“Qarabağ münaqişəsinin həllinin əsas prinsiplərinə dair sənədlərdə azərbaycanlıların Qarabağa qayıtması ilə bağlı bənd olmayıb”. Bunu Ermənistanın eks-prezidenti Serj Sarkisyan erməni mediasına verdiyi geniş müsahibədə deyib.
O, Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasının əsas prinsiplərinə dair sənədlərdə problemin yekun həllinə qədər azərbaycanlıların Qarabağ ərazisinə qayıtması ilə bağlı bənd olmadığını sərsəmləyib: “Siz bu sənədlərdə, ən azı əsas prinsiplərə aid təkliflərdə, heç bir sənəddə, heç bir yerdə azərbaycanlıların Dağlıq Qarabağ ərazisinə qayıtmalı olmaları barədə qeyd belə görə bilməzsiniz. Yoxdur belə şey”.
Onun sözlərinə görə, azərbaycanlıların Qarabağın statusu ilə bağlı referendumda iştirakı məsələsi böyük razılaşmanın problemi idi. Burada Ermənistan tərəfinin mövqeyi belə olacaqdı: “Azərbaycanlılar referendumda ermənilər Azərbaycanda keçirilən parlament seçkilərində iştirak etdikləri kimi iştirak edə bilərlər. Biz həmişə demişik və bu heç bir halda bizim işimizə təsir etmir, bəli, müvəqqəti köçkünlərin daimi yaşayış yerlərinə qayıtmalı olduğunu qəbul edirik. Ancaq bu, o zaman baş verə bilər ki, həmin ərazidə hazırki hakimiyyət orqanlarının məsələsi həll olunsun”.
Maraqlıdır, Serj Sarkisyanın Qarabağ danışıqlarının mahiyyəti barədə səsləndirdiyi məlum fikirlər nə dərəcədə həqiqətə uyğundur? Ümumiyyətlə, deyilənlər reallığı əks etdirirmi?
“44 günlük müharibəyə qədərki danışıqların hər birində Azərbaycan tərəfi öz şərtlərini ortaya qoyub”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən “SƏS” Media Qrupunun rəhbəri, politoloq Bəhruz Quliyevin Fikrincə, Serjik danışıqların məzmununu əxlaqsızcasına təhrif edir: “Serj Sarkisyanın Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması prosesi dövründə, yəni onun prezident olduğu vaxtlarda aparılan danışıqlar zamanı guya sənədlərdə problemin yekun həllinə qədər azərbaycanlıların Qarabağ ərazisinə qayıtması ilə bağlı bəndin olmamasını bildirməsi növbəti erməni nağılından başqa bir şey deyil. Fakt budur ki, 44 günlük müharibəyə qədərki danışıqların hər birində Azərbaycan tərəfi öz şərtlərini ortaya qoyub. Birmanalı olaraq bəyan edirdi ki, Qarabağdan qaçqın düşmüş azərbaycanlılar öz doğma yurd-yuvalarına qayıtmalı, habelə separatçı-quldur rejimin Azərbaycanın ərazisində “referendum” keçirməsi qətiyyən yolverilməzdir. BMT-nin dörd qətnaməsində də açıq-aydın vurğulanırdı ki, Qarabağdan qaçqın düşmüş azərbaycanlılar qeyd-şərtsiz öz evlərinə, torpaqlarına geri dönməlidirlər. Lakin göründüyü kimi, bu proses nəinki uzanırdı, üstəlik danışıqlara ümid də qalmamışdı. Hətta hakimiyyətdən devrilməsinə rəğmən S.Sarkisyan tərəfindən səslənən bu sərsəmləmə sübut edir ki, əgər o hakimiyyətdə qalsaydı və “sülh danışıqları” davam etsəydi, proses yenə də yerindən tərpənməməsi ilə davam edəcəkdi. Belə vəziyyət isə əlbəttə ki, əbədiyyən qala bilməzdi. Nəticədə Azərbaycan dövləti və xalqı Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev cənablarının qətiyyəti sayəsində özü-öz problemini həll etdi. BMT-də qəbul edilmiş qətnamələrin tələblərini müharibə yolu ilə həll etdi. Bu gün isə Sarkisyanın, yaxud Köçəryanın, eləcə də daşnak düşüncəli ünsürlərin nə demələrinin ümumiyyətlə heç bir əhəmiyyəti yoxdur”.
Politoloq onu da qeyd etdi ki, hansısa status barədə danışmaq boş fərziyədir: “Qarabağın “statusu”, yaxud, “referendum” və s. kimi lüzumsuz “ideyalar” isə erməni faşizmi ilə birlikdə şanlı Azərbaycan Ordusunun şücaəti sayəsində cəhənnəmə göndərilib. Qarabağın statusu məsələsi haqqında danışmaq boş fərziyyədir. Status məsələsi artıq həll olunub. Yaxşı olardı ki, S. Sarkisyan və onun kimi qaniçən quldurlar öz müqəddəratları üçün erməni xalqını aldatmaqdansa, düşünüb-daşınsınlar. O mənada ki, insanlığa qarşı törətdikləri cinayət əməllərinə görə gec, ya da tez cavab verməli olacaqlar. Onlar illərlə erməni xalqını aldadaraq hakimiyyətlərini uzadıblar. O dövr artıq bitdi. Azərbaycan öz doğma torpaqlarına geri dönür”.
Obaxımdan politoloq hesab edir ki, yeni reallığı bütün dünya qəbul edir.
Vidadi ORDAHALLI
