stansiya 2023-cü ilin sonuna kimi yaradılacaq. Məhz bütün bunlardan sonra Paşinyan elə Ermənistanın özündə məsxərə obyektinə çevrilib, erməni cəmiyyətinə peyk məsələsində yalan sırımaqda ittiham edilir və bunun üçün kifayət qədər əsaslar da var. Ermənistanın “Qraparak” nəşri yazır: “Baş nazirin sözlərinə görə, peykin orbitə çıxarılması Ermənistan dövlətinə məxsus “Geocosmos” şirkəti ilə İspaniyanın “Santlantis” şirkətləri arasında əməkdaşlığın nəticəsidir. Gələn ilin sonuna kimi Ermənistanda peyk idarəetmə mərkəzi və qəbuledici stansiyanın yaradılması planlaşdırılır ki, bunun da əsas funksiyaları peyklərin idarə edilməsi və kosmik fotoşəkillərin qəbulundan ibarətdir. Hökumət, hətta bununla bağlı video da yayımlayıb. Az müddət sonra məlumatın həqiqiliyini araşdıran ictimaiyyət Ermənistanın peyki ilə bağlı məlumatın rəsmi beynəlxalq platformalarda qeydə alınmadığını üzə çıxarıb. Yəni “SpaceX”in rəsmi internet saytına və Vikipediyanın rəsmi səhifəsinə görə, 25 may 2022-ci ildə orbitə buraxılan peyklərin siyahısında Ermənistanın peyki haqqında məlumat yoxdur. Üstəlik, “SpaceX” şirkətinin Vikipediya rəsmi səhifəsində digər tarixlərdə erməni peyki ilə bağlı heç bir məlumat yoxdur, eyni zamanda peykləri orbitə çıxarılan bütün ölkələrin siyahısı dərc olunur. Lakin indiyədək Ermənistanın adı “Ölkələr və təşkilatlar üzrə peyklər”in rəsmi platformasında təqdim edilmir. İnternetdə isə Ermənistanın yalnız İspaniyanın özəl şirkətlərindən birinə məxsus peykdən bəzi foto fəaliyyətləri üçün icazə aldığı barədə məlumatlar yayımlanır”.
Erməni hərbi ekspert Mher Akobyanın sözlərinə görə, sual budur ki, peyklə bağlı hər şey bilinəcəkdisə, niyə əvvəldən məlumat verilməyib? O qeyd edir ki, hələ də hökumət bu suala aydınlıq gətirə bilmir: “Əgər sirr olmalı idisə, sona qədər gizli saxlasınlar. Rəqiblə bağlı gözlənilməz faktlar əldə etdikdən sonra onun varlığından danışardıq. Təəssüf ki, bugünkü hakimiyyət kənar təsirlərə kifayət qədər meyllidir”. Erməni hərbi ekspert vurğulayıb ki, sahə çox spesifikdir: “Sanki ordunuz üçün nəsə almaq qərarına gəlirsiniz. Kiminlə hansı danışıqların aparıldığı barədə də məlumatımız yoxdur. Deyirlər ki, müharibədən sonra danışıqlar aparmaq qərarına gəliblər. Onlar qərar verdilər. Mütəxəssisləri toplamaq dövlət başçısının şöhrəti və şərəfi olardı, bunu etmədi. Ağıllı adam nəzərə alar, daha dərinə gedər, bizi dinləyərdi. İndiki iqtidar inzibati işlərdə təcrübə və zəkaya qiymət vermir”. Erməni fizik Sasun Gevorqyan da məsələyə eyni prizmadan yanaşır: “Deyirlər ki, peyk düzəltmişik. Onlara sual verin, sadə paltaryuyan maşın düzəldə bilərlər?”. Gevorqyan qeyd edib ki, Ermənistanın orbitə peyk buraxmasına inanmır: “Qoy birbaşa açıq mətnlə desinlər ki, xalqı aldadırlar. Nə erməni peyki?”.“Erməni peyki indi nəyə lazımdır” sualına erməni fizik belə cavab verib: “Guya bunu məlumat almaq üçün edirlər. Amma indi elə peyklər var ki, onların məlumatı sərbəstdir, ödəniş edə və ala bilərsən”. Ermənistan parlamentinin “Hayastan” fraksiyasının üzvü Artur Qazinyanın məsələyə münasibəti maraqlıdır: “Erməni peyki” mövzusu son günlər ən çox müzakirə olunan mövzuya çevrilib. Onun müdafiəçiləri bu ifadənin faktiki stenoqramını internetdə əldə etmək üçün çalışırlar. Bu yalançılara inanmayan ən ayıq düşüncəli adamlar bu məlumatı təsdiqləmək üçün başqa mənbə tapmağa, Ermənistanın həqiqətən də artıq peyki olduğuna əmin olmağa çalışırlar. Digərləri isə heç bir sübut tapmadan öz təbiətlərinə sadiq olduqlarını iddia edirlər, yenə yalan danışırlar. Birinci qrup insanları qınamıram, çünki onlar aldanmadıqlarına özlərini inandırmaq istəyirlər. “Erməni peyki” mövzusu bir daha göstərdi ki, cəmiyyətimiz yalan və manipulyasiya qarşısında nə qədər həssasdır, artıq informasiyanın doğru və ya yanlış olması mümkün deyil. Və daha dəqiq desək, bir sual yaranır. Bugünkü məzənnə ilə “erməni” peyki neçə kvadrat kilometr torpağa və neçə min insan həyatına dəyər?”. Belə görünür ki, orbitdə Ermənistanın peyki olmadığından, Paşinyan hakimiyyəti buna görə uzun müddət məsxərə predmeti olaraq qalacaq. Erməni hərbi ekspert Vaaqn Mxoyanın fikrincə, çox güman ki, Ermənistan sadəcə olaraq ispan şirkətindən peyk icarəyə götürüb. O, İspaniya mətbuatında “Santander” bankının layihə üçün maliyyə vəsaiti ayırdığını bildirən press-reliz dərc olunmasına diqqət çəkib: “Görünür, söhbət peykin icarəsi üçün kreditin verilməsindən gedir. “İnsanlar kreditlə peyk icarəyə götürüblər ki, “biz “SpaceX”in “Falcon 9” raketi ilə kosmosa erməni peykini buraxdıq” deyə bilsinlər”.
Samirə SƏFƏROVA
