Məlum olduğu kimi, Ermənistan prezidenti Armen Sarkisyan istefa verib. A.Sarkisyan qeyd edib ki, qərarı heç də emosional deyil və müəyyən məntiqdən irəli gəlir. Onun sözlərinə görə, prezidentin hazırda xarici və daxili proseslərə təsir etmək üçün müəyyən səlahiyyətləri və imkanları yoxdur: “Mənim prezident kimi ölkənin daxili və ya xarici siyasətinə təsir göstərmək üçün heç bir imkanım yoxdur. Ölkə formaca prezident respublikasıdır, amma məzmunca yox”.
Məlumat üçün qeyd edək ki, A.Sarkisyan 2018-ci ilin martında Ermənistan prezidenti seçilib. O prezident seçiləndən bir ay sonra ölkədə hakimiyyət dəyişikliyi baş verib. Düzdür, Ermənistan konstitusiyasına görə, prezidentin elə də böyük səlahiyyəti yoxdur. Bununla belə, prezidenti parlament seçir. Bütün bunlar öz yerində. Ancaq o da var ki, Paşinyanla A.Sarkisyan arasında uzun müddət idi fikir ayrılıqları vardı. İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra tərəflər arasında ziddiyətlər bir az da artdı.
Bütün hallarda A.Sarkisyanın istefası delimitasiya və demorkasiya işlərinin, kommunikasiyaların açılması və digər bu kimi məsələlərin sürətlənməsinə hansısa formada müsbət təsir edəcəkmi? Yoxsa Paşinyan onun istefesından bəhanə kimi istifadə edib sözügedən prosesləri yubatmağa cəhd edəcək?
“Düşünmürəm onun istefası delimitasiya və kommunikasiya xəttlərinin açılmasına xüsüsi maneə törətsin”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən politoloq Elşən Manafov buna bir neçə prizmadan yanaşdı: “Ermənistan prezidenti A.Sarkisyan öz bəyanatında istefası ilə bağlı məsələlərə qismən aydınlıq gətirib. Onun bununla bağlı verdiyi açıqlamadan belə bəlli olur ki, istefanın səbəbi prezidentin dövlət idarəediciliyinə, onun daxili və xarici siyasəti ilə bağlı məsələlərə məhdud təsir etmə imkanları ilə bağlıdır. Əlbəttə, A.Sarkisyan səmimi deyil və onun istefası təkcə prezidentin məhdud səlahiyyətlərə malik olması ilə əlaqədar deyil. Məsələ ondadır ki, A.Sarkisyan 2018-ci ildə sabiq baş nazir Serj Sarkisyanın təklifi ilə bu vəzifəni tutmağa razılıq verib. Kifayət qədər təcrübəli diplomat olan A.Sarkisyan parlamentli respublika idarəediciliyinə malik dövlətlərdə prezidentlərin hansı səlahiyyətlərə malik olduğunu yaxşı bilirdi. Bu baxımdan prezidentin istefası əslində Ermənistanda siyasi hakimiyyət uğrunda qarşıdurmanın perspektivdə daha kəskin və fərqli macəraya yönələ biləcəyi ilə bağlı amillərdən irəli gəlir. O üzdən bu, heç şubhəsiz ki, siyasi böhranın dərinləşməsinin nəticəsi olaraq qəbul edilməlidir. Siyasi böhran isə Ermənistanın Azərbaycanla 44 günlük savaşda məğlubiyyəti, bu məğlubiyyətin ölkə ictimaiyyətində doğurduğu narazılıq, Ermənistanda sosial-iqtisadi təmayüllü problemlərin artması nəticəsi olaraq meydana gəlib. Paşinyanın bu məğlubiyyətə görə məsuliyyəti prezident və parlament müxalifəti ilə böluşmək istəyi əks qütb tərəfindən qəbul edilmədi. Belə ki, Paşinyanın ordunun qərərgah rəisini istefaya göndərməklə bağlı təklifi prezident tərəfindən qəbul edilmədi. Məlum məsələdir ki, bu fakt prezident və baş nazir arasındakı münasibətlərə təsirsiz ötüşməyəcəkdi”.
Politoloqun fikrincə, A.Sarkisyanın son vaxtlar ayrı-ayrı ölkələrə etdiyi səfərlər, apardığı danışıqlar da Paşinyanda qıcıq doğururdu: “Belə ki, Sarkisyanın Səudiyyə Ərəbistanına olan son səfəri və bu səfərlə bağlı Səudiyyə tərəfinin Ermənistana investisiya qoymaq razılığı Paşinyan tərəfindən ona müxalif olan əks siyasi elitanın uğuru kimi dəyərləndirilirdi. Yəni, ona deyil, prezidentə olan etimadı artırırdı. Sarkisyanın bölgədə tranzit, nəqliyyat kommunikasiya xətlərinin açılmasının intensivliyini artırmaq üçün Azərbaycanla danışıqlara dair səsləndirdiyi fikirlər də bu qəbildəndir. Belə məlumat var ki, Paşinyanın təşəbbüsü ilə müdafiə naziri prezidenti təhqir edib. Erməni mediasının yazdığına görə, hətta ona əl qaldırıb. Ölkədə məhkəmə hakimiyyətinin də iflic olunduğu nəzərə alınarsa, görünür şəxsiyyətini qorumaq üçün prezident istehfa verməkdən savayi yol tapmayıb. Düşünmürəm ki, A.Sarkisyanın istefası delimitasiya və kommunikasiya xəttlərinin açılmasına xüsüsi maneə törətsin. Çünki Paşinyan hakimiyyəti yolların açılmasında maraqlı görünür. Bunun prezidentlə bağlı olduğu real görünmür. Paşinyan çalışacaq ki, özünə yaxın olan şəxsi prezident etsin”.
Politoloq onu da əlavə etdi ki, Paşinyan prosesi yubatsa bundan Ermənistan itirəcək.
Vidadi ORDAHALLI
