20 fevralı “dirçəliş günü” “elan” edən Qarabağda yaşayan separatçılar bilmirlər ki, özlərini necə gözə soxsunlar, varlıqlarını necə “sübut” etsinlər. 20 fevral niyə Qarabağda yaşayan ermənilər üçün belə əziz və unudulmaz tarixdir? Separatçılar niyə həmin günü “dirçəliş günü” adlandırırlar?
Qeyd edək ki, Qarabağdakı separatçıların qondarma “Milli Assambleyası” 20 fevral “dirçəliş günü” ilə bağlı “qərar” qəbul edib və “qərarda” 1988-ci ilin fevral ayının “ermənilərin həyatını, taleyini dəyişdiyini” iddia edirlər.
Tarixçilər deyir ki, 1988-ci ilin fevralında Qarabağda erməni separatizmi daha da alovlanmağa başladı. Məlumatlara görə, 1988-ci il 20 fevralda ermənilər Xankəndidə Vilayət partiya komitəsinin binası qarşısında 3 min nəfərin iştirak etdiyi növbəti mitinqlərini keçiriblər. “Dağlıq Qarabağın” Vilayət Soveti Ermənistana birləşmək haqda qanunsuz “qərar çıxarır” və SSRİ Ali Sovetinə göndərir.
AMEA-nın Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə doktoru, BAO başqanının Türk Dünyası ilə əlaqələr üzrə müavini Faiq Ələkbərli baki-xeber.com-a bildirdi ki, 20 fevralda Qarabağdakı separatçı qüvvələr “Dağlıq Qarabağın” Azərbaycanın tərkibindən çıxarılması və Ermənistana birləşdirilməsi ilə bağlı qanunsuz qərar qəbul edib, bu baxımdan da separatçılar 20 fevralı “dirçəliş günü” “elan” ediblər. Bunun isə heç bir hüququ əsası olmadığını deyən F.Ələkbərlinin sözlərinə görə, 1998-ci ildə separatçılar qanunsuz olaraq qondarma parlamentlərində 20 fevralı “dirçəliş günü” kimi qəbul ediblər. “Separatçılar 1988-ci ildə baş verənləri özlərinin “dirçəliş günü” hesab edirlər. Əlbəttə, burada heç bir dirçəlişdən söhbət gedə bilməz. Qondarma parlamentin saxta “dirçəliş günü” deyilən bir şeyi qəbul etməsi heç hüquqa, məntiqə sığışmır. Yəni bunlar hamısı qəbuledilməzdir. “Arsax” adlandırılan qondarma oyuncağın da varlığına çoxdan nöqtə qoyulub. Orda qondarma rejimin tör-töküntüləri var və o tör-töküntülərin də müəyyən anlamda varlığı varsa o da çox sürməyəcək. Bütün hallarda, xüsusən də 1988-ci ildə baş verənlər “dirçəliş günü” yox, separatizm günüdür. 20 fevral Azərbaycanın ərazisində baş verən separatçılıq hərəkatıdır, bunun başqa adı yoxdur və bu tarixdə həm separatizm daha da alovlanıb, həm də dinc əhaliyə qarşı soyqırımlar törədilib. Bütün bunlar isə dinc azərbaycanlıların məhv eidlməsi fonunda baş verib”.
20 fevralı “dirçəliş günü” adlandırmağın siyasi bir oyun olduğunu deyən F.Ələkbərli hesab edir ki, bu hoqqabazlıqdır. Separatçıların müəyyən mənada Rusiya sülhməramlılarına, Fransaya güvənərək hələ də tör-töküntü şəkilində də olsa Qarabağda qaldıqlarını deyən F.Ələkbərlinin fikrincə, onların orada ömrü uzun olmayacaq, Azərbaycan dövləti Azərbaycanın sərhədləri boyu olan bütün separatçıların kökünü kəsəcək.
Məhərrəm Zülfüqarlı: “Rusiya sülhməramlılarının riyakarlığı sayəsində separatçılar gah atəşkəsi pozurlar, gah səngər qazırlar, indi də qondarma “dirçəliş günü” qeyd edirlər”
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor Məhərrəm Zülfüqarlının fikrincə də, 20 fevral 1988-ci il erməni separatiminin geniş vüsət aldığı bir tarixdir. M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, 1987-ci ilin noyabrından Qarabağda başlayan separatizm hərəkatı özünün bilavasitə kuliminasiya nöqtəsinə 1988-ci ilin 20 fevralında çatdı. “ Yəni “Dağlıq Qarabağ” Muxtar Vilayəti Soveti qərar qəbul etdi ki, “DQMV” Azərbaycanın ərazisindən Ermənistana birləşir və hər iki respublika sovetinə də müraciət olundu. Bununla da belə zənn edək ki, cini şüşədən buraxdılar və proses başladı. Ermənistanda azərbaycanlılara qarşı separatizm hərəkatı başladı, kütləvi şəkildə cinayətlər baş verdi. “Dağlıq Qarabağda” baş verən separatizm də, Ermənistanda yaşananlar da azərbaycanlıların kütləvi şəkildə qovulması ilə nəticələndi. Çox qəribədir ki, 44 günlük müharibədə qazandığımız qələbədən sonra 10 noyabr sazişi imzalandı və həmin sazişdə konkret göstərilib ki, erməni silahlı qüvvələri Qarabağ ərazilərindən çıxarılmalıdır. Böyük qələbədən sonra ermənilərin bu addımı atması, fikrimcə, orada olan rus sülhməramlılarının riyakarlığından başqa bir şey deyil. Yəni ruslar ona görə Qarabağdadır ki, oradakı ermənilər sabah Azərbaycan cəmiyyətinə inteqrasiya etsələr və problem həll olunsa onlar çıxıb getməlidirlər. Sülhməramlılar adı ilə ora yerləşmiş qüvvələr orada qalmaq üçün belə təxribatçı oyunlara gedir. Rusiya sülhməramlılarının riyakarlığı sayəsində separatçılar gah atəşkəsi pozurlar, gah səngər qazırlar, indi də qondarma “dirçəliş günü” qeyd edirlər. Yadınızdadırsa, Putin 2020-ci ildə 44 günlük müharibə dövründə dəfələrlə dedi ki, Qarabağ Azərbaycan ərazisidir. Yaxşı, Qarabağ Azərbaycan ərazisidir deyən bir ölkənin prezidentinin sülhməramlı adı ilə Qarabağda yerləşdirilmiş sülhməramlıları niyə separatçılara şərait yaradırlar? Deməli bu, riyakarlıqdan başqa bir şey deyil. Beynəlxalq hüquq da Azərbaycanın tərəfundədir. Orada “dirçəliş günü”nün elan edilməsinə səs verən o 30 nəfər ki var, onlar separatçıdırlar və Azərbaycan qanunları ilə cəzalandırılmalıdırlar...”
M.Zülfüqarlının fikrincə, Azərbaycan rəsmiləri separatçıların bu davranışlarına göz yuman sülhməramlıların bu riyakarlığını Rusiya rəsmilərinin diqqətinə çatdırmalıdır ki, belə halların qarşısı alınsın, əks halda gələcəkdə Azərbaycan daha sərt addımlar ata bilər.
İradə SARIYEVA
