ABŞ-ın Respublika İnstitutu Ermənistanda sorğu keçirib. Sorğunun nəticələrinə görə, ermənilərin yarısına qədəri Türkiyə ilə əlaqələrin qurulmasından ehtiyat edir. Həmin ermənilərinin fikrincə, Ankaranın “erməni soyqrımı”nı tanıması və Qarabağ məsələsində neytral mövqedən çıxış etməsi halında Ermənistanın Türkiyə ilə münasibətlər qurması mümkün ola bilər.
“Qarabağ problemi necə həll olunmalıdır” sualına verilən cavablar içərisində iki variant diqqəti cəlb edib: “Ermənistana birləşdirilməlidir – 16 faiz”, “Rusiyaya birləşdirilməlidir - 11 faiz”.
Politoloq Elxan Şahinoğlu hesab edir ki, “Ermənistana birləşdirilməlidir” sayıqlaması köhnədən var: “Ancaq “Rusiyaya birləşdirilmə” mövzusu yenidir. İkinci Qarabağ müharibəsindən əvvəl ermənilərin heç biri “Qarabağın Rusiyaya birləşdirilməsi” haqqında danışmazdı. Arxayın idilər ki, işğal ömürlükdür. İndi isə ermənilərin bir qismi baş nazirləri Nikol Paşinyan kimi anlayıb ki, Qarabağ artıq onlarlıq deyil, məsələni “Rusiyaya yükləmək” lazımdır. Müharibədə məğlub olublar, gələcəkləri şübhə altındadır, yenə də qonşularıyla “şərtlərin dili ilə” danışırlar”.
Maraqlıdır ki, Ankara – İrəvan dialoqu başlasa da, sorğuya qatılanların 90 faizi Ermənistan üçün ən böyük təhlükənin Türkiyə olduğunu bildirib. Soğruya qatılan ermənilərin 77 faizi Azərbaycanı Ermənistan üçün təhlükə sayıb. Ermənistan müharibədə Azərbaycana məğlub olub, iki ölkə arasında gərginlik davam edir, ancaq ermənilərin əksəriyyəti Türkiyəni Ermənistan üçün Azərbaycandan daha təhlükəli hesab edir. Buna baxmayaraq, təhlükəli adlandırdıqları ölkə ilə sərhədləri açmaq, diplomatik münasibətlər qurmaq və alış-verişə başlamaq istəyirlər. Bu da başqa nonsensdir.
Ekspertin sözlərinə görə, sorğunun Qarabağla bağlı hissəsinə aid cavablar göstərir ki, ermənilər hələ də xülya ilə yaşayırlar.
Siyasi şərhçi deyib ki, Kreml Rusiya ətrafındakı bütün separatçıları özününkü sayır: “Rusiya hərbçilərinin Qarabağda varlıqları cəmi bir ildən bir az artıq müddəti əhatə etsə də, onların iştirakı ilə onlarla təxribat faktını qeydə almışıq və bunun sonu görünmür, elə bu günlərdə separatçıların lideri Araik Arutunyanı yenidən Moskvaya çağırıblar. Belə olan halda “11 faizin” haradan yarandığı aydın olur”.
Azərbaycan işğaldan azad edilən rayonların bərpası ilə məşğuldur və yaxın zamanlarda ora “Böyük Qayıdış”ı təmin etməyi planlayır.
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin tarixə qovuşmasından sonra Azərbaycan üçün maraq doğuran əsas məsələlərdən biri azad edilmiş ərazilərdə insanların yüksək həyat şəraitinin təmin edilməsidir. Bura həm doğma yurd-yuvasına qayıdacaq azərbaycanlılar, həm də azad edilmiş ərazilərdə qalaraq Azərbaycan vətəndaşlığını qəbul edəcək ermənilər, eləcə də digərləri aid edilir. Azərbaycan bu istiqamətdə məqsəd və niyyətlərini artıq ən yüksək səviyyədə beynəlxalq aləmin diqqətinə çatdırıb.
Azərbaycanın mövqeyi təqdir edilir
Dağlıq Qarabağda bütün millətlərdən olan Azərbaycan vətəndaşlarının dinc şəkildə birgəyaşayışının təmin edilməsi istiqamətində ölkəmizin mövqeyi və atdığı addımlar bu gün dünya miqyasında təqdir edilir.
Onu da qeyd edək ki, burada Qarabağa qayıdacaq insanlar deyərkən məhz azərbaycanlılar nəzərdə tutulur. Çünki Ermənistan tərəfinin məlumatına əsasən, Qarabağı tərk edən ermənilərin hamısı geri qayıdıb. Ermənistanın əmək və sosial məsələlər naziri Mesrop Arakelyan bildirib ki, Qarabağa 100 mindən çox erməni qaytarılıb: “Qarabağda əvvəl yaşayan ermənilərin, demək olar ki, hamısı geri qaytarılıb”. Düzdür, rəqəmlər heç də reallığı əks etdirmir. Belə ki, Rusiya sülhməramlıları ötən ilin 14 noyabrdan indiyə qədər 52631 erməninin Qarabağa qaytarıldığını açıqlasa da, Ermənistan özü bu rəqəmi ən azı iki dəfə şişirdib. Xatırladaq ki, ermənilərin qayıdışının məsuliyyəti və təhlükəsizliyi Rusiya sülhməramlılarının üzərindədir. Bu səbəbdən sirr deyil ki, Rusiya tərəfinin rəsmi statistikası reallığa daha yaxındır. Reallıq həm də budur ki, Qarabağa qayıdan ermənilərin böyük əksəriyyəti burada əmlakını satdıqdan sonra Ermənistana qayıtmağa çalışır. Qarabağda bütün kommunal xidmətlərin pulsuz olmasına, Rusiya sülhməramlılarının Qarabağdakı ermənilərə həftədə adambaşına 5 kiloqram ərzaq yardımı etməsinə, eyni zamanda, onlar üçün evlərin tikintisini həyata keçirməsinə baxmayaraq, Qarabağa qayıtmaq istəyən ermənilərin sayı çox deyil. Onlardan bəziləri isə gətirildikdən az sonra Xankəndini tərk edir.
Azərbaycan tərəfi isə bəyan edir ki, hazırda Qarabağda 25 min civarında erməni yaşayır. Bütün bunlar onu deməyə əsas verir ki, Qarabağın əsl sahiblərinin tez bir zamanda öz ata-baba yurdlarına qayıtması ermənilərin həmin bölgəni Ermənistana və ya Rusiyaya birləşdirmək kimi iddialarına tam son qoyacaq.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
