Son 30 ildə erməni tarixçiləri tarixi Azərbaycan şəhəri İrəvanın tarixini, yaşını saxtalaşdırmaqla məşğul olublar. Onlar İrəvana qondarma “Erebuni” adı qoymaqla onu erməniləşdirməyə çalışıblar, cild-cild kitablar yazıblar, saysız məqalələr çap ediblər. Bir sözlə, o hərəkət qalmayıb ki, etməsinlər, lakin göstərdikləri bütün cəhdlər iflasa uğrayır, çünki özləri özlərini inkar edirlər. Bu gün erməni müəlliflərinin yazdığını 40-50 il bundan əvvəl yazılmış sənədlə tutuşduranda açıq görsənir ki, yeni yazılanlar quru iddiadan və cəfəngiyyatdan başqa bir şey deyil.
Son günlər üzə çıxarılıb ki, Ermənistan Sovet Ensiklopediyasının 3-cü cildinin 571-ci səhifəsində açıq şəkildə XIV əsrin sonlarından 1828-ci ilə qədər İrəvanın azərbaycanlılar tərəfindən idarə edildiyi, şəhərə azərbaycanlıların rəhbərlik etdiyi yazılır. Əmir Səaddan (XIV əsrin sonu - 1410) tutmuş sonuncu İrəvan xanı Huseynqulu xan Qacara ((1807-1827)) qədər hamısının adi qeyd edilib və hakimiyyət illəri göstərilib.
Ermənistan Sovet Ensiklopediyası özü İrəvanın Azərbaycan şəhəri olduğunu təsdiqləyir və ermənilərin saxta 2800 yaşlı Erebuni cəfəngiyyayını inkar edir.
“İrəvanın Azərbaycan şəhəri olduğu təsdiqlənib, amma onlar bunu gizlətməyə çalışırlar”
AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, əli qələm tutan ermənin hər biri “tarix” yazmağa başlayıb, özlərinı mifik tarix yaradıblar, ətrafda yaşayan xalqların tarixinə əl uzadıblar, öz xeyirlərinə saxtalaşdırmağa cəhdlər ediblər. Ermənilərin tarixi saxtalaşdırmaqla dələduzluq etdiklərini deyən Q.Hacıyevin sözlərinə görə, Sovet dövründə onlar Kremldəki havadarlarına arxayın olaraq Azərbaycan xalqının, eləcə də gürcülərin tarixinə böhtanlar ataraq özlərinin “üstün” olduğunu “sübut” etməyə cəhdlər ediblər. “Ermənilər bizim ərazilərimizə köçürüləndən sonra burada özlərinə saxta tarix yaratmaqla məşğul olmağa başladılar və Azərbaycan şəhərlərini də erməniləşdirmək işinə əl atdılar. Onlar təkcə İrəvanın deyil, başqa şəhərlərin də tarixini “qədimləşdiriblər”. Guya bu İrəvan yox, “Erebuni” olub və onun yaşı 2800 ildir və sair. Maraqlıdır ki, ermənilər o qədər saxta, yalan yazıblar ki, İrəvanın yaşını qədimləşdirmək üçün əksərən bir-birinə zidd rəqəmlər yazırlar. Bütün günü yalan yazdıqları üçün özlərini dolaşıq salırlar. Hətta yadımdadır, keçən əsrin 60-cı illərində İrəvanın 2750 illiyini qeyd etmişdilər. Bunlar ortaya o qədər qondarma rəqəmlər atırlar ki, adam mətəl qalır. Bir sözlə uydurmalarla “faktlar” yaratmağa çalışıblar”.
Q.Hacıyevin sözlərinə görə, ermənilər nə qədər saxtakarlığa cəhdlər etsə də, tarixi həqiqətləri inkar edə bilmirlər. Həqiqətin üstünü nə qədər örtmək istəyirlərsə buna nail ola bilmirlər deyən Q.Hacıyev deyir ki, Sovet dövründə ermənilər çoxlu tarixi saxtakarlıqlar ediblər, amma nədənsə ensiklopediyalarda bəzi tarixi faktlar yer alıb: “Sovet dövründə çap olunan ensiklopediyalarda bu faktlara yer verilirdi, bəzən tarixi həqiqət cüzi də olsa işıqlandırılırdı. O da təsadüfən, inkar etmək mümkün olmayanda. Amma onu elə də parlaq vermirdilər. Həm Sovet Rusiyası Ensiklopediyasında, həm də digər keçmiş SSRİ respublikalarının ensiklopediyasında ermənilərin tarixinə aid məlumatlar var, amma qəribədir ki, ermənilər o yazılanların heç birini qəbul etmirlər. Hətta öz tarixçilərinin Sovet dövründə, yaxud ondan əvvəlki çağlarda yazdıqlarını inkar edirlər, yaxına qoymurlar. Ermənilər obyektiv tarixdən imtina edib uydurmalara maraq göstərirlər. Erməni tarixçiləri yaxşı bilir ki, Ermənistan Sovet Ensiklopediyasında da İrəvanın Azərbaycan şəhəri olduğu təsdiqlənib, amma onlar bunu gizlətməyə çalışırlar. İrəvan Azərbaycan şəhəridir və oranın əsas əhalisinin azərbaycanlılar olduğu məlumdur. Ermənilər ora çox sonralar bəlli tarixdə köçürülüb və süni surətdə şəhərin erməni əhalisinin sayının artırılması üçün kampaniyalar həyata keçirilib. İrəvanın ermənilərin tarixi ilə heç bir bağlılığı yoxdur, sözügedən ensiklopediyada əks olunanlar da açıq göstərir ki, ermənilər İrəvana sonradan gəlmədilər. Bu ensiklopediyada yazılanlar “Erebuni” cəfəngiyyatını ifşa edir və ermənilərə bu torpağın sahiblərinin türklər olduğunu göstərir. Bu erməni yalanlarına ağır bir zərbədir. Bundan başqa bəzi erməni tarixçiləri də həqiqəti dilə gətirməyə başlayıb. Amma ermənilər bu yazılanlardan tamamilə imtina etdilər və Qacarlar sülaləsinin hakimiyyəti haqqında uydurmalar yazdılar. İrəvanda məscidlərdən tutmuş başqa abidələrə qədər hamısını söküb dağıdıb yer üzündən sildilər ki, oradan Azərbaycan türklərinin izlərini itirsinlər” - deyə Q.Hacıyev bildirdi.
İradə SARIYEVA
