“Şuşa bəyannaməsi”nin Azərbaycan və Türkiyə prezidentləri tərəfindən ratifikasiya edilməsi Ermənistanı növbəti dəfə silkələdi. Bu dəfə parlamentdə təmsil olunan müxalif “Hayastan” fraksiyası Paşinyan hakimiyyətini “Şuşa bəyənnaməsi”nə qarşı sakit dayanmaqda ittiham edib. Bu barədə Ermənistan mətbuatı yazıb.
Deputat Andranik Tevanyan bildirib ki, bu bəyannamə Ermənistanın varlığını təhlükə altına alır. O əlavə edib ki, rəsmi Ankaranın Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması çıxışlarına inanmır və İrəvanın bu bəyannaməyə qarşı adekvat reaksiyası olmalıdır.
Tevanyan “Şuşa bəyannaməsi” ilə bağlı “Hayastan” fraksiyasının bəyanat imzaladığını və parlamentdə müzakirəyə çıxarılması üçün müraciət edəcəyini bildirib.
Deputatın söz açdığı bəyanatda isə bildirilir ki, “Şuşa bəyannaməsi” Türkiyə-Azərbaycan hərbi-siyasi birliyini “bir millət, iki dövlət” anlayışı çərçivəsində yekunlaşdırdı. Bəyanat müəllifləri “Şuşa bəyannaməsi”nin Ermənistan üçün qəbuledilməz olduğunu vurğulayırlar.
Bəzi müstəqil siyasi ekspertlər isə düşünür ki, müxalif fraksiyanın bu bəyanatı Paşinyan üçün heç bir önəm daşımır. Çünki bəyanatdakı fikirlər Ermənistanın faktiki durumu ilə qətiyyən üst-üstə düşmür.
Ermənilər “Şuşa bəyannaməsi”ndən niyə belə ehyiyat edirlər?
Politoloq Əhəd Məmmədli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistanın bu narahatlığı əbəs deyil: “Sənəddə birgə milli mənafelər baxımından siyasi, hərbi və təhlükəsizlik sahələrində əlaqələndirilmiş və birgə fəaliyyətlərin təşviq edilməsi də xüsusi yer tutur. Tərəflərdən hər hansı birinin müstəqilliyinə, suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə, beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığına və ya təhlükəsizliyinə qarşı üçüncü dövlət və ya dövlətlər tərəfindən təhdid və ya təcavüz edildiyi təqdirdə, birgə məsləhətləşmələr aparılması, bu təhdid və ya təcavüzün aradan qaldırılması məqsədilə Silahlı Qüvvələrin güc və idarəetmə strukturlarının əlaqələndirilmiş fəaliyyətinin təşkili nəzərdə tutulur.
Bu, Türkiyə ilə birbaşa hərbi müttəfiqlik deməkdir. Bununla Azərbaycan ərazilərinə Ermənistandan səslənən iddialara son qoyulur, Ermənistan tərəfindən sərgilənən revanşist mövqe artıq əhəmiyyətini tamamilə itirir. Çünki bölgədə yaranan yeni geosiyasi reallıq bütün bunları mümkünsüz edir.
Təbii ki, Qars müqaviləsində olduğu kimi, “Şuşa bəyannaməsi” də Ermənistanın ciddi narahatlığına səbəb olub. Tarixə nəzər yetirsək görərik ki, Ermənistanın hələ yüz il əvvəl imzalanan Qars müqaviləsi ilə bağlı böyük narazılıqları olub. Çünki bu müqavilə ermənilərin yeni ərazi iddialarının qarşısına keçilməz bir sədd çəkirdi. Məhz bu baxımdan, Şuşa Bəyannaməsinin Qars müqaviləsinə istinad etməsi heç də təsadüfi deyil.
Bu sənədin tarixi-strateji əhəmiyyətlərindən biri də odur ki, burada ilk dəfə “Zəngəzur dəhlizi” ifadəsi işlədilir. Dövlət başçısı İlham Əliyev də mətbuata bəyanatında bu məsələyə xüsusi diqqət çəkdi. Bildirdi ki, bəyannamədə Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bağlı çox açıq ifadələr öz əksini tapıb. Bu da İkinci Qarabağ savaşından sonra yaranmış yeni geosiyasi vəziyyətin nəticəsidir. Məhz bu səbəbdən də ermənilər həmin sənəddən ciddi ehtiyat edir. Ancaq bunun heç bir əhəmiyyəti yoxdur, çünki sənəd hər iki ölkənin parlamentində ratifikasiya edilib və qüvvəyə minib”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
