“2021-ci il noyabrın 26-da Soçidə Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan arasında üçtərəfli bəyanat imzalandı. İlk növbədə Ermənistan-Azərbaycan sərhədində təhlükəsizlik və sabitlik istiqamətində addımlar atmalı, bundan sonra delimitasiya və demarkasiya komissiyasının yaradılmasına nail olmalıyıq”.
Bu fikirləri Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan parlamentdə çıxışı zamanı səsləndirib.
O bildirib k, Ermənistan bu razılaşmanı yerinə yetirməlidir: “Ermənistan və Azərbaycan qoşunları sərhəd xəttindən bərabər məsafədə çıxarılmalı, bundan sonra sərhədçilər yerləşdirilməli və razılaşmaların həyata keçirilməsi üçün beynəlxalq monitorinq aparılmalıdır”.
Paşinyan onu da qeyd edib ki, Ermənistanla Azərbaycan arasında sərhəd var: “Hələ sovet dövründə delimitasiya olunmuş sərhəd mövcud idi. MDB-nin yaradılması haqqında sazişlə bu sərhədlər Ermənistan və Azərbaycan parlamentlərində tanınıb və ratifikasiya edilib. Hesab edirik ki, razılaşmalar məhz bu məntiqlə həyata keçirilməlidir. Biz, həmçinin, digər təklifləri və ideyaları da dinləməyə hazırıq. Etiraf etməliyik ki, bizim irəli sürdüyümüz təklif nə Ermənistan, nə də Azərbaycan üçün tam rahatdır. Sərhəd xətti var. Hesab edirik ki, geri çəkilmə sərhəd xətti boyunca həyata keçirilməlidir”.
Axı Azərbaycan SSRİ dönəmində müəyyən olunan inzibati sərhədi keçməyib. Torpaqlar azad ediləndən sonra həmin inzibati sərhədlərdə mövqelərini qurub. Belə olan halda biz niyə geri çəkilməliyik ki?
“Ermənistan rəhbərliyinin sərhədlə bağlı yanaşması prosesləri yubada bilər”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən hərbi ekspert Ramil Məmmədlinin fikrincə, Ermənistan heç bir hüquqi və siyasi əsas olmadan sərhədləri qabağa çəkmək istəyir: “Paşinyanın son çıxışında səsləndirdiyi çağırışlar da, dolayı da olsa, buna hesablanıb. Nədir məsələnin mahiyyəti? Məsələnin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, 30 ilə yaxın ərazilərimiz işğal altında olub. O cümlədən, Ermənistanla həmsərhəd olan 4 rayonumuz - Zəngilan, Qubadlı, Laçın və Kəlbəcər işğal altında olub. Fürsətdən istifadə edən Ermənistan həmin dövrlərdə sərhədləri bir sıra yerlərdə qanunsuz olaraq qabağa çəkib. Harda ki əlverişli mövqelər var, zəngin mineral ehtiyatlar var, orada sərhədləri qabağa çəkiblər. Ötən ilin may ayında Azərbaycan Laçın və Kəlbəcər rayonlarında öz sərhədlərini bərpa etdi. Tez ermənilər bununla bağlı şou yaratdılar ki, ay aman Azərbaycan Ermənistan ərazisinə daxil olub. Bununla əlaqədar hərbi təşkilat olan KTMT-yə müraciət etdilər, amma nəticəsi olmadı. Niyə nəticəsi olmadı? Ona görə ki, xəritələr əsasında ortaya sübut qoya bilmədilər. Zatən bunu Rusiya da yaxşı bilir. Ən azından ona görə ki, sərhədlərlə bağlı hərbi xəritələr Rusiya Müdafiə Nazirliyindədir. Buna rəğmən, Paşinyan istəyir ki, biz əlverişli mövqelərdən geri çəkilək. Bu isə qəbuledilməzdir. Ona görə ki, biz Ermənistan ərazisinə daxil olmamışıq sərhədləri geri çəkək. Bu baxımdan hesab edirəm ki, Ermənistan rəhbərliyinin sərhədlə bağlı yanaşması prosesləri yubada bilər”.
Hərbi ekspert hesab edir ki, Ermənistan tərəfi delemitasiya ilə bağlı yanaşmanı dəyişməlidir.
Vidadi ORDAHALLI
