ABŞ-da hesab edirlər ki, Ukraynaya hərbi müdaxilə edəcəyi təqdirdə Rusiyaya tətbiq ediləcək sanksiyalara cavab olaraq Moskvanın Avropaya qaz ixracını dayandıra bilər.
Əvvəllər Avropada istifadə olunan qazın təxminən üçdə birini təşkil edən Rusiya qazının tamamilə dayandırılmasının heç kim inanmırdı. Qeyd edilir ki, hətta soyuq müharibənin qızğın çağında da Sovet İttifaqı qaz ixracını dayandırmayıb.
Ancaq indi vəziyyət fərqlidir, Qərb Rusiyanı daha ağır sanksiyalarla hədələyir ki, Moskvanın da buna cavab olaraq Avropaya qaz nəqlini dayandıra bilər.
Vaşinqton da bu vəziyyətdə Avropanın ehtiyaclarını ödəmək üçün Asiya, Yaxın Şərq və Şimali Afrikadakı təbii qaz istehsalçıları ilə danışıqlar aparır.
ABŞ Milli Təhlükəsizlik Şurası və Dövlət Departamentinin adı açıqlanmayan yüksək vəzifəliləri deyib ki, Rusiya Ukraynanı işğal edərsə, ağır iqtisadi sanksiyalar tətbiq edəcəklər: "2014-cü ildə gündəmdə olmayan genişmiqyaslı nəticələri olan sanksiyaları tətbiq etməyə hazırıq".
İşğal olacağı təqdirdə Rusiyaya tətbiq olunacaq sanksiyaların nəticələrinin dərhal hiss olunacağını vurğulayan rəsmilər, Rusiyaya ixrac nəzarəti tətbiq edəcəklərini, bunun isə Rusiya prezidenti Vladimir Putinin iqtisadiyyatı sənayeləşdirmə hədəflərinə təsir edəcəyini deyib.
Rusiyanın sözügedən sanksiyalara cavab ssenarilərinə hazır olduqlarını bildirən ABŞ rəsmiləri, Rusiyanın cavablarının qlobal enerji bazarına və tədarük zəncirinə təsir etməməsi üçün də çalışdıqlarını deyib.
"Son zamanlar Rusiyadan tədarükün azalması səbəbindən Şimali Afrika, Yaxın Şərq və Asiyadan təbii qaz istehsalçıları ilə görüşlər keçiririk. Hazırda biz qlobal qaz hasilatçıları ilə onların imkanları və resursları barədə danışırıq, onların Avropaya nə qədər vəsait ayıra biləcəyi ilə bağlı məsləhətləşirik” - deyən rəsmilər Rusiyanın addımlarına cavab vermək üçün avropalı müttəfiqləri ilə də yaxın təmasda olduqlarını bildiriblər.
Digər tərəfdən, Qətərin ABŞ-ın köməyi ilə qaz nəqlini Avropaya yönləndirə biləcəyi bildirilir.
Rusiya Federasiya Şurasının sədr müavini Nikolay Juravlev isə bəyan edib ki, Avropa ölkələri Rusiyanı SWIFT beynəlxalq banklararası ödəniş sistemindən ayırsalar, Rusiyadan neft, qaz və faydalı qazıntılar ala bilməyəcəklər: “Biz xarici valyuta ala bilməyəcəyik, amma Avropa ölkələri neft və qaz ala bilməyəcək”.
“SWIFT bir ödəniş sistemidir, bir xidmətdir. Ona görə də Rusiyanı SWIFT-dən çıxarsalar, biz valyuta ala bilməyəcəyik, lakin alıcılar, ilk növbədə Avropa ölkələri bizim mallarımızı, neftimizi, qazımızı, metallarımızı və digər vacib məhsullarımızı əldə edə bilməyəcəklər. Onlara belə bir şey lazımdırmı? Mən belə düşünmürəm” deyə o bildirib.
O, qeyd edib ki, SWIFT rahat və sürətli olsa da, pul köçürməyin yeganə yolu deyil.
Qeyd edək ki, Britaniyanın baş naziri Boris Conson ABŞ və Avropa ölkələri iə Rusiyanın SWIFT sistemindən çıxarılmasını müzakirə etdiklərini açıqlayıb.
Tahir TAĞIYEV
