Yanvarın 23-ü axşam saatlarında Ermənistanın prezidenti Armen Sarkisyan vəzifəsindən istefa verdiyini açıqlayıb. Sarkisyan istefasına bir neçə mühüm faktorun səbəb olduğunu deyib.
Artıq sabiq sayılan prezident bəyanatında bildirib ki, vəzifəsindən istefaya getməsinə səbəb səlahiyyətlərinin məhdud olmasıdır: “2018-ci ildə prezident olmaq üçün verdiyim mühüm qərarı qəbul edərkən mənə verilən təklifdən çıxış etdim. Təklifə əsasən yeni prezident institutu xarici, iqtisadi, investisiya siyasətinə, diasporla əlaqələrə, o cümlədən milli maraqların müdafiəsinə, beynəlxalq arenaya, yeni elm və təhsil və yüksək texnologiya mühiti yaratmağa təsir alətləri olacaqdı. Bir müddət sonra 2018-ci ilin aprel-may hadisələri oldu. Sual yarana bilər ki, mən niyə həmin anda işdən çıxmadım? Cavab aydındır, çünki mən respublika Prezidenti kimi məsuliyyəti öz üzərimə götürmüşəm. Daxili parçalanmanın daha da dərinləşməsinə, son dərəcə mənfi nəticələrə səbəb ola biləcək toqquşmalara yol verməmək üçün əlimdən gələni etməyə borclu idim. Çalışmışam ki, uzun illər zəhmətim nəticəsində əldə etdiyim nüfuzdan, əlaqələrimdən istifadə edim, beynəlxalq siyasi və iqtisadi potensialımdan güclü, sabit dövlət qurmaq üçün istifadə edim".
Sarkisyanın qəfl istefa qərarına Ermənistan siyasi dairələrində reaksiya müxtəlifdir. Ermənistan Parlamentinin spikeri Alen Simonyan Milli Assambleyanın iclasında bildirib ki, Prezidenti hələ də istefasını geri götürə bilər. Ermənistan Konstitusiyasının müddəalarını xatırladan Simonyan qeyd edib ki, Prezident bir həftə ərzində istefasını geri götürərsə, Milli Assambleyanın sədri müvafiq bəyanatla çıxış edəcək: "Əks halda onun istefası qəbul edilmiş və qüvvəyə minmiş hesab olunacaq".
İstefa verən Ermənistan prezidenti Armen Sarkisyan həmçinin Karib hövzəsindəki kiçik Sent-Kits və Nevis ölkəsinin vətəndaşı olduğu bildirilir.
Bu barədə ermıni mediası yazıb. Nəşr qeyd edir ki, Sarkisyan öz bəyanatında istefanın bir neçə səbəbini qeyd edib, lakin onların real səbəblərlə çox az əlaqəsi var. İstefasının əsl səbəbi ən azı prezident seçilənə qədər başqa ölkənin vətəndaşı olması idi. Xüsusilə, Sarkisyan yaxın vaxtlara qədər Karib hövzəsindəki ada dövlətin - Sent-Kits və Nevisin vətəndaşı olub. Sarkisyan başqa vətəndaşlığın olub-olmaması barədə suala isə sübut təqdim etməyi təklif edib. Mövcud məlumatları təqdim etdikdən sonra öz versiyasını irəli sürüb. Xüsusilə, o, uzun illər əvvəl bu ölkəyə sərmayə qoyduğunu, bundan sonra payını ailəsinin bir üzvünə (2013-cü ildə Böyük Britaniyaya səfir təyin olunmazdan əvvəl) təhvil verdiyini bildirib. Sent-Kits və Nevis ölkəsi investisiya qarşılığında vətəndaşlıq verir. Sarkisyanın sözlərinə görə, o, xəbərdarlıq edilmədən vətəndaşlıq alıb. 2013-cü ildə o, səfir təyin olunmazdan əvvəl vətəndaşlıqdan imtina edilməsi barədə sənədlərin hazırlanması üçün göstəriş verib. Lakin 2017-ci ildə Sarkisyana prezident olmaq təklifi gələndə onun bu sərəncamı yerinə yetirmədiyi məlum olub. Bu məsələni həll etməli olan şəxs isə vəfat edib, Sarkisyan oğluna məktub yazıb və ondan prosesi başa çatdırmağı xahiş edib. Belə çıxır ki, Sarkisyan prezident seçilməzdən bir müddət əvvəl ada dövlətinin vətəndaşlığından imtina prosesinə başlayıb. Bu isə o deməkdir ki, o, bu vəzifəyə seçilə bilməzdi.
Təhlükəsizlik məsələləri üzrə ekspert Elşən Həsənov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Ermənistan prezidentinin istefası ilə bağlı daha inandırıcı versiyalar səslənib: “Başqa ölkənin vətəndaşı olması ilə bağlı səslənən versiya istefanın əsl səbəbi sayıla bilməz. Onda belə çıxır ki, indiyə qədər onun imza atdığı bütün sənəd və fərmanlar qanunsuzdur. A.Sarkisyan vətəndaşlığının dondurulmasını xahiş etdiyi andan özünü Sent-Kits və Nevisin vətəndaşı hesab etmədiyini bəyan edib. Prezident böyük ehtimalla Ermənistana qayıtmayacaq, çünki saxtakarlıq zəminində cinayət təqibi ilə üzləşə bilər. Ermənistan Konstitusiyasına əsasən növbədənkənar prezident seçkilərinə qədər dövlət başçısının səlahiyyətlərini Milli Məclisin spikeri Alen Simonyan icra edəcək. Başqa ölkənin vətəndaşı olması ilə bağlı faktı Sarkisyan inkar etmirsə, bu, birbaşa məsuliyyət yarada bilər. Çünki başqa ölkənin vətəndaşlığı öhdəlik yaradır ki, bu da prezident olmaq üçün qeyri məqbuldur. Çox güman ki, Ermənistanın hakim dairələri bu faktın üstündən sükutla keçəcək. Belə olmayacağı təqdirdə son 4 ildə dövlətlə bağlı verilən bütün rarlar qeyri-legetim sayılacaq.
Parlamentdə müxalif “Mənim şərəfim var” fraksiyasının lideri Artur Vanetsyan isə bildirib ki, Sarkisyanın istefası dövlətin qarşısında duran heç bir problemi həll etmədiyi üçün gecdir və mənasını itirib. Onun sözlərinə görə, sağlam siyasi məntiq çərçivəsində ölkənin indiki hakimiyyətinin davranışını anlamaq kifayət qədər çətindir, hətta mümkün deyil.
Prezidentin istefası ölkədə İkinci Qarabağ müharibəsindəki ağır məğlubiyyətdən sonra artıq bir ildən çoxdur davam edən siyasi təlatümlərin fonunda bu proseslərə heç bir təsir imkanlarının olmaması ilə əlaqələndir”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
