Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhə doğru atılan addımlar fonunda erməni müxalifəti, revanşist qüvvələr buna əngəl olmağa can atır. Lakin müxalifətin bu cəhdləri Ermənistanın özü üçün ciddi problemə çevrilir. Xüsusən də hakimiyyətin üzərinə götürdüyü öhdəliklərin icrası baxımından bu, qeyri-qənaətbəxş hal sayılır.
Bu halda hakmiyyətin ölkədə vəziyyəti qarışdırmaq istəyən müxalifətə qarşı daha sərt davranması gözlənilir. Ermənistanın “Qraparak” nəşri bu xüsusda yazır ki, müxalifət dalğasının cüzi də olsa zəifləməsi halında hakimiyyət tez bir zamanda əks tədbirlərə başlayacaq, məsələn, hərəkatın liderlərini toxunulmazlıqdan məhrum edib həbs edəcək. Qeyd olunur ki, baş nazir Nikol Paşinyan Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidmətinə generalların həbsi ilə bağlı qeyri-qanuni göstərişlər verməkdə zəngin təcrübəyə malik olduğundan, o, məsələn, parlamentin müxalifət fraksiyalarının liderləri olan Seyran Ohanyana və ya Artur Vanetsyana qarşı da bunu edə bilər: “Digər sual isə budur ki, istintaq orqanları heç olmasa bu dəfə qanunsuz göstərişlərə əməl etməmək üçün özlərində cəsarət tapacaqmı? İndiki mərhələdə MTX-nin, məsələn, general-polkovniki necə həbs edəcəyini təsəvvür etmək çətindir”. Erməni politoloq Levon Şirinyana görə isə, baş verənlər müxalifətin son resursu qarışıqlıqdır. Onun sözlərinə görə, Ermənistanda müxalifətçilər “türklər” deyə qışqırmaqla Kremlin sifarişini yerinə yetirirlər: “Burada dövlətçiliyimizin xilası məsələsi var. Ermənistan ilk dəfə öz maraqları üçün siyasət aparır, başqalarının maraqlarını düşünmür. Müxalifət bilməlidir ki, qışqırmaq lazım deyil, özlərinin erməni olduqlarından əmin deyillər, qarşılarındakına “türk” deyirlər”. Məsələ ilə bağlı “armenianreport” portalı yazır ki, hakimiyyət müxalifətin azacıq da olsa zıifləməsini gözləyir. Bundan sonra müxaliflərə qarşı sərt təzyiqlər işə salınacaq: “İndi görünən odur ki, “Müqavimət Hərəkatı” adlanan qurumu təşkil edən müxalifət son zamanlar bir qədər ümidsizliyə düçar olub. Düzdür, Köçəryan, Sarkisyan, Vanetsyan və daşnakların əhatəsində olan bəziləri hələ də itaətsizlik aksiyalarının nəticəsi ilə bağlı bəzi illüziyalara malikdirlər. Lakin hərəkatın tükənməyə başladığını başa düşmək üçün politoloq və ya analitik olmağa ehtiyac yoxdur.
Aydındır ki, Köçəryan və həmkarları həyatda əsas mübarizələrini uduzduqlarını artıq başa düşüblər. Onlar heç vaxt, nəinki bütün erməni xalqını, heç olmasa onların yarısını səfərbər edə bilməyiblər. Bütün bu aksiyalara, mitinqlərə və avtomobil yürüşlərinə baxanda məlum olur ki, müxalifət praktiki olaraq bütün resurslarını tükəndirib və yaxın gələcəkdə etiraz hərəkatı, nəhayət ki, sönəcək. Onların məğlubiyyətində əsas məqam Paşinyanın kütləvi xalq dəstəyi deyildi - bu gün yalnız tənbəllər indiki hökuməti danlamır. Xeyr, xalq sadəcə olaraq keçmişə və ya qeyri-müəyyən gələcəyə qayıtmaq istəmir. Xalq yeni qanlı müharibə istəmir, sadəcə olaraq normal yaşayıb inkişaf etmək istəyir. Ən azından, buna indiki iqtidar zəmanət verir, müxalifət yox. Buna görə də müxalifətin sıralarında ümidsizlik və qıcıqlanma çox güclü şəkildə nəzərə çarpır. Lakin bu onun sağlam məntiqə uyğun olmayan gülünc hərəkətlər etməsinə mane olmur. Belə ki, məsələn, mayın 12-də “Müqavimət Hərəkatı”nın bir qrup nümayəndəsi Avropa İttifaqının Ermənistandakı nümayəndəliyinin binası qarşısında etiraz aksiyası təşkil edib. Onların əllərində etirazçılara qarşı zorakılıq edən polislərin fotoşəkilləri var idi. Aksiyanın iştirakçısı Lilit Beqlaryan bildirib: “Biz anlamaq istəyirik ki, Aİ nümayəndə heyəti polisin bu günlərdə güc tətbiq etməsindən razıdırmı? O, bu gücdən istifadəni münasib hesab edirmi və Ermənistanda çoxsaylı islahatlara, o cümlədən polis sahəsində islahatlara ayrılan pullar doğru xərclənirmi? Əlimizdə dinc aksiya keçirən vətəndaşlara qarşı zor tətbiq edən polis əməkdaşlarının fotoşəkilləri var. Əminəm ki, səfir bu şəkilləri görüb. Amma biz burada baş verənləri ona bir daha xatırlatmaq üçün onları yenidən gətirdik. Başa düşmək istəyirik ki, onun bu barədə deyəcəkləri var, ya yox? Biz istərdik ki, o nəsə desin”. Razılaşın, polisin ölkə hakimiyyəti tərəfindən icazə verilməyən aksiyanı dağıtması ilə bağlı Aİ ofisinə iddialar irəli sürmək olduqca axmaqlıqdır. Məgər avropalılar polisə müvafiq əmrlər veriblər? Yoxsa Aİ qanunları Ermənistan qanunvericiliyindən yüksəkdir? Yaxud indiki hakimiyyət Brüsselin himayədarıdır? Əlbəttə yox. Burada sadəcə başa düşmək lazımdır ki, “Müqavimət Hərəkatı” adlanan təşkilat Ermənistan daxilində Köçəryan və Sarkisyanın rəhbərlik etdiyi rusiyapərəst qüvvələrdən ibarətdir. Aydındır ki, burada məqsəd Avropanın, daha geniş götürsək, Qərbin demokratik institutlarını gözdən salmaqdır. Məsələn, müxalifətə görə, “polisin özbaşınalığına” heç bir reaksiya verməyən Aİ Ermənistana niyə lazımdır? Amma Rusiyanın Ermənistandakı 5-ci kolonu unudur ki, birincisi, Aİ nümayəndəliyinin səlahiyyətlərinə polis zorakılığı faktlarını araşdırmaq daxil deyil. İkincisi, bu keçmişlər hakimiyyətdə olanda etirazları daha da vəhşicəsinə dağıdırdılar. Amma bununla bağlı Rusiya səfirliyinə qarşı iddialar irəli sürmək, onun qarşısında etiraz aksiyaları keçirmək heç kimin ağlına da gəlməyib. Köçəryan və Sarkisyanın Kremlin marionetləri olduğunu nəzərə alsaq, bunun üçün kifayət qədər əsaslar var idi. Bundan əlavə, Aİ-nin İrəvandakı ofisi qarşısında etiraz aksiyasını izah edən daha bir nüansı da nəzərə almaq lazımdır. Göründüyü kimi, Ermənistanla Azərbaycan arasında barışıq prosesi Rusiyadan çox Avropa üçün daha yaxşıdır. Lakin Rusiya onunla barışa bilmir ki, kimsə onu danışıqlar prosesindən kənarlaşdıra və bununla da onun İrəvan və Bakıya təzyiq rıçaqlarını əlindən ala bilər. Məhz buna görə də müxalifətə bağlı mediada anti-Qərb yazıları yağışdan sonra göbələk kimi çoxalmaqdadır. Rusiyayönlü müxalifət bu barədə susmağa və Kremlin göstərişinə əməl edərək Ermənistan cəmiyyətində anti-Qərb əhval-ruhiyyəsi yaratmağa çalışır. Ancaq bunlar boş cəhdlərdir - istəsən özünü aldada bilərsən, amma bütün xalqı aldatmaq mümkün deyil”.
Samirə SƏFƏROVA
