Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm prioritetlərdən biri beynəlxalq birliyə fəal inteqrasiya, region və digər dünya ölkələri ilə qarşılıqlı əməkdaşlığın miqyasının davamlı şəkildə genişləndirilməsidir. Bu, Azərbaycanın dinamik inkişafını təmin edən əsas faktorlardan biri hesab edilir. Ötən dövr ərzində qeyd edilən istiqamətdə əldə edilən nailiyyətlər də deyilənlərin praktiki təsdiqi sayıla bilər.
Real vəziyyətin təhlili göstərir ki, dünyaya inteqrasiya siyasətində Azərbaycan həm malik olduğu enerji resurslarından, həm də əlverişli coğrafi mövqeyindən uğurla istifadə edir. Bu fonda Azərbaycanın regional və qlobal müstəvidə enerji təhlüksizliyinə töhfə verdiyi xüsusi diqqət mərkəzində yer alır. Eyni zamanda, ölkəmizin nəliyyat-logistika imkanları da artıq bu prosesdə həlledici rol oynamağa başlayıb.
Avropa və Asiyanın nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin kəsişmə nöqtəsində yerləşməsi, dünyada enerji ehtiyatlarına tələbin yüksəlməsi fonunda zəngin karbohidrogen resurslarına malik olması kimi amillər də Azərbaycanla əməkdaşlığın genişləndirilməsini dünya dövlətləri üçün daha cəlbedici hala gətirir. Artıq birmənalı şəkildə qəbul edilmiş həqiqətdir ki, uğurla həyata keçirilən transmilli enerji-nəqliyyat-kommunikasiya layihələri Azərbaycanı dünyanın aparıcı dövlətləri və şirkətləri üçün mühüm tərəfdaşa çevirib. Bu şəraitdə Azərbaycanın yürütdüyü xarici siyasət strategiyası ölkənin müstəqilliyinin daha da möhkəmlənməsinə, davamlı inkişafına və milli maraqlarını maksimum səviyyədə təmin edilməsinə yönəlib. Azərbaycan malik olduğu neft-qaz resurslarından istifadə ilə bağlı mükəmməl strategiya müəyyən edərək, beynəlxalq miqyasda artan enerji ehtiyacı ilə milli maraqlarını uğurla uzlaşdıra bilib. Ölkəmizin bu uğuru qlobal miqyasda etiraf edilir, eyni zamanda Azərbaycan etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunur. Bu, Bakıda “Cənub Qaz Dəhlizi” Məşvərət Şurası çərçivəsində keçirilən nazirlərin VIII toplantısı kontekstində özünü bir daha qabarıq şəkildə büruzə verdi. Tədbir çərçivəsində səsləndirilən fikirlər “Cənub Qaz Dəhlizi”nin istismara verilməsindən sonra ötən müddət ərzində daha çox sayda Avropa ölkəsinin bu layihəyə qoşulmaq niyyətini meydana qoydu. Fəaliyyət dövrü ərzində “Cənub Qaz Dəhlizi”nin yeni təhlükəsiz və sabit enerji mənbəyi olduğu təsdiqlənib. Bu vəziyyətdə Avropa Azərbaycanı özünün enerji təhlükəsizliyini təmin edən etibarlı və strateji tərəfdaş kimi qəbul edir. Təbii ki, bu da Azərbaycanla Avropa arasında qarşılıqlı əməkdaşlığı daha da gücləndirir. Təsadüfi deyil ki, hazırda Azərbaycan Avropa enerji qaz bazarında prosesləri istiqamətləndirə biləcək ölkələrdən biri hesab olunur. Ölkəmizin özünü etibarlı partnyor kimi təsdiq etməsi Avropadakı istehlakçıların Azərbaycana inam və rəğbətini daha da artırıb. Məhz bunun nəticəsidir ki, hazırda Azərbaycandan qaz alan Qərb dövlətləri bu sahədə qarşılıqlı əməkdaşlığı genişləndirməyə can atır, Azərbaycan qazı getməyən Avropa ölkələri isə bu müstəvidə müvafiq əməkdaşlıq münasibətlərinin qurulması üçün ölkəmizlə danışıqlar aparır. Avropa Komissiyasının enerji məsələləri üzrə komissarı xanım Kadri Simson ölkəmizin təşəbbüsü ilə ərsəyə gələn “Cənub Qaz Dəhlizi”nin Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün vacib əhəmiyyət kəsb etdiyini, Azərbaycanın Avropa İttifaqı üçün etibarlı tərəfdaş olduğunu bildirir. Bu fonda Avropa ölkələri Azərbaycandan əlavə qaz almaq niyyətlərini ortaya qoyublar. Buna Azərbaycan tərəfdən müsbət cavab verilib və yaxın tezlikdə bu xüsusda müvafiq müqavilələrin izalanması gözlənilir.
Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlıq strateji xarakter alır
Hazırda Azərbaycan üçün əsas məqsədlərdən biri istehlak səviyyəsi bütün parametrlər baxımından yüksək olan Avropa bazarlarına təbii qaz nəqlinin həcminin artımına nail olmaqdır. Bu məsələ ətrafında intensiv danışıqlar gedir və yaxın tezlikdı müvafiq müqavilələrin imzalanması gözlənilir.
Bu arada qeyd edək ki, aparılan hesablamalara əsasən, “Cənub Qaz Dəhlizi”nin buraxılış gücünü il ərzində 34 milyard kubmetrə kimi artırmaq mümkündür. Perspektivdə, Azərbaycanla yanaşı, bir sıra digər ölkələrin də təbii qaz resurslarının müəyyən hissəsinin “Cənub Qaz Dəhlizi” vasitəsilə Avropaya nəqli proqnozlaşdırılır. Bütün bunlar “Cənub Qaz Dəhlizi”nin dünyada mövcud enerji böhranları şəraitində Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün nə dərəcədə əhəmiyyətli olduğunu daha aydın təsəvvür etməyə imkan verir. Qeyd edilənlər fonunda Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyması, strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməsi müşahidə edilir. Qərbdə də Avropa İttifaqı üçün Azərbaycanla tərəfdaşlıq münasibətlərinin böyük əhəmiyyət kəsb etdiyi açıq etiraf edilir. Elə bundan irəli gəlir ki, qarşılıqlı əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsi üçün iqtisadi sərmayə planı çərçivəsində Azərbaycana Avropa İttifaqı tərəfindən 2 milyard avroluq maliyyə paketinin ayrılması barədə qərar qəbul edilib. Ölkəmizlə Avropa İttifaqı arasında dərinləşən əməkdaşlıq və bunun “Cənub Qaz Dəhlizi” Məşvərət Şurası çərçivəsində keçirilən nazirlərin VIII toplantısı fonunda özünü bir daha qabarıq şəkildə büruzə verməsi anti-Azərbaycan qüvvələri, o cümlədən Ermənistanı ciddi şəkildə narahat edir. Bunu erməni mediasının və ekspertlərinin sözügedən toplantı və onun nəticələri barədə çoxsaylı şərhlərindən də görmək mümkündür. Burada Azərbaycanın Avropa ilə enerji sahəsində yeni əməkdaşlıq münasibətləri Ermənistanın növbəti məğlubiyyət və uğursuzluğunun təzahürü kimi qəbul edilir. Azərbaycan isə enerji müstəvisində yeni nailiyyətlərə imza atnaqda davam edir. Bu, həm də ölkəmizin dünyaya inteqrasiyasında müəliifi olduğu nailiyyətlərin sayını daha böyük sürətlə artırır.
Tahir TAĞIYEV Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
