Birləşmiş Ştatlar Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması, sərhədlərin açılması üçün sanki tələsir və hər vasitə ilə bu məsələni gündəmdə saxlamağa çalışır. Bundan əvvəl ABŞ prezidentinin Təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Ceyk Sallivan bir neçə dəfə Türkiyə Prezident Adminstrasiyasının sözçüsü İbrahim Kalınla telefon danışığında bu məsələyə xüsusi toxunub. Hər dəfə eyham vururdu ki, bu istiqamətdə işləri sürətləndirin.
İndi də ABŞ Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşdırılmsası ilə bağlı əlavə addımların atılmasını ortaya atır. Məsələ ondadır ki, ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken və Türkiyə xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu arasında telefon danışığı olub. İki ölkə rəsmiləri Ermənistan-Türkiyə münasibətlərinin normallaşması prosesini müzakirə ediblər. Qeyd olunur ki, iki ölkənin xarici işlər nazirləri ABŞ-ın Türkiyə ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması səylərini təşviq etmək üçün ata biləcəyi əlavə addımları da müzakirə ediblər.
Maraqlıdır, ABŞ niyə bu qədər israr edir? Əlavə addımların atılması deyilərkən nələr nəzərdə tutulur?
“ABŞ-ın belə mövqedən çıxış etməsinin digər səbəbi Rusiya faktoru ilə əlaqədardır”
Məsələyə münasibət bildirən sabiq diplomat, politoloq Fikrət Sadıqov bununla bağlı bir sıra məqamlara toxundu: “Bunun səbəbləri müxtəlifdir. Əvvəla, həmişəki kimi burada böyük dövlətlərin ikili yanaşmaları var. ABŞ-ın Ermənistan məsələsində belə israr etməsinin timsalında biz bunu görürük. Problem ondadır ki, onlar bu məsələyə tam ədalətli yanaşmır. Azərbaycan müharibədə qalib gələn tərəfdir. Bu baxımdan sərhədlərin delimitasiya və demarkasiyası sürətləndirilməlidir, eyni zamanda sülh sazişi imzalanmalıdır. Ondan sonra Türkiyə ilə hərtərəfli münasibətlər qurulmalıdır. Ancaq görünən odur ki, ABŞ sadalanan məsələlərdən əvvəl Türkiyə-Ermənistan sərhədlərinin açılmasına səy göstərir. Belə olan halda Ermənistan arxayınlaşır, delimitasiya və sülh sazişi məsələlərində prosesi yubadır. ABŞ-ın belə mövqedən çıxış etməsinin digər səbəbi Rusiya faktoru ilə əlaqədardır. Vaşinqton Türkiyə-Ermənistan yaxınlaşmasından istifadə edərək bu ölkəni Rusiyadan qoparmaq istəyir. Çünki Türkiyə NATO üzvüdür və Ermənistanla sərhədə malikdir. Birləşmiş Ştatlarda belə hesab edirlər ki, sərhədlər açılsa, münasibətlər normallaşsa, Ermənistanı Rusiyadan qoparmaq daha asan olacaq. O da bir reallıqdır ki, Türkiyə-Ermənistan münasibətləri məsələsində ABŞ daha çox İrəvanın yanındadır. Təəssüf ki, belə bir reallıq da var. Türkiyə ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması ilə bağlı əlavə addımların atılmasına gəldikdə isə, görünür, Vaşinqton İrəvandan İstanbula birbaşa təyyarə reyslərinin açılması ilə kifayətlənmək istəmir. Çox güman ki, buna bənzər digər addımların atılmasını da istəyir. Təki proses sürətlənsin”.
Politoloq onu da əlavə etdi ki, iki ölkə arasında bu il müəyyən yaxınlaşmanın olacağı gözlənilir.
Vidadi ORDAHALLI
