44 günlük müharibə nəticəsində Ermənistanı sarsıdıcı məğlubiyyətə uğradan Azərbaycan üçün əsas məsələlərdən biri də Qazaxın Sofulu, Barxudarlı, Bağanis Ayrım, Qızıl Hacılı, Yuxarı Əskipara, Aşağı Əskipara və Xeyrimli kəndləri, Naxçıvanın Sədərək rayonuna aid Kərki kəndinin ölkəmzin nəzarəti altına qaytarılmasıdır. Bu kəndlər 1990-cı illərin əvvəlində zəbt edilib. İndi onların da qaytarılmasına hazırlıq gedir.
Xatırladaq ki, sözügedən məsələ ilə bağlı bu günlərdə Azərbaycanın xarici işlər nazirinin müavini Xələf Xələfov mühüm açıqlamalar verib. O qeyd edib ki, Qazaxın 7 kəndi, Kərki və digər məsələlər delimitasiya kontekstində həllini tapmalıdır: "Bu ərazilər Azərbaycan ərazisidir. Bu torpaqların Azərbaycanın nəzarəti altına keçməsi delimitasiya prosesini tələb etdiyinə görə bu çərçivədə baxılacaq. Bu məsələlər müzakirə olunub öz həllini tapacaq". Xələf Xələfovun bu açıqlamaları Ermənistanda növbəti şok effekti yaradıb. Ermənistan parlamentinin müxalif deputatı Andranik Tevanyan bunu Nikol Paşinyan iqtidarının növbəti məğlubiyyəti kimi qələmə verir: “Nikol Paşinyanın vəzifədən uzaqlaşdırılması perspektivi Türkiyə və Azərbaycanı narahat edir. Bu perspektiv Türkiyə xalqını, Azərbaycan xalqını, Nikol “xalqını” qane etmir”. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın xarici işlər naziri Nikol Paşinyana qarşı olan “Müqavimət” hərəkatını tənqid edib: “Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov açıq şəkildə Nikol Paşinyanı müdafiə edib və revanşistləri Ermənistanı 30 ilə yaxın uçuruma yuvarladıqlarına görə tənqid edib. Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndəsi bəyan edib ki, demarkasiya və delimitasiya nəticəsində Tavusda yerləşən 7 kənd və Kərki Azərbaycana veriləcək”. Erməni türkşünas Varujan Geğamyan isə məsələyə belə münasibət bildirir: “Azərbaycan xarici işlər nazirinin müavini Xələf Xələfov bəyan edib ki, faktiki olaraq Brüsseldə Ermənistan hökuməti sülh sazişinin imzalanmasına başlamağa razılaşıb, bu saziş çərçivəsində Qazax rayonunun 7 kəndi və Kərki kəndinin Azərbaycana verilməsi planlaşdırılır. Bu o deməkdir ki, Ermənistanın de-fakto türkyönlü hakimiyyəti Tavus və Ağrı bölgələrinin bəzi yerlərini Azərbaycana verməyə hazırlaşır. Buna qarşı mübarizə aparırıq. Bu prosesin əleyhinəsinizsə, mübarizəyə qoşulun”.
Ermənistanın “1in.am” nəşri isə hesab edir ki, Bakı istədiyini əldə edəcək. Öncə ölkə daxilində müxalifətin aksiyalarına nəzər salan nəşr qeyd edir: “Militarizasiya. Bəziləri bu sözdən o qədər qorxurlar ki, sanki militarizasiya prosesi onların əleyhinə gedəcək. Halbuki, militarizasiya bu anda dövlətçiliyimizin müdafiəsinin yeganə yoludur və heç bir siyasi aksiya, boş vətənpərvərlik rəqibin irəliləməsini dayandıra bilməz”. Nəşr qeyd edib ki, hər hansı bir mitinqlə, hər hansı bir bayraqla rəqibin irəliləməsini dayandırmaq mümkün deyil: “İrəvanda 1 milyon nümayişçi toplamaq olar, ancaq sərhəddə 10 min adam belə səfərbər etmək mümkün olmayacaqsa, həmin nümayişçilər kimə lazımdır? Sadəcə xatırlatmaq istəyirəm ki, dünyada Ermənistanla eyni əhalisi olan bəzi ölkələr cəmi 72 saat ərzində, məsələn, 280 minə yaxın insanı səfərbər edə bilir. Biz isə gecə-gündüz ağlayırıq. Son il yarım ərzində Azərbaycan strateji müttəfiqi olan Türkiyə ilə birgə 20-yə yaxın irimiqyaslı hərbi təlimlər təşkil edib və həyata keçirib. Təlimlər həm Naxçıvanda, həm də Qarabağ ərazilərində, hətta Laçın dəhlizində həyata keçirilib. Bunlar həm taktiki, həm də strateji olub. Təlimlərə həm müxtəlif relyef və hava şəraitində məharətini aşılayan xüsusi təyinatlılar, həm də ağır texnika və aviasiya cəlb olunub. Rəqibdən, bizi məğlub edən rəqibdən nəsə öyrənə bilmirik, onların bizimkindən daha effektiv strategiyası var idi”. “Armenianreport” portalı da yazır ki, hadisələr yenə Ermənistanın maraqları əleyhinə inkişaf edir: “Azərbaycan güman etmir, açıq deyir ki, Qazaxın 7 kəndi, Kərki qaytarılacaq. Və yalnız son qərara arxayın olan şəxslər belə çıxış edə bilər. Bu tərəf isə, hamımızın başa düşdüyü kimi, Ermənistan deyil. Yenə də bizim hökumətə sual yaranır - bütün bunlara nə deyirsiniz? Sadəcə, bütün günahı əvvəlki hakimiyyətin üzərinə atmayın. Suallar onlar üçün deyil, sizin üçündür. Xələfov isə açıqca bəyan edir: “Ermənistan heç vaxt bəyan edə bilməyəcək ki, bu ərazilər Azərbaycanın ərazisi deyil. Bu yerlər Azərbaycan ərazisidir. Bu ərazilərin Azərbaycana geri qaytarılması delimitasiya prosesini tələb etdiyi üçün məsələyə bu çərçivədə baxılacaq. Bu ərazilərin Azərbaycana geri qaytarılması müzakirə olunacaq və həll yolu tapılacaq”. Aydındır ki, Qazaxın 7 kəndi və Kərkinin delimitasiya yolu ilə Azərbaycana qaytarılacağı ilə bağlı bu bəyanatlar bizim üçün qətiyyən qəbuledilməzdir. Çünki söhbət Ermənistanın yeni itkilərindən gedir. Və məhz bu faktdan çıxış edərək bütün dünyadan prosesə müdaxilə tələb etmək lazımdır. Azərbaycan indi özünü tam Rusiya kimi aparır. Dünya sussa, Putin Rusiyası indi Ukraynada nə edirsə, Azərbaycan da Ermənistanda onu edəcək”. Təbii ki, son prosesdə erməni mediası şişirtməyə yol verib və Azərbaycan beynəlxalq hüquq əsasında hərəkət edir. Sadəcə məsələyə belə yanaşma Ermənistanın qorxu içində oldiuğunu göstərir.
Nahid SALAYEV
