“Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Qarabağ müharibəsi zamanı Azərbaycan yalnız deyil deməsi bir çoxlarına ciddi mesaj oldu”. Bunu Prezident İlham Əliyev Türkiyədə Rize-Artvin Hava Limanının açılışında çıxışı zamanı deyib.
Dövlət başçısı qeyd edib ki, savaşın ilk günündən Türkiyə Azərbaycanın yanında olub: “Otuz illik işğala son qoyduq və savaşın ilk günündə hörmətli Prezident, qardaşım Rəcəb Tayyib Ərdoğanın “Azərbaycan yalnız deyil, Türkiyə Azərbaycanın yanındadır” deməsi bir çoxları üçün ciddi mesaj oldu. Savaşın son dəqiqəsinə qədər – Şuşa şəhərində bayrağımız ucalana qədər Türkiyə bizim arxamızda idi, bizə arxa idi, dayaq idi və Azərbaycan xalqı heç vaxt bu qardaşlığı unutmayacaq”.
Göründüyü kimi, Prezident İlham Əlyev Türkiyənin müharibə dövründə sərgilədiyi mövqeyi xüsusi vurğuladı. Bütün bunlarla yanaşı, Prezidentin məlum fikirləri çox ciddi mesaj oldu. Maraqlıdır, Prezident kimi nəzərdə tutdu?
“Mesaj, əsasən Fransa və Rusiyaya ünvanlanıb”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən politoloq Elşən Manafov bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Ermənistan hakimiyyətinin Azərbaycanla münasibətlərin normallaşdırılmasına dair irəli surduyu 6 təklif Paşinyanın bu münasibətlərin perspektivi ilə bağlı məsələlərə mövqeyində ikili standartların olmasının göstəricisi kimi qəbul olunmalıdır. Azərbaycana ərazi iddialarının əvvəllər də, indi də olmaması ilə bağlı amilləri qabardan erməni tərəfi danışıqlara Qarabağın son statusuna aydınlıq gətiriləcəyi halda gedəcəyini bəyan edib. Bununla da ərazilərimizə iddiaların olmaması ilə bağlı məsələləri ört-basdır etmək, ölkəmizə Ermənistan tərəfindən təcavüz faktının olmamasını müzakirə predmetinə çevirmək, nəhayət ATƏT-in Minsk Qrupu kimi amorf bir qurumu reanimasiya etmək, onu danışıqlarda yenidən vasitəçi tərəf kimi görmək niyyətlərini ortalığa qoyub. Erməni tərəfinin Qarabağ ermənilərinin təhlukəsizliyi onlar üçün prioritet əhəmiyyət kəsb etməsi kimi amili qabartması isə Azərbaycanın daxili işi sayila biləcək problemə perspektivdə müdaxilə imkanlarının saxlanılması rakursunda qiymətləndirilməlidir. Ermənistanın irəli sürdüyü bu təkliflər əslində onun dolayısı ilə danışıqlardan imtina etmək və ya bu danışıqları onun maraqlarına uyğun konteksdə aparılması cəhdidir. Məlumdur ki, Azərbaycan tərəfi qalib dövlət olaraq heç bir vəchlə rəsmi İrəvanın təklif etdiyi bu şərtlərlə danışıqlara gedə bilməz. Zira onda belə çıxar ki, bütün bu müddət ərzində qarşı duran tərəflər Ermənistan və Azərbaycan deyil, Qarabağdakı seperatçı rejim və Azərbaycan olub. Halbuki, Ermənistanin Azərbaycana təcavüz etdiyini sübut edən BMT TŞ-nin qətnamələri, Aİ-nin, ATƏT-in qəbul etdiyi sənədlər var. Görunən odur ki, Ermənistan hakimiyyəti Qarabağdakı separatçı qurumun danışıqlarda bir tərəf kimi təmsilçiliyinin qəbul olunmasına çalışır. Təklif olunan şərtlər arasında Azərbaycandakı işğalçı erməni qoşunlarının çixarılacağı ilə bağlı məsələlərin yer almaması göstərir ki, Ermənistan hakimiyyəti sülh istəkləri ilə bağlı mövqeyində səmimi deyil. Bu isə bölgədə dayanıqlı sülhə və təhlukəsizliyə ciddi təhdiddir. Təəssüf doğuran hal isə məhz bundan ibarətdir ki, bütün bunlar bölgədə təhlükəsizliyin bərqərar olunacağını deyən bəlli dairələrin gözləri qarşısında baş verir. Nə ATƏT-in Minsk Qrupundakı həmsədr dövlətlər, nə də 2020-ci ilin noyabrında Moskvada Rusiya tərəfinin moderatorluğu ilə imzalanmış bəyannamənin icrasina məsul olan Kreml səsini çıxarır. Azərbaycan Prezidentinin Turkiyədə verdiyi açıqlamalar da məhz Ermənistan millətçilərinin siyasətinə havadarlıq edən bəlli dairələrə mesaj kimi qəbul olunmalıdır. Hansı ki, müharibə zamanı Türkiyənin ortaya qoyduğu mövqe bir sıra dövlətləri açıq şəkildə Ermənistanı himayə etməkdən çəkindirdi. Söhbət ondan gedir ki, bu səbəbdən bəzi dövlətlər hərbi müdaxiləyə cəsarət etmədilər. Fikrimcə, bu mesaj əsasən Fransa və Rusiyaya ünvanlanıb”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, ötən müddət ərzində Azərbaycan mövqelərini xeyli gücləndirib.
Vidadi ORDAHALLI
