Ötən il Rusiya Federasiyasının vətəndaşlığını ən çox Ukrayna, Tacikistan, Qazaxıstan və Ermənistan vətəndaşları alıb.
Bu barədə TASS Agentliyinə Rusiya Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat mərkəzindən bildirilib.
Məlumatda qeyd edilir ki, 2020-ci illə müqayisədə ötən il Rusiya vətəndaşlığı alanların sayı xeyli artıb: “2021-ci ilin 11 ayı ərzində 667 mindən çox əcnəbi vətəndaş və vətəndaşlığı olmayan şəxs Rusiya Federasiyasının vətəndaşlığına qəbul edilib, 2020-ci ilin eyni dövründə isə bu rəqəm təxminən 563 min nəfər təşkil edib. 2021-ci ildə Ukrayna, Tacikistan Respublikası, Qazaxıstan Respublikası, Ermənistan Respublikası vətəndaşları Rusiya vətəndaşlığına qəbul edilmiş əcnəbilər arasında liderlik təşkil edir”.
Nazirlik həmçinin qeyd edib ki, 2021-ci ilin yanvar-noyabr aylarında 800-dən çox, ötən ilin eyni dövründə 950-yə yaxın, 2019-cu ildə isə 730-a yaxın xarici yüksəkixtisaslı mütəxəssis Rusiya vətəndaşlığına qəbul edilib.
Müsbət məqam odur ki, Rusiya vətəndaşlığını ən çox alan ölkələr arasında Azərbaycanın adı yoxdur. O baxımdan bu, nədən irəli gəlir? Ekskspertlər bunu necə dəyərləndirir?
“Prezident İlham Əliyevin bununla bağlı müəyyən etdiyi siyasi kurs dövlət təhlukəsizliyi üçün ən etibarlı çətirdir”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən politoloq Elşən Manafov bunun səbəbini bir sıra faktorlarla əlaqələndirdi: “MDB məkanında adı çəkilən ölkə vətəndaşlarının Rusiya vətəndaşlığına olan meyl və maraqları sosial, geosiyasi faktorlarla əlaqədardır. Rusiya olduqca böyuk əmək bazarına malik olan ölkədir. SSRİ-nin çökməsindən sonra müstəqillik əldə etmiş postsovet ölkələrində yaşanan sosial və iqtisadi problemlər üzündən keçmiş sovet respublikaları arasında ənənəvi iqtisadi əlaqələr qırıldı. Nəticədə bu, minlərlə istehsal muəssisələrinin bağlanmasına, işsizlik, səfalət, sosial gərginliklə muşahidə olunan proseslərin dərinləşməsinə səbəb oldu. Qərblə inteqrasiyaya önəm verən yeni siyasi elitaların bu problemlərin həlli üçün həyata keçirdikləri tədbirlər effektiv olmadı. Müstəqillik əldə etmiş ölkələrə özlərinin xammal mənbələri və satış bazarları kimi yanaşan Qərbdəki məlum dairələr, qlobal maliyyə mərkəzləri Sovetlər dönəmindəki sənaye müəssisələrini iflas həddinə çatdirmaq, onları dəyər-dəyməzinə hərraca çixartmaq, bu müəssisələrin "özəlləşdirilməsi"nə nail olmaqla dəyəri milyard dollarlarla olan vəsaiti Qərb banklarına köçürdülər. Bu qarət proseslərində yer alan yerli siyasi elitalar bu proseslərin qanunvericilik "qayğılarını" öz üzərlərinə götürüb.ş bunun müqabilində Qərbdəki hamilərindən siyasi və maliyyə dəstəklərini aldılar. Sosial müdafiə siyasətinin kəsadlığı, yeni siyasi elitaların bu kimi ağrılı problemlərə biganəliyi lümpenləşmiş kütlələləri öz problemlərinin həlli zərurəti qarşısında qoymuşdu. Rusiya əmək bazarının imkanları və deməli cəlbediciliyi bu ölkəyə güclü miqrant axınına səbəb olub. Rusiyada qastarbayterlərə, əmək miqrantlarına olan haqlı qanuni iradlar, onların vergilərə cəlb edilməsi zərurəti miqrantların bir hissəsini Rusiya vətəndaşlığını qəbul etmək zərurəti qarşısında qoyub. MDB məkanında nüfuz dairəsi uğrunda Qərb və Rusiya arasında gedən geosiyasi rəqabət isə adı çəkilən bəzi dövlətlərin vətəndaşlarını bu ölkəyə sığınmaq faktoru qarşısında qoyub”.
Politoloqun fikrincə, Qərbin siyasi və maliyyə dəstəyi ilə Ukraynada hakimiyyətə gələn yeni siyasi elitanın Rusiya ilə münasibətlərdə sifarişli zəmində yaratmış olduğu problemlər, bu ölkənin mili təhlukəsizlik maraqlarinin nəzərə alınmaması, əksər hallarda bu maraqlara olan təhdid və sayqısızlıq, bu ölkədə insan və vətəndaş hüquqları sahəsində yaşanan problemlər, Ukrayna pravoslav kilsəsini parçalamaq, pravoslav slavyanlar arasında ədavət və kin toxumları əkmək kimi hərəkətlər oradakı rusdilli əhalinin narazılığına səbəb olub: “Ukraynada geosiyasi maraqlarını qorumaq istəyən Rusiya isə adı çəkilən bölgələrdəki "separatizmə" qanuni dəstək vermək ücün bundan istifadə edib. Beləliklə öz hərəkətlərinə legitimlik donu geyindirməyə cəhd göstərib. Rusiya qanunvericiliyinə görə, dünyanın hansı bölgəsində yaşamalarından asılı olmayaraq, Rusiya öz vətəndaşlarını qorumaq və himayə etmək hüququna malikdir. Bu səbəbdən Rusiya vətəndaşlığı alan ukraynalıların sayı belə çoxdur. Abxaziya və Osetiya ətrafinda yaşanan hadisələr zamanı da Rusiya eyni ssenari ilə hərəkət etdi. Qərbin şirin vədlərinə uyaraq eks-prezident Saakaşvilinin siyasi avantüraya getməsi burada daha çox Rusiya maraqlarına xidmət etdi. Tacikistan, Ermənistan kimi respublikaların vətəndaşlarının Rusiyaya miqrasiya etmələri və vətəndaşlıq almaları da sosial, geosiyasi faktorlarla bağlıdır. Bu ölkələrin siyasi elitalarının səmərəsiz siyasətləri ilə əlaqədardır. Rusiyada çalişib-işləyən azərbaycanlılara gəlincə, onlarin bir qismi Rusiya vətəndaşlığını qəbul etsələr də, əksəriyyəti qanuni və ya qanundankənar miqrantlar kimi bu ölkədə qalmaqdadırlar. Azərbaycan hakimiyyətinin Rusiya ilə münasibətləri əməkdaşlıq və qarşılıqlı maraqlar üzərində qurmaq bacarığı, iqtidarın çoxvektorlu xarici siyasəti bizləri Rusiya ilə münasibətlərdə xoşagəlməz tendensiya və surprizlərdən qoruyur. Prezident İlham Əliyevin bununla bağlı müəyyən etdiyi siyasi kurs dövlət təhlukəsizliyi üçün ən etibarlı çətirdir”.
O səbəbdən politoloq hesab edir ki, Rusiya vətəndaşlığını qəbul edən azərbaycanlıların sayı elə də çox deyil.
Vidadi ORDAHALLI
