Keçmiş Dağlıq Qarabağın hələlik bizdə olmayan hissəsində son ilyarımda baş verən bu faktlar biz azərbaycanlılar üçün xüsusilə unudulmazdır.
Xocalıda provaslav kilsəsinin tikilməsi, ayrıca park salınması, Rusiyanın bir sıra ədəbi və ictimai xadimlərinə heykəl qoyulması, rus dilinin ikinci dil kimi olması ideyasının ortaya atılması, yerli rus icmasının yaradılması, icma üzvlərinə rəqəmsal və kağız vəsiqələrin paylanması, "ərazinin" erməni sakinlərinə Rusiya pasportlarının verilməsi ideyasının gündəmə gətirilməsi, təmas xəttində səngərlərin qazılması, "ərazidə" məskunlaşdırılan ermənilərin sayının qısa fasilələrlə mütəmadi şişirdilməsi (guya 57-60 min nəfər), hansısa qondarma "prezident" və parlament seçkilərinə hazırlıqların elan edilməsi və sair.
Heç kim tanımasa da saydığım bu fakt - hadisələr ərazidə bir "dövlət qurma" prosesinin getdiyini təsdiqləyir və bütün bunlar "ərazini" öz məsuliyyəti altına almış rus sülh korpusunun gözləri önündə baş verir. Özünü prezident, spiker, xin naziri kimi qələmə verən "yalançı dmitrilər" isə Moskvaya, Fransaya, ABŞ-a dönə-dönə səfərlər edir, bəyanatlar yayırlar. Sülh korpusu yenə də müşahidə edir, əslində rəvac verir. Bu günlərdə isə "ərazinin " rəhbərləri ATƏT-ə müraciət edərək "Minsk Qrupunu münaqişənin hərtərəfli tənzimlənməsində yeganə beynəlxalq tanınan format olaraq "danışıqlar prosesinə qaytarılmasını xahiş ediblər. Onların ağzına bu dilləri isə Vaşinqtondan, Parisdən və Moskvadan atırlar. "Münaqişə artıq həll olunub" tezisinin dünya rəsmi və ictimai fikrinə oturmasına imkan vermirlər. Sanki müəyyən müddət sonra "axı biz çoxdan deyirik ki, münaqişə həll edilməyib" bəyanatını ucadan qışqırmağa hazırlıq görülür. Hərdən bir Kreml rəsmilərinin də dilindən Minsk həmsədrləri formatı barədə bulanıq sözlərin səslənməsi gələcəkdə məlum real təhlükədən xəbər verir.
Beləliklə, biz münaqişənin həll edildiyini iddia etdiyimiz vaxtda bir çoxları əksini deyir, ermənilər isə "ərazidə dövlətqurma prosesini" xatırladan qanunsuz işlərini davam etdirirlər. Bu tempin 10, 20 ildən sonra nəyə gətirə biləcəyini bu gün düşünməliyik.
Dövlətçiliyimizin alt qatlarında bu yöndə nələrin düşünüldüyünü və edildiyini bilmirəm.
Ancaq mütləq şəkildə əmin olduğum bir çarə haqda fikirlərimi bölüşmək istərdim. Suveren dövlət olaraq biz "ərazidə" dövlət qurmağa bənzəyən hər növ proseslərin dayandırılmasını, "ərazini" "dövlət" kimi xarakterizə edən bütün qurumların - "prezident, spiker, nazir, komitə , xidmət rəisi, seçki prosedurlarının" qadağan edilməsini Rusiyanın hərbi-siyasi rəhbərliyindən birmənalı tələb etməli, "ərazinin" ictimai asayiş, təhlükəsizlik, sosial, xidmət sahələrinin tədricən Azərbaycana ötürülməsi prosedurunu başlatmalı, bu proses başa çatanadək "ərazinin" sosial, asayiş təhlükəsizlik və məşğulluq işlərinin sülh korpusunun müstəsna məsuliyyətində olduğunu qəbul etdirməliyik.
Əminəm ki, Rusiyanın qarşısında belə tələbin qoyulması "ərazidə" "dövlətdüzəltmə" prosesini dayandıracaq, qondarma dövlətin adından xaricə "yalançı dmitrilərin səfərlərinə" son qoyacaq...
Aydın QULİYEV
