Ukrayna ətrafında baş verənlər bir daha Azərbaycanın xarici siyasətində nə dərəcədə uğurlu dövlət olduğunu təsdiqlədi. Balanslı xarici siyasət yürüdən Azərbaycan SSRİ-nin dağılmasından sonra istər Rusiya, istər Qərb, istərsə də Asiya ölkələri ilə eyni səviyyəli, bərabərhüquqlu əlaqələr qurdu. Nəticədə Azərbaycan Gürcüstanın, Ermənistanın, Ukraynanın üzləşdiyi problemlərdən uğurla yayındı.
Rusiya və Qərb arasında balanslı siyasət Azərbaycana ərazi bütövlüyünü təmin etməyə imkan verdi. Azərbaycanın xarici siyasətində dünya dövlətləri ilə ikitərəfli münasibətlərin inkişaf etdirilməsi ilə yanaşı, beynəlxalq və regional təşkilatlar çərçivəsində çoxtərəfli əməkdaşlığın genişləndirilməsi də mühüm yer tutur. Elə bu da ölkəyə əlavə dividendlər qazandırır. İndinin özündə də Azərbaycanın sosial-iqtisadi, siyasi və təhlükəsizlik məsələlərinin tənzimlənməsində xarici siyasət həlledici əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanın bugünkü beynəlxalq vəziyyəti xarici siyasət sahəsində hər hansı bir qütbə və yaxud istiqamətə açıq nümayiş etdirilən üstünlük verilməsini miimkünsüzləşdirir, balanslaşdırıcı və tarazlaşdırıcı siyasi kurs seçilməsini şərtləndirir. Əks halda Ukraynadakı kimi problem qaçılmazdır. Xatırladaq ki, Rusiya Ukraynanın separatçı regionları olan Donetsk və Luqanskın müstəqilliyini tanıyıb. Tanınmamış "respublikaların" liderləri Rusiya ilə dostluq, əməkdaşlıq və qarşılıqlı yardım müqavilələri də imzalayıblar.Bu, Rusiyanın işğal planları barədə narahatlıqların artmasına səbəb olacaq addım kimi görülür. Rusiya prezidenti Vladimir Putin artıq "Donetsk Xalq Respublikasının tanınması haqqında" və "Luqansk Xalq Respublikasının tanınması haqqında" fərmanlar imzalayıb. Putin sənədləri imzaladıqdan sonra parlamentdən onları ratifikasiya etməyi istəyib. Xalqa müraciətində Putin tarixdən bəhs edib və bildirib ki, Ukrayna 1917-ci ilədək ayrıca dövlət kimi mövcud olmayıb və müstəqilliyini bolşeviklərin lideri Vladimir Leninin sayəsində əldə edib. O istehza edib ki, Ukraynada Leninə “təşəkkür” olaraq onun heykəllərini yıxıblar. Putin bir saatlıq çıxışının böyük bir hissəsini Sovet İttifaqının dağılmasına həsr edib. O deyib ki, SSRİ-nin taleyi onun dağılmasına hələ iki il qalanda həll olunmuşdu. Putin başqa respublikaları da nəzərdə tutaraq deyib ki, “indi, ilk növbədə Ukraynada olmaqla radikallar və millətçilər müstəqilliyin qazanılmasını öz xidmətləri elan edirlər”. Rusiya prezidenti bildirib ki, sovet rəhbərliyi artıq SSRİ yaranandan strateji səhvlərə yol vermişdi və bunlardan biri də respublikaların ittifaqdan ayrılması hüququ idi. Putin SSRİ-ni “tarixi Rusiya” adlandırıb. O bildirib ki, bolşeviklər SSRİ yaradılarkən hakimiyyətdə qalmaq naminə millətçilərin “bütün şıltaqlıqlarını” nəzərə alıblar. Putinin sözlərinə görə, Sov.İKP-nin 1989-cu ildə qəbul etdiyi milli inkişaf sənədi isə bütün bunlarda “faciəvi” rol oynayıb. O bildirib ki, Ukrayna xalqını Rusiya xalqının bir hissəsi hesab edir. Putin iddia edib ki, ABŞ və Qərb Ukrayna ərazisində təlim mərkəzləri pərdəsi altında əsl hərbi bazalar yaradıb. Vladimir Putin xalqa müraciətində onu da qeyd edib ki, 1991-ci ildə Sovet İttifaqı dağılanda Rusiya qəsb edilib, ərazisi Ukraynaya verilib. Putin NATO-nun Ukraynanı "müharibə səhnəsinə çevirdiyini" deyib. O xatırladıb ki, ABŞ və Qərb Rusiyanın təhlükəsizlik qarantiyası tələblərinə cavab verməyiblər və indi Rusiyanın öz təhlükəsizliyini təmin etmək üçün cavab tədbirləri görmək hüququ var. Qərbin mümkün sanksiyalarına gəlincə isə, Putin deyib: “Onlar yenə də bizi sanksiyalarla şantaj etmək istəyirlər. Yeri gəlmişkən, onlar bunu Rusiyanın suverenliyi gücləndikcə və silahlı qüvvələri böyüsdükcə onsuz da edəcəkdilər. Növbəti sanksiya hücumu üçün bəhanə həmişə tapıla və ya qondarıla bilər”.
Britaniyanın baş naziri Boris Conson Putinin Ukraynanın separatçı bölgələrinin müstəqilliyini tanıyan qərarını qətiyyərlə pisləyib və qeyd edib ki, Moskvanın bu addımı beynəlxalq qanunların pozulması deməkdir. Britaniyanın xarici işlər naziri Liz Trass bildirib ki, London Rusiya üzərinə yeni sanksiyalarını bəyan edəcək. Fransa prezidenti Emmanuel Makron bu hadisə ilə bağlı təcili olaraq öz ölkəsinin təhlükəsizlik şurasının iclasını çağırıb. Ukrayna prezidenti Volodimir Zelenski Putinin qərarı ilə bağlı ABŞ prezidenti Co Baydenlə danışdığını deyib. Bu arada Ağ Ev bəyan edib ki, Co Bayden Ukraynada Rusiyanın müstəqilliyini tanıdığı iki separatçı bölgəyə investisiyaları qadağan edən sanksiya elan edəcək. Avropa İttifaqı ölkələri Rusiya üzərinə sanksiyalar paketi barədə razılığa gəliblər. Amma Gürcüstan təcrübəsi göstərir ki, sanksiyalar Rusiyanı dayandırmayacaq. Əksinə, Putin Rusiya silahlı qüvvələrini “DXR” və “LXR”i də sülhməramlı funksiyaları ilə təmin etmək məqsədilə fərman imzalayıb. “DXR”in müstəqilliyinin tanınması ilə bağlı fərmanda bu xüsusda deyilir: “Donetsk Xalq Respublikası rəhbərinin Rusiya Federasiyası Müdafiə Nazirliyinə müraciəti ilə əlaqədar olaraq, “dostluq, əməkdaşlıq və qarşılıqlı yardım haqqında” saziş bağlanana qədər Rusiya Silahlı Qüvvələri Donetsk Xalq Respublikasının ərazisində sülhməramlı funksiyaları yerinə yetirir”.
Rusiya Müdafiə Nazirliyinin "LXR"in müstəqilliyinin tanınması haqqında fərmandakı göstərişləri də oxşar şəkildə tərtib edilib. Fərman imzalandığı gündən - fevralın 21-dən qüvvəyə minib. Bütün bu baş verənlər göstərir ki, balanslı xarici siyasət yürüdülmədən postsovet ölkələrinin ciddi problemlərlə qarşılaşması qaçılmazdır. Ölkəmiz bu mənada uğurlu siyasətin müəllifidir. Bunun nəticəsidir ki, hazırda regionda və dünyada baş verən əsas iqtisadi, siyasi, mədəni hadisə və proseslərdə Azərbaycan dövləti layiqincə təmsil olunur, öz mövqeyini bildirir və mənafelərini qoruyur. Bu fonda bir daha təsdiqlənir ki, balanslı regional siyasət ölkənin bugünkü təhlükəsizliyi və müstəqil gələcəyi üçün ən mühüm təminat rolunu oynaya biləcək faktordur.
Nahid SALAYEV
