Dünya gündəminin əsas mövzusu olan Ukraynada anonsu verilən müharibə başlamadı. ABŞ və digər Qərb ölkələrinin kəşfiyyat məlumatlarına istinadən Rusiyanın fevralın 16-da Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyatlara başlaya biləcəyinə dair yayılan məlumatlar öz təsdiqini tapmadı. Lakin Qərb mediası, elə rəsmi dairələri də savaş təhdidinin hələ yüksək olduğunu bildirir.
ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken “France 24” telekanalına müsahibəsində bu həftə Rusiyanın Ukraynaya hücumunun mümkünlüyü barədə açıqlama verib: “Rusiya qüvvələrinin Ukraynanı əhatə edən ərazilərdə yerləşdirilməsi ilə bağlı baş verənlərə nəzər salsanız, bu həftə hücum aktının başlaması tamamilə mümkündür”. Dövlət katibi həmçinin bildirib ki, Moskva Ukrayna ilə sərhəddə vəziyyəti gərginləşdirərək, orada getdikcə daha çox bölmə yerləşdirir: “Biz bütün mövcud fikir ayrılıqlarını sülh yolu ilə həll etməkdən ötrü Rusiyanı diplomatik yolla getməli olduğuna inandırmaq üçün mümkün olan hər şeyi edirik. Lakin hərbi təcavüz davam edərsə, biz bütün avropalı müttəfiqlərimizlə koordinasiyalı şəkildə buna tam hazırıq”. Qərb mediası isə qeyd edir ki, müharibə təhlükəsi hələ qalır, çünki Rusiya ordusu sərhədboyu cəmləşməni davam etdirir. Düzdür, Rusiya Müdafiə Nazirliyi “təlimlər üçün” Ukrayna sərhədləri istiqamətində cəmləşdirilmiş qoşunların daimi dislokasiya yerlərinə geri qayıtmağa başladığını açıqlasa da, situasiyanı yaxından izləyən ekspertlər əslində vəziyyətin dəyişmədiyini bildirir. “Conflict İntelligence Team” qrupunun ekspertləri qeyd edirlər ki, hazırda Ukrayna sərhədlərindən əsgərlərin və texnikanın geri çəkilməsi baş vermir. Üstəlik, son günlər sərhədyanı rayonlara qoşun cəmləşdirilməsi daha da intensivləşib. ABŞ-ın “CBS News” telekanalı da Rusiya qoşunlarının Ukrayna sərhədlərindən geri çəkilmədiyini, əksinə, tammiqyaslı hücuma başlamaq üçün zərbə mövqelərinə hərəkət etdiyini bildirir. Telekanalın xəbərinə görə, həqiqətən bəzi bölmələr Ukrayna sərhədləri yaxınlığındakı cəmləşmə rayonlarını tərk edib, amma onlar öz bazalarına yox, atəş mövqelərinə doğru hərəkət ediblər. Bunların sırasında raket və artilleriya kompleksləri də yer alır. ABŞ güc strukturlarından birinin nümayəndəsi bildirib ki, Rusiya qoşunları hələ bazar günü cəmləşmə rayonlarını tərk etməyə başlayıb və hələlik zərbə rayonlarına çatmayıblar. Telekanal qeyd edir ki, Rusiya ordusunun hücumu başlayanda ABŞ operativ məlumatlar əldə edə bilməyəcək, çünki Pentaqonun yerlərdə bölmələri və havada kəşfiyyat təyyarələri yoxdur. Rusiyanın kiberhücumları isə kəşfiyyat məlumatlarının mobil şəkildə əldə edilməsini çətinləşdirəcək. “The Financial Times” qəzeti ABŞ kəşfiyyatına istinadən yazır ki, Rusiya Ukraynaya hücum edib Kiyevi tutandan sonra orada özünün oyuncaq hökumətini quracaq. Həmin hökumətə isə Viktor Yanukoviçin “Regionlar” partiyasından keçmiş deputat Oleq Tsaryev başçılıq edəcək.
Ukrayna Analitik Mərkəzinin rəhbəri Oleksandr Oxrimenko hazırda müharibə ilə bağlı yayılan məlumatları ölkəsi üçün təhlükəli hal adlandırır: “Ukrayna ilə Rusiya arasında yaranan gərginlik, son dövrlər müharibənin başlanacağı ilə bağlı yaradılan ajiotaj Ukrayna iqtisadiyyatına mənfi təsirlərini göstərməkdədir. Artıq son həftə ərzində Ukraynanın valyuta bazarında qrivnanın sürətlə ucuzlaşması, bəzi xarici şirkətlərin, xarici diplomatik korpusların fəaliyyətini məhdudlaşdırması ölkədə normal iqtisadi mühitin ritmini pozub. Pandemiyanın maliyyə böhranı yaratdığı bir zamanda müharibə ajiotajı Ukraynada inflyasiyanı daha da sürətləndirib. Ukrayna hökuməti qabaqlayıcı tədbirlər görməsə, ölkənin maliyyə durumu çətin vəziyyətə düşə bilər. İndi təhlükəli olan Rusiyanın hücumu deyil, Ukraynaya qarşı iqtisadi müharibədir. Ukrayna hakimiyyəti təcili tədbir görməsə, ölkə iqtisadiyyatında həqiqətən böyük itkilər olacaq”. Mərkəzin rəhbəri hesab edir ki, müharibə ilə bağlı istənilən isterika həmişə pisdir: “Ancaq burada iki nüans var. Biri bu isterikadan istifadə edən “işbazlar”ın qazandığı imkanlar, digəri isə biznesə dəyən ziyandır. Ən pisi isə belə məqamda qiymətlərin qalxması, inflyasiyanın sürətlənməsidir. “Bu dönəm Ukraynada valyuta möhtəkirləri üçün çaxnaşma yaratmaq baxımından “əlverişli”dir. Bununla da yaxşı pul qazanırlar”. Ekspertə görə, proseslərin görünən tərəfi odur ki, Rusiya-Ukrayna münasibətlərinin gərginləşməsi barədə yaradılan çaxnaşma iş adamlarının kapitalı ölkədən çıxarılmasına təsir göstərir, bu da ölkəni iqtisadi baxımdan zəiflədir: “Xarici ölkələr tərəfindən dəyərsizləşən Ukrayna aktivlərinin daha ucuz qiymətə alınması prosesi asanlaşır. Son 10 gün ərzində Ukrayna avrobondlarının qiyməti aşağı düşməkdə davam edir. Qərbin hərbi isterikası və "hücumun dəqiq tarixləri" isə Ukrayna iqtisadiyyatını sistematik şəkildə məhv edir. Ukrayna xarici kredit borclarını yığmaqla gələcəkdə sabit iqtisadi mühitini sual altına qoyur. Sonda heç kim kömək etməyəcək”. Onu da qeyd edək ki, artıq 43 ölkə Kiyevdəki diplomatik nümayəndəliklərini çıxarıb və bu proses davam edir. Ukrayna bunu qəbuledilməz hal sayır. Dnepr şəhərinin meri Boris Filatov bu fonda Azərbaycanın addımlarını ölkəsi üçün əsl dost gedişi saydığını bildirir: “Azərbaycan Ukraynanın çətin dönəmində əsl dost olduğunu bir daha sübut etdi. Bəzi Qərb ölkələri diplomatlarını geri çağırdığı halda, Azərbaycan diplomatları ölkənin şərq hissəsinə gələrək çox böyük mədəni tədbirlər keçirirlər. Ukraynanın çətin dönəmində türk dostlarımızın Dneprə gələrək böyük mədəni tədbirlər keçirməsi təqdirəlayiq hadisədir”.
Xatırladaq ki, bu günlərdə Ukraynanın Dnepr şəhərində dahi Azərbaycan mütəfəkkir-şairi Nizami Gəncəvi ilə bağlı təqdimatlar və sərgi keçirilib. Tədbir TÜRKSOY (Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti Təşkilatı), Azərbaycanın Ukraynadakı səfirliyi və Dnepropetrovsk Azərbaycanlıları Konqresinin (DAK) birgə təşkilatçılığı ilə Milli Texniki Universitetdəki Ukrayna-Azərbaycan Mədəniyyət mərkəzində baş tutub. Boris Filatov buna görə Azərbaycan tərəfinə xüsusi təşəkkürünü bildirib: “Meriya Azərbaycan diasporu ilə birgə layihələr həyata keçirir. Mən martın sonlarında diasporla birgə Dneprin baş meydanında Novruz bayramı şənliklərinin keçirilməsini təklif edirəm”. O, cari il yanvarın 14-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Ukraynaya səfərinin əhəmiyyətindən danışaraq, imzalanan sənədlərin iki dövlət arasında əməkdaşlığın inkişafında yeni səhifə açdığını vurğulayıb. B.Filatovun sözlərinə görə, SOCAR Dnepr şəhərində fəaliyyətini genişləndirir. Yeni yanacaqdoldurma məntəqəsinin açılması istiqamətində işlər aparılır. Merlə görüşən TÜRKSOY-un baş katibi Düsen Kaseinov isə Dnepr şəhərinə ilk dəfə gəldiyini bildirib: “İndiki dönəmdə mədəniyyətlərarası əlaqələrin inkişafı böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ukraynanın çətin dönəmində ölkədə beynəlxalq mədəni tədbirlər keçirilməlidir”. Merin Novruz şənlikləri ilə bağlı təklifini yüksək dəyərləndirən Düsen Kaseinov vurğulayıb ki, bu tədbirlərdə türkdilli ölkələrin yaradıcı heyətləri də iştirak edəcək.
Samirə SƏFƏROVA
