Dünyanın xüsusi diqqət mərkəzində yer alan Ukrayna böhranı Qərb dünyasında ciddi parçalanmaya yol açmaqdadır. Hesab edilir ki, bu gedişlə Qərb ölkələri arasında kəskin fikir ayrılıqları ciddi fəsadlarla müşayiət ediləcək. Baş verənlərlə bağlı nüfuzlu "Faynənşl Tayms" qəzeti yazır ki, Qərb yenidən ciddi sınaq qarşısındadır.
Qeyd edilir ki, Fransa və Almaniya İngiltərənin Rusiyaya qarşı döyüşkən siyasətini narahatlıqla izləyir. Berlin və Paris Moskvaya qarşı daha təmkinli diplomatiyaya üstünlük versə də, London ABŞ-ın kursunu tamamilə qəbul edib. Kiyevi tank əleyhinə qurğularla təchiz edərək, Ukraynaya qaçılmaz müdaxiləni bəyan edib. Məlumata görə, Fransa və Almaniya Böyük Britaniyanın özünü ABŞ-ın fəal müttəfiqi kimi təqdim etməsini narahatlıqla izləyir. Qeyd olunur ki, İraq müharibəsi zamanı olduğu kimi, Şərqi Avropadakı böhran Qərbi iki düşərgəyə parçalaya bilər: bir tərəfdə ingilis-amerikan, digər tərəfdə isə fransız-alman. Məhz belə bir vxtda bəlli olub ki, ABŞ hakimiyyəti yaxın zamanlarda Şərqi Avropaya və NATO ölkələrinə əlavə qoşun göndərmək niyyətindədir. Xatırladaq ki, daha əvvəl Pentaqonun sözçüsü Con Kirbi jurnalistlərə bildirmişdi ki, ABŞ Avropaya 8500 əsgər göndərməyə hazırdır. Onun sözlərinə görə, bunlar döyüş, kəşfiyyat, aviasiya, tibb və nəqliyyat bölmələri olacaq. Qeyd edək ki, son zamanlar Rusiyanın Ukraynaya potensial müdaxiləsi ilə bağlı iddialar Ukraynada və bütün Qərb ölkələrində tez-tez səslənir. Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov bu cür xəbərləri boş və gərginliyin əsassız artırılması kimi qiymətləndirərək, Rusiyanın heç kim üçün heç bir təhlükə yaratmadığını vurğulayıb. Peskov bu cür iddialara haqq qazandırmaq üçün təxribatların baş verə biləcəyini qeyd edib və belə cəhdlərin ən ağır nəticələrinin olacağı barədə xəbərdarlıq edib. Baş verənlər fonunda BBC radiosu bildirir ki, hazırda Vladimir Putinin fikirlərini və planlarını anlamağa çalışmaq çətin məsələdir: “Bu, Kremlin xoşuna gəlir: hamı təxmin etməyə çalışsın. Rusiya prezidenti Putinin Ukrayna ilə bağlı planı nədən ibarətdir? Moskva genişmiqyaslı işğala hazırlaşır, yoxsa kiçikmiqyaslı əməliyyat olacaq? Və ya müharibə təhdidi sadəcə eskalasiya siyasətidirmi? Bu xüsusda Kremlin cızdığı krossvordun görünən hissələri Qərbi narahat edir: 1.Ukrayna sərhədində təxminən 100 min Rusiya əsgəri var; 2.Moskva quruda və dənizdə təlimlərə başlayıb; 3.Fevral ayında Belarus-Rusya birgə təlimləri başlayacaq; 4.Kreml ABŞ tərəfindən rədd ediləcəyini bildiyi tələblər irəli sürür (Ukraynanı NATO-ya qəbul etməmək və alyansın qoşunlarını Şərqi Avropa ölkələrindən çıxarmaq; 5. Putinin ruslar və ukraynalılar barədə "bir xalq, bir vahid" deməsi.
Bütün bunlardan sonra Vaşinqton və Moskva arasında sərt ritorika davam etməkdədir. Hakim partiyanın deputatı Yevgeni Popov bu xüsusda bildirib: "Ukrayna torpaqlarında NATO infrastrukturunu yerləşdirməyin. Biz NATO-nun "tərəfdaşlarımızı" tərk etməsini istəyirik. Sərhədlərimizdən çəkilin. Keçmiş sovet respublikalarından çıxın, çünki bu, rus xalqını təhdid edir. Vaxt azalır, bir qərar verməlisiz, həm də təcili". Əks halda nə ola bilər?
Bu sualıma deputat belə cavab verdi: "Əks halda bütün dünya üçün son dərəcə təhlükəli bir reaksiya veriləcək. Bəzi Qərb rəsmiləri Rusiyanın cəsarəti olmadığını deyir. Dostlar, həqiqətən görmək istəyirsizmi?". Rusiya rəsmiləri israr edirlər ki, NATO bu ölkənin milli təhlükəsizliyi üçün təhdiddir. Halbuki, Rusiya sərhədlərinin cəmi 6 faizi NATO ölkələrilə ortaqdır. Kremlin İtaliya və Macarıstan kimi NATO ölkələrilə yaxşı münasibətləri var, hətta bu alyansın üzvü olan Türkiyəyə müdafiə sistemləri satır. Üstəlik, NATO 70 ildən çoxdur ki, Rusiya sərhədlərindədir. Digər tərəfdən, yaxın gələcəkdə Ukrayna, Gürcüstan və hər hansı başqa keçmiş sovet respublikasının NATO-ya qəbul ediləcəyinə dair heç bir işarə yoxdur. Bəs nə üçün Kreml bu məsələni idefiksə çevirib? Qismən daxili səbəblərə görə. Məqsədlərdən biri rus xalqını sözdə düşmənə qarşı biləşdirməkdir. Eyni zamanda, səbəb bəlkə də o ola bilər ki, Rusiya bu vəziyyətdən Avropanın təhlükəsizlik düzənini Moskvanın maraqlarına uyğun şəkildə yenidən formalaşdırmaq üçün bəhanə olaraq istifadə edir, ya da öz təsir dairəsini genişləndirmək və "soyuq müharibənin" nəticələrini yenidən "yazmağa" çalışır. Bəs sonrakı addım nə olacaq?
Krossvordun bütün hissələri olmadığı üçün bunu ancaq təxmin edə bilərik. Sonrakı addım Amerikanın Avropa düzənini müzakirə etmək təklifinin Vladimir Putini qane edib-etməyəcəyindən asılı ola bilər. Rusiya lideri bu düzəni ləğv etmək fikrində qərarlıdırsa, Qərb və Şərq arasında hərbi qarşıdurmalar və uzunmüddətli mübahisələr yarana bilər. Rusiya Beynəlxalq Münasibətlər Şurasının baş direktoru Andrey Kortunov qeyd edir: "Ümid edirəm, indiyə kimi əldə etdikləri Putini qane edər. Mən onun müəyyən qədər uğur qazandığını düşünürəm. Qərblə dialoq qurdu, Ukrayna sərhədindəki gərginliyi qorumaqla Qərbin Rusiya tərəfinin təkliflərini nəzərə almaq üçün təşviq edilməsinə yardımçı oldu. Amma Putin vəziyyəti başqa cür dəyərləndirə bilər. Deyə bilər ki, Qərb Rusiyanı sonsuz və mənasız müzakirələrə cəlb etməyə çalışır və onun Ukraynaya təsiri artmaqda davam edəcək. Amma Rusiya vətəndaşları Ukraynada böyük bir hərbi əməliyyatda iştirak etməyə həvəs göstərmirlər". Məhz belə bir vaxtda diqqətçəkən məqam odur ki, Qərb ölkələri bir-birinin ardınca Ukraynadakı səfirlik əməkdaşlarını geri çağırır.
Bu fonda “Reuters” agentliyi Rusiyanın Ukraynaya qarşı irimiqyaslı hərbi müdaxiləsinin qaçılmaz olduğuna dəlalət edən informasiya yayıb. Orada bildirilir ki, Rusiya Ukrayna ilə sərhəddə qurulmuş səhra hospitallarına donor qan ehtiyatı yığır. Qan ehtiyatının son bir həftədir Ukrayna sərhədləri istiqamətində daşındığı bildirilir. Sərhədboyu qurulmuş səhra hospitallarına xüsusi həkim briqadaları göndərilir. Beynəlxalq Strateji Kəşfiyyat Mərkəzi (ICSI) isə Ukrayna ilə bağlı maksimal müharibə təhlükəsi statusu - qırmızı+ səviyyəsi elan edib. Bu, döyüş əməliyyatlarının başlaması ilə bağlı maksimal təhdid səviyyəsidir, daha sonra isə qara səviyyə gəlir ki, bu artıq müharibənin başlaması deməkdir.
Nahid SALAYEV
