Erməni faşizminin ifşası istiqamətində bu gün Azərbaycan tərəfindən məqsədyönlü addımlar atılmaqda, onun yaratdığı təhdidlər üzə çıxarılmaqdadır. Xatırladaq ki, bu prosesdə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin müstəsna xidmətləri var.
Azərbaycan dövlət başçısı Ermənistanda faşizm ideologiyasının çiçəklənməsi haqda məsələni dəfələrlə gündəmə gətirib. Sonuncu dəfə Gəncə şəhərində səfərdə olan zaman AZƏRTAC-a müsahibəsində Prezident İlham Əliyev yenidən bu mövzuya toxunub: "Bu adam - erməni faşist Qaregin Njde faşist olub. Bu adam cəllad olub. Bu adam günahsız azərbaycanlıların və ondan sonra İkinci Dünya müharibəsi zamanı sovet ordusunun əsgərlərini, zabitlərini qətlə yetirib. Bu Njde faşistdir və bunu hər kəs bilməlidir. Ancaq Ermənistanda onun qəhrəmanlaşdırılması gedir. Əgər bu, təkcə əvvəlki faşist hakimiyyətlə bağlı olsaydı, dərd yarı idi. Ancaq əfsuslar olsun ki, indiki Ermənistan hakimiyyəti faşistləri təbliğ edir, onları müdafiə edir. Moskvada ermənilərin diaspor təşkilatının xətti ilə bu dözülməz aksiyanın keçirilməsi heç bir çərçivəyə sığmır. Çünki Rusiya özü faşizmin qəhrəmanlaşdırılmasına qarşı gedən mübarizədə ön sıralardadır, Azərbaycan kimi. Bu məsələ ilə bağlı Rusiya tərəfi ilə dəfələrlə fikir mübadiləsi olub. Prezidentlər səviyyəsində, digər vəzifəli şəxslər səviyyəsində, ictimai təşkilatlar səviyyəsində biz həmfikirik. Faşizmin baş qaldırmasına yol vermək olmaz. İkinci Dünya müharibəsinin tarixi ilə bağlı təhrifetmə cəhdlərinə son qoyulmalıdır. Bu siyasət dünyanı uçuruma aparacaq. Faşizmi qəhrəmanlaşdırmaq olmaz. Amma bir tərəfdən Ermənistan rəsmən bu fikirlərə qoşulsa da, faktiki olaraq Njde kimi faşistin qəhrəmanlaşdırılması ilə bağlı konkret addımlar atır. Bugünə qədər Ermənistanda, İrəvanda faşist Njdenin adını daşıyan küçələr, meydanlar, metro stansiyası var, ona böyük - altımetrlik abidə qoyulub. Bu abidə bugünə qədər sökülməyib".
Məsələ ilə bağlı rus cəmiyyətinin nümayəndələri də Azərbaycanın mövqeyinin haqlı olduğunu qəbul edir. Moskvada ermənilərin Hitlerin əlaltısı Qaregin Njdeni tərənnüm edən film nümayiş etdirmək cəhdinə verilən reaksiyalar da bunu təsdiq edir. Rusiya Dövlət Dumasının MDB işləri, Avrasiya inteqrasiyası və həmvətənlərlə əlaqələr komitəsinin sədri Leonid Kalaşnikov Rusiya Erməni İttifaqının faşist terrorçu Qaregin Njde haqqında filmi nümayiş etdirməyə cəhdi barədə yaranmış qalmaqaldan danışarkən bildirib: “Benderanın şöhrətlənməsinə reaksiya veririksə, Njdenin qabardılmasına niyə səssiz qalmalıyıq? Bəli, bu, ermənilərin mərkəzidir, amma bu şəhər, təəssüf ki, Ermənistanın deyil, Rusiyanın paytaxtıdır. Xüsusən də belə fiqurların məşhurlaşması millətçiliyin ən pis formasında dirçəlməsinə gətirib çıxarır. Bunu Paşinyan deyil, Ermənistanın keçmiş rəhbəri Serj Sarkisyan Moskvada fəal şəkildə təşviq etməyə başlayıb. Əlbəttə, demək olar ki, ermənilərin özlərinə qəhrəman seçməsi öz işləridir. Lakin onda belə sual yaranır: əgər siz belə suveren, məğrur və qüdrətlisinizsə, Rusiyadan nə istəyirsiniz?".
Rusiyalı hərbi ekspert, “Milli müdafiə” jurnalının baş redaktoru İqor Korotçenko isə hesab edir ki, Qaregin Njdeni tərənnüm edən film nümayiş etdirmək cəhdi sırf genişmiqyaslı siyasi təxribatdır. Bu, ermənilərin Rusiyada nasizmi tərənnüm etmək cəhdidir: “Rusiyanın müdafiə naziri, ordu generalı Sergey Şoyqunun rəhbərliyi altında işıq üzü görən “1941-1945-ci illər Böyük Vətən müharibəsi” 12 cildlik ensiklopediyasında bildirilib ki, İkinci Dünya müharibəsi zamanı Njde Bolqarıstan ərazisində 30-dan çox milliyyətcə erməni agenti cəlb edərək onların təxribat təlimlərini təşkil edib. O zaman bu agentlərin təxribat və terror aktları törətmələrinin qarşısı alınaraq 17 diversant saxlanılıb, qalanları isə axtarışa verilib. Yeri gəlmişkən, Njdenin davamçıları 1977-ci ildə Moskvada silsilə terror aktları, o cümlədən metroda çoxlu sayda insanın ölümünə səbəb olan partlayış törədiblər. Onlar erməni millətçiləri idilər”. Korotçenko onu da qeyd edib ki, Ermənistanda radikal millətçilik və separatçılıq meyilləri sonradan qonşu dövlətlərə qarşı ərazi iddialarına səbəb olub.
İndiki halda ekspertlər hesab edir ki, erməni faşist Qaregin Njde haqqında filmin yayımının dayandırılması həm Rusiya, həm Azərbaycan, həm də bütün MDB məkanı üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edən siyasi hadisədir. Əlbəttə ki, bu məsələ Azərbaycan dövlətinin, şəxsən Prezident İlham Əliyevin apardığı uğurlu xarici siyasətin nəticəsidir. Çünki ilk dəfə olaraq bu məsələni siyasi müstəviyə gətirən məhz Azərbaycan dövlət başçısı olub. Belə ki, prezident İlham Əliyev əvvəlki illərdə də dəfələrlə bu erməni faşistləri haqqında öz çıxışlarında məsələ qaldırıb və beynəlxalq təşkilatlar qarşısında, ölkələr qarşısında qəti mövqeyini ortaya qoyaraq bildirib ki, faşistlərin qəhrəmanlaşdırılmasına imkan vermək olmaz. Tarixi faktdır ki, Njde faşist cəlladı olub. İlk öncə günahsız azərbaycanlıları və ondan sonra İkinci Dünya müharibəsi zamanı sovet ordusunun əsgərlərini, zabitlərini qətlə yetirib. Ermənistanda isə onun qəhrəmanlaşdırılması gedir. Həmçinin, Ermənistanın bugünkü hakimiyyəti faşistləri təbliğ edir, onları müdafiə edir. Əlbəttə ki, Rusiyanın özünün də eynən Azərbaycan kimi faşizmin qəhrəmanlaşdırılmasına qarşı gedən mübarizədə ön sıralarda olmasına rəğmən Moskvada ermənilərin diaspor təşkilatının xətti ilə bu dözülməz aksiyanın keçirilməsi heç bir çərçivəyə sığmır. Elə prezident İlham Əliyevin müsahibəsində qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan və Rusiya faşizmin baş qaldırmasının, İkinci Dünya müharibəsinin tarixi ilə bağlı təhrifetmə cəhdlərinin yolverilməz olması xüsusunda bütün səviyyələrdə tamamilə həmrəydilər. İrəvanda faşist Njdenin adını daşıyan küçələrin, meydanların, metro stansiyasının olması, ona böyük abidənin qoyulması onu göstərir ki, erməni faşizmi hələ də yaşayır. Əlbəttə, onlar İkinci Qarabağ müharibəsində aldıqları ölümcül zərbədən sonra artıq əvvəlki illərdə olduqları qədər fəal deyillər. Lakin Ermənistanda faşizm yenidən baş qaldırır. Bu fonda məlum müsahibəsində məsələ ilə bağlı konkret mövqeyini növbəti dəfə ortaya qoyaraq, Prezident İlham Əliyev bir daha vurğuladı ki, Azərbaycan heç vaxt imkan verə bilməz ki, regionda erməni faşizmi yenidən baş qaldırsın. Əgər Ermənistan yenə də Azərbaycan üçün potensial təhdidə çevrilərsə, bu zaman o, yerindəcə məhv ediləcək.
Nahid SALAYEV
